Lise öğrencileri üzerinde sigara konusunda yürütülecek olan akran eğitiminin sigara kullanma davranışı üzerindeki etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of effectiveness of peer education on smoking behavior among high school students
- Tez No: 342048
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜRKAN GÜNAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Ergen, teorilerüstü model, akran eğitimi, Adolescent, Transtheoretical Model, peer education
- Yıl: 2013
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 109
Özet
Sigara kullanımı dünyada ve Türkiye?de önlenebilir hastalık, sakatlık ve ölümlerin en önemli nedenidir. Küresel Gençlik Tütün Araştırmasına(KGTA) göre 2009 yılında genç erkeklerde halen içen sıklığı %10.2?ye, kızlarda %5.3?e yükselmiştir. Sigara kullanımı gençler arasında giderek artan bir sıklıkla yayılmaktadır. Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin sigara kullanma davranışını değiştirmede akran eğitiminin etkinliğinin değerlendirilmesidir. Araştırma girişimsel tipte bir araştırmadır. Bu çalışmada akran eğitimlerinin uygulanmasında kullanılan bilişsel-davranışçı kuramlardan birisi olan teorilerüstü model kullanılmıştır. Araştırma İzmir İli Balçova İlçesi?nde bulunan iki lisede 2011-2012 eğitim-öğretim döneminde yürütüldü ve öğrencilerin %79,1?ine ulaşıldı. Öğrencilere anketler kapalı zarf içinde verilerek ad-soyadlarını yazmaları istendi. İki okulun gönüllü öğrencileri arasından iki grup belirlendi ve gruplara ayrı ayrı beşer ders saati süren eğitim programı uygulandı, eğitim sonrasında küçük grup toplantıları yapıldı. Öğrencilerin %80.5?i 16-17 yaş grubunda, %57.4?ü kız öğrencidir. Öğrencilerin %23,4?ü herhangi bir tütün ürünü kullanmakta, yarısı sadece sigara kullanırken, dörtte biri nargile kullanmaktadır. Öğrencilerin beşte biri sigara kullanmayı 13 yaşından önce ve çoğunluğu merak ettiği için denemiştir. Öğrencilerin annelerinin üçte biri, babalarının yarısı, arkadaşlarının dörtte biri herhangi bir tütün ürünü kullanmaktadır. Öğrenciler arkadaşları ile tütünün zararları ve bırakma hakkında sohbet etmektedir. Öğrencilerden akran eğitimi öncesi ve sonrası düşünme öncesi aşamasında olanlar azalmış, düşünme, harekete geçme(bırakmış,6 aydan az) ve sürdürme aşamasında olanlar artmıştır. Öğrencilerinden akran eğitimi öncesi ve sonrası sigarayı bırakmayı düşünenler ile son 6 ay içinde sigara bırakmayı deneyenler artmıştır. Ergenlerin davranışları üzerinde akran grubunun etkisini göz önüne alınarak tütün ürünü, alkol ve madde kullanma gibi durumlarda davranış değişikliğini sağlamak için akran eğitimleri tercih edilmelidir. Akran eğitimlerinin etkinliğini artırmak için eğitimler uzun süreli, yoğun ve sürekli yapılmalıdır. Gençlerde sigara ve nargile kullanımı artmaktadır. Bu nedenle gençlere yönelik akran grup çalışmaları daha fazla yapılmalıdır.
Özet (Çeviri)
Smoking is the most important cause of disability, death and preventable diseasesin the world and in Turkey. According to the Global Youth Survey, smokingrates among men increased to 10.2% and increased to 5.3% among females. . Smoking is spreading with an increasing rate among youth. Aim of this study is to evaluate the effectiveness of peer education on changing the smoking behaviour of high-schoolers?. This is an interventional study. In this study transtheoretical model which is one of the cognitive-behavioral models was used forapplicationof the peer education. Study was conducted at 2 high-schools in Balcova district of Izmir during 2011-2012 education period and 79.1% of the students were contacted. Questionnaires were given to the students with closed envelopes and participants were asked to write their name-surname on the question form. Two student groups were formed from the volunteers from two schools and each group were trained for 5 hours and small group discussion was made after training session. 80.5% of the students were 16-17 years old, 57.4 % of the students were female. 23.4% of the students were using anyof tobacco products.While half of the students were using only cigarette, 25% of the students were using just narghile.One fifth of the students started smoking before age of 13 and most of them tried cigarette because of curiosity. One-third of the students? mother, half of the students? father and one-fourth of the students? friends were using one of the tobacco products.Most of the students were talking with their friends about the harmsof smoking and smoking cessation. A positive behavioural change among smoker students was observed after peer education. Number of students in precontemplation stage was reduced, students in stages of preparation/determination,action (quit smoking less than 6 months).and maintenance was increased. Peer education is an appropriate method for application of behavioural change. Considering the effect of peer groups on youth behaviour, peer education should be preferred to provide changes in use of tobacco products, alcohol and substance. Educations should be given longer, more intensive and continuouslyto increase theeffectiveness of peer education.
Benzer Tezler
- Antalya il merkezindeki ilköğretim ve lise öğrencilerinde obezite prevalansı ve risk faktörleri
Başlık çevirisi yok
DOĞA TÜRKKAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İFFET BİRCAN
- Lise çağı ergenlerde internet kullanımı ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between internet use and loneliness in adolescents
AÇELYA ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BANU SAYINER
- The effectiveness of using tablet computers in teaching vocabulary to Turkish EFL teenage students
Tablet bilgisayarların Türk öğrencilere İngilizce kelime öğretimindeki etkililiği
FİTNAT TAVACI GELİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Eğitim ve ÖğretimErciyes Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL ÇAKIR
- Amerikan arşiv belgeleri ışığında İstanbul Robert Koleji
Istanbul Robert College in the light of American archive documents
REFİKA YAVAŞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR YILDIZ
- Öğretmen görüşlerine göre lise müdürlerinin sosyal sermaye düzeyleri ile öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki: Muğla ili örneği
The relationship between school administrators' social capital levels perceived by high school teachers and teachers' burnout levels: Muğla sample
ELİF ILİMAN PÜSKÜLLÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET DUMAN