XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Osmanlı İmparatorluğu'nda batı anlayışı
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 26890
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜMEÇ KARAMUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, 19. yüzyıl, Batılılaşma, Osmanlı Devleti, Osmanlı tarihi, 18. century, 19. century, Westernization, Ottoman State, Ottoman history
- Yıl: 1993
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Günümüzde tanımı en zor kavramlardan biri de“Batı”kavramı dır. Batı kavramına ve uygarlığına ölçütler koymak, konan ölçütleri kabul etmek de zor görünmektedir. Batı'nın gelişimi önceden teorisi yapılan ve bilinçli bir şekilde saptanan bir“toplum modeli”ne göre olmamıştır. Tersine bu süreç, değişik düzeyde ve nitelikte birçok unsurun ve değişimin ürünü dür. Batı'yı Batı yapan değerler belli ki yalnız Batı'ya ait değildir. Batı ve onun oluşturduğu değerlerin varlığı inkâr edilemeyecek boyuttadır. Söz konusu Batı'yı önceleri üstün olma gururuyla reddeden Osmanlı, XVIII. yüzyıldan itibaren, Batı üstünlüğünün farkına varmıştır. Bu farkına varış, İmparatorluğu, ağır siyasî ve ekonomik bunalımında Avrupa düşüncesi ve kurumlarını ithal etmeye yöneltmiştir. Osmanlı karşısındaki ezici Batı üstünlüğü, Osmanlı'yı, Batı'yı kabul etmeye yanaştırmakla kalmamış, ister istemez onunla ilişkiler kurmaya zorlamıştır. Ancak, XVI. ve XVIII. yüzyıllara kadar uzanan ideolojik gerginlik, Batı üstünlüğünün farkedilişinin gelişmesine engel oluşturmuştur. Bu açık üstünlüğe rağmen, Osmanlı için Batı, yine de“gâvur”du. Nitekim XVIII. yüzyıla kadar Osmanlı devlet adamlarının Batı anlayışını“kâfir”ve“Frenk”sözcükleri özetler. Osmanlı Batı'yı“tanıma”ve“anlama”işlerini çoğu defa birbirine karıştırmıştır. Yine aynı Osmanlı, İslâmlığın dokusunu bozabileceklerine inandığı değişmeleri kabule yanaşmamış, ancak,“kâfirler”e karşı yapılacak“Cihatta işine yarayabilecek olan ateşli silâhlan kabul etmiştir. Batı, Yeniçağ'dan beri kendi çıkarlarını uzun vadede koruyan ve sağlamlaştıran atılımlar peşinde olmuştur. Almanya'nın sömürge yarışına katılmasına kadar da, Osmanlı'yı denge unsuru olarak görmeye devam etmiştir. Osmanlı da özellikle XIX. yüzyılda çağın güçlü devletlerinin çıkar ça-tışmalarından yararlanabilmiş, denge siyasetini bu devletlere karşı kullanabilmiştir. Osmanlı, Batı ile ilgili sorunlarının çözümünde silâhların yetersiz kaldığını görünce, diplomaside destek aramaya başlamıştır. Bu, Batı ile İliş kilerin artmasına yol açmıştır. Osmanlı'nın XVIII. ve XIX. yüzyıllarda Batı'ya yönelik anlayışını, bu yüzyılların düşünce yapısı ve bunun gerisindeki ”modernleşme“ biçiminde yansıyan reform süreci belirlemiştir. Osmanlı'nın Batı'ya yaklaşımı aynı yüzyıl ve mekânda dahi değişikliklere uğrayabilmiştir. Batılılaşma hareketleri ve buna kaynaklık eden düşünceler, ”çökmekte olan bir devletin nasıl kurtarabileceği" sorusuna verilen cevapların toplamından ibaret olmuştur.
Özet (Çeviri)
İv SUMMARY In our time, one of the concepts which are most difficult to define, is the concept of the“West”. It seems also to be difficult to apply standards to the concept of the West and its civilization and to accept these standards. The evolution of the West didn't occur according to a social model which had previously been elaborated and consciously defined. On the contrary, this process is the product of many factors and changes at different levels and in various qualities. The values which made the“West”obviously are not characte ristic exclusively to the West. The West and the existence of the values which it formed are in a dimension that cannot be denied. The Ottomans who pereviously had refused the aforesaid West because of the pride of superiority, realized the Western superiority since the 18th century. This judgment made the Empire to import European thought and institutions in view of its serious political and economic cri- cis. The overwhelming Western superiority toward the Ottomans didn't only lead the latter to accept the West, it also forced them to es tablish relations with it. But the ideological strain which reaches back to the 16th and 18th centuries, prevented the further realization of the Western superiority. Despite this distinct superiority, the West was nevertheless“infidel”in Otto man mind. So the words“denier”and“Frank”summarize the Western concept of the Ottoman statesmen. The Ottomans often confused the“knowing”and the“under standing”of the West. Again these Ottomans didn't tend to accept the changes considered pernicious for the structure of Islamic society, but they accepted the fire-arms which might be useful in the Holy War (“Ci hat”) against the“deniers”.During the Modern Times the West made attempts which de- fensed and enforced Its interests for long term. Until Germany joined the race of colonialism, it continued to consider the Ottoman Empire as an element of balance. The Ottoman Empire on the other hand was, especially in the 19th century, able to profit from the interest conflicts of the Great Powers of that time and to practise a policy of balance against these powers. When the Ottoman Empire noticed that the weapons remained unsufficient to solve its problems with the West, it began to look for support in diplomacy. This led to the increase of the relations with the West. The Ottoman concept of the West in the 18th and 19th cen turies was determined by the mental structure of these centuries and the reform process. behind it which reflects as“modernization”. The Ottoman approach to the West could change even in the same century and the same place. The Westernization movement and its basic ideas consisted of the sum of answers to the question“how a collapsing state could be delivered”.
Benzer Tezler
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Ovipar form (triturus cristatus karelini)'da dişi üreme sisteminin mevsimsel faaliyeti ve ovidukt histolojisi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AYŞEN YAZICIOĞLU
- Kesikli üretim sistemlerinde simülasyon ile programlama
Başlık çevirisi yok
ERTAN KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÜretim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNEŞ GENÇYILMAZ