Geri Dön

Sözlükbilim temelinde Türkiye'de ağız sözlükçülüğü (ilke ve yöntemler)

The dialect lexicography in Turkey on the basis of lexicography (principles and methods)

  1. Tez No: 274243
  2. Yazar: BİLGE GÖKTER
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM USTA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Ağızlar, Sözlük, Sözlükbilim, Türk lehçeleri, Dialects, Dictionary, Lexicology, Turkish dialects
  7. Yıl: 2010
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Edebiyatı Bölümü
  12. Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Dünyada ilk sözlükler ve bunlarla ilgili çalışmaların tarihi çok eski olmakla birlikte sözlükbilimin bir bilim dalı olarak ortaya çıkışı görece yenidir. Türkiye'de sözlükbilim ihmal edilmiş, teorik yönden üzerinde yeterince durulmamış bir alandır. Bu tezin konusu, sözlükbilimin alt dallarından biri olan ağız sözlükçülüğüdür. Çalışmanın amacı, ağız sözlükçülüğü konusunda eldeki örneklerden yola çıkılarak birtakım ilke ve yöntemler geliştirmek, ileride yapılacak teorik ve uygulamalı çalışmalar için yararlanılabilir bir malzeme ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'de bölge ağızlarının söz varlığını ihtiva eden sözlük türündeki çalışmalar tek tek ele alınmış, her biri sözlükbilimsel ölçütlere uygunluk açısından değerlendirilmiş, değerlendirme sonunda sözlüklerdeki yöntem sorunları sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Bunun için de sözlükbilim ölçütleri temel alınmış, öncelikle sözlükbilim ve sözlükbilim çalışmaları ile ilgili teorik bilgilere yer verilmiştir. Burada değerlendirmeye alınan sözlüklerin eleştirisini yapma ve ağız sözlükçülüğü konusunda kesin bilimsel ölçütler ortaya koyma gibi bir amaç güdülmemiştir. Eldeki malzemeden yola çıkarak durum tespiti yapmak ve bunun üzerine bilimsel bir yaklaşım ve metot önerisi geliştirmek esas alınmıştır.

Özet (Çeviri)

Even though the first dictionaries and related researches date back to very old times, the introduction of lexicography as a science is relatively recent. Lexicography in Turkey is a field which has been largely neglected and overlooked as theoretically. The subject of this thesis is dialect lexicography which is a sub category of lexicography. The aim of this work is to develop new methods and principles through examining existing samples on dialect lexicography with a view to presenting a referable source for the theoretical and applied works to come. In accordance with this purpose, lexicography works which contain the vocabulary of the local dialects in Turkey have been examined one by one and these have been evaluated according to the lexicographic criteria and parameters with a view to classifying methodological problems in dictionaries. To this end, the criteria of lexicography have been used as a base and theoretical background related to lexicography has been presented. The aim of this work is not to set forth new scientific criteria and to criticize the already examined dictionaries. Taking into account the available materials, the main purpose is to determine the existing state and to introduce a suggestion scientific approach and method.