Geri Dön

Arazi kullanımındaki değişimlerin toprak erozyonu üzerine etkisi: Çankırı ili İndağı bölgesi örnek çalışması

The effect of land use change on soil erosion: A case study in Indağ region Çankırı

  1. Tez No: 170322
  2. Yazar: MUSTAFA BAŞARAN
  3. Danışmanlar: PROF.DR. MUSTAFA ÇANGA
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Arazi kullanımı, fiziksel toprak özellikleri, organik madde, toprak erozyon duyarlılığı, jeoistatistik, Land use, physical soil properties, organic matter, soil erodibility, geostatistics
  7. Yıl: 2005
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Toprak Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Doktora Tezi ARAZİ KULLANIMINDAKİ DEĞİŞİMLERİN TOPRAK EROZYONU ÜZERİNE ETKİSİ: ÇANKIRI İLİ İNDAĞI BÖLGESİ ÖRNEK ÇALIŞMASI Mustafa BAŞARAN Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Mustafa R. ÇANGA Nüfus artışı özellikle tarım alanlarının orman ve mera alanları içerisinde genişlemesine neden olmaktadır. Bu alanlarda toprak işleme, toprak kalite parametrelerinde bozulmaya sebep olmakta ve toprakların erozyona duyarlılığını artırarak ekosistemin sürdürülebilirliğine zarar vermektedir. Bu araştırmanın amacı; arazi kullanımındaki değişimlerin bazı toprak özellikleri ile erozyona duyarlılıkları üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaçla, Çankırı İli İndağı bölgesinde bulunan mera, doğal orman, plantasyon, taran ve rekreasyon alanlarından toprak sınıflarım belirlemek için 13 profil kazılmış ve horizon esasına göre 42 adet ömek ve ayrıca profil örneklerinin yanı sıra 289 yerden 0-10 ve 10-20 cm'den olmak üzere 578 adet yüzey örneği alınmıştır. Alınan örneklerde hacim ağırlığı, bünye, pH, hidrolik iletkenlik, organik madde analizleri yapılmış ve toprakların erozyona duyarlılık faktörleri belirlenmiştir. Araştırma alanı topraklan Inceptisol, Entisol ve Vertisol ordolanna ait, 3 alt ordo, 3 büyük grup ve 4 alt grup içerisinde sınıflandırılmıştır. Yüzey örneklerinde yapılan analiz sonuçlarına göre, hidrolik iletkenlik (p<0.05), organik madde (p<0.01) ve hacim ağırlığı (p<0.01) için alan ve derinlik ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan önemlidir. K faktörü (p<0.01), kil (p<0.01), süt (p<0.01), kum (p<0.01) ve pH (pO.01) için, alan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak önemlidir, özellikle rekreasyon ve tarım alanı her iki derinlikte de diğer kullanım şekillerine göre erozyona daha fazla duyarlılık göstermiştir. Toprak özelliklerinin jeoistatistik analizinde, her iki toprak derinliğinde de önemli derecede anizotropi gözlenmemiştir. Toprak özelliklerine ait variogramlar küresel ve gaus modelleri ile değerlendirilmiştir. Her iki derinlikte de toprak özellikleri için belirlenmiş ilişkili uzaklıklar 0-10 ve 10-20 cm derinlikler için sırasıyla şöyledir: pH 1600-900 m, organik madde 1600-1 m, hidrolik iletkenlik 700-200 m, hacim ağırlığı 1450-600 m, kil 1500-1500 m, silt 1000-600 m, kum 808-1600 m, K faktörü 800-2500 m. Genel olarak konumsal bağımlılıklar orta düzeydedir. Üzerinde çalışılan toprak özellikleri için oluşturulan kriging haritaları, çoğunlukla her iki derinlikte de arazi kullanım haritası ile uyum göstermiştir. 2005, 133 sayfa

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Ph. D. Thesis THE EFFECT OF LAND USE CHANGE ON SOIL EROSION: A CASE STUDY IN INDAGI REGION, ÇANKIRI Mustafa BAŞARAN Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Soil Sciences Supervisor: Prof. Dr. Mustafa R. ÇANGA Population grown has caused to agricultural land expansion in grassland and woodland. Soil tillage has injured ecosystem continuity by causing soil degradation and increasing soil erodibility in these land uses. The objective of this research was to determine the effects of land use changes on some soil properties and soil erodibility. In order to determine soil classification 13 soil profiles were excavated and 42 soil samples were taken. In addition, 578 soil samples were collected on 289 locations from 0-10 cm and 10-20 cm depths in woodland, plantation, grassland, cropland and recreational land. Such soil quality properties as bulk density, texture, pH, organic matter and hydraulic conductivity were analyzed in surface soil samples and soil erodibility factors were determined. Soils of the research site were placed into the ordos of Inceptisol, Entisol, Vertisol, and within those, into 3 sub-ordos, 3 big-groups and 4 sub-groups. According to the analysis of surface samples results, the effects of land use changes on the soil hydraulic conductivity (p<0.05), organic matter (p<0.01) and bulk density (p<0.01) showed significant difference among the depths. The mean USLE-K (p<0.01), clay (p<0.01), silt (p<0.01), sand (p<0.01) and pH (p<0.01) also showed significant difference among the sites. Especially, recreation and cropland had higher susceptibility to the soil erosion than the other land uses for both depths. In terms of the geo-statistics, no severe anisotropy is observed, and the variograms of soil properties were evaluated with 'Spherical' and 'Gaussian' models. The ranges of semi-variograms indicated that the maximum distances of spatial correlation of soil properties were ranged 1600-900 m for pH, 1600- lm for organic matter, 700-200 m for hydraulic conductivity, 1450-600 m for bulk density, 1500-1500 m for clay, 1000-600 m for silt, 808- 1600 m for sand, and 800-2500 m for USLE-K, respectively for 0-10 cm and 10-20 cm. Spatial dependence of the soil properties were determined as moderate in general. Mostly, krigmg maps of the each soil property for both soil depths showed similarity with land use map. 2005, 133 pages

Benzer Tezler

  1. Tez No

    774679

    Sediman taşınım modellemesi ve yönetimi

    Sediment transport modeling and management

    ROUHOLLAH NASIRZADEHDIZAJI

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK EREN AKYÜZ

  2. Tez No

    783055

    Çınarcık Barajı ana dere bağlantılı bazı alt havzalarının arazi örtüsü değişiminin uzaktan algılama teknikleri ile analizi

    Analysis of land cover change of some sub-bains connected to the main river of Çınarcık Dam with remote sensing techniques

    HAMDİ KAPTANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiBursa Teknik Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN ERDOĞAN YÜKSEL

  3. Tez No

    454820

    Kapıdağ Yarımadası'nda erozyon ve arazi kullanma ilişkisi

    Erosion and land use relation in Kapıdag Peninsula

    MURAT FIÇICI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    CoğrafyaBalıkesir Üniversitesi

    Coğrafya Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH SOYKAN

  4. Tez No

    845443

    Arazi toplulaştırmada kullanılan derecelendirme yöntem ve değerleme parametrelerinin Elmalı ve Paşaköy (Edirne) uygulama alanlarında değerlendirilmesi

    Evaluation of rating methods and evaluation parameters used in land collection in Elmalı and Paşaköy (Edirne) application areas

    FATMA TÜZ ZEHRA GÜLSEVER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    ZiraatAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÖNÜL AYDIN

  5. Tez No

    592466

    Borçka Deviskel deresi havzasında farklı arazi kullanım şekli altındaki toprakların bazı fiziksel ve hidro-fiziksel özelliklerinin değişimi

    Change of some physical and hydro-physical properties of soils under different land use in Borçka-Deviskel watershed

    GÖKHAN YAVUZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Ormancılık ve Orman MühendisliğiArtvin Çoruh Üniversitesi

    Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN ERDOĞAN YÜKSEL

Geri Dön