Ömer b. Alî el-İspirî: Mübeyyinü'l-Lübûb" ve Temeyyuzu'l Aksâmü'l-Kelimâti'l Müştekkâti adlı risalelerinin edisyon kritiği
Critical edition for Omer b. Alî el-İspirî of the treatises are called“Mubeyyinu'l-Lubûb”and“Temeyyuzu'l Aksâmi'l-Kelimâti'l-Mustakkat”
- Tez No: 372363
- Danışmanlar: PROF. DR. YUSUF SANCAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Sarf, el-İspirî, Fiil, Aksâm-ı Seba, Arapça, Arapça kelimeler, Biçimbilim, Cümle, Dil bilgisi-eylem, Dilbilgisi, El-İspiri, Risale, Söz dizim, Morphology, el-Ispırî, Verb, Aksâm-ı Seba, Arabic, Arabic words, Sentence, Grammar-verb, Grammar, El-İspiri, Pamphlet, Syntax
- Yıl: 2014
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilindiği gibi Arap Dili Grameri tasnif edilirken Sarf (Kelime Bilgisi) ve Nahiv (Cümle Bilgisi) şeklinde ayrılır. Sarf'ın bir alt konusu olan ve kök harflerinde illetli harf bulunup bulunmaması bakımından fiillerin tasnifine ise“Aksâmı Seba”denmektedir. Çalışmamızın amacı, son dönem Osmanlı âlimlerinden İspirli Ömer Efendi'nin“fiillerde i'lal, ibdal ve idğam”konularını içeren Mübeyyinü'l-Lübûb, ve müştak kelimelerin kısımlarını işleyen Temeyyuzu'l-Aksami'l-Kelimâti'l-Müştakkat adlı eserlerini incelemektir. Bir dönem İstanbul'da dersiâmlık ve kadılık görevinde de bulunan ve çok yönlü bir âlim olan Ömer Efendi, kendisinin de işaret ettiği gibi söz konusu eserlerini, El-Mufassal, Eş-Şafiye, El-Lubâb, Merâhû'l Ervâh, Tasrîfû'l İzzî gibi birçok kaynak eserden istifade ederek hazırlamıştır. Sarf'a dair bu iki eserin Müellife göre temel amacı içerdiği konuları yeni başlayanlara kolaylaştırmak, ileri seviyede olanlar için de zevkli bir müracaat kitabı olmasıdır.
Özet (Çeviri)
As it is known, the grammar of the Arabic language is divided into sections as Morphology (Word Structure) ve Syntax (Sentence Structure) while it is sorting. The classification of verbs that have the vowel or not in their root letters is named“Aksâmı Seba”and, it is a sub-topic of the Morphology. The aim of our study is to examine Ottoman scholar Ispirli Omer Efendi's Mubeyyinu'l-Lubûb including issues of“i'lal”,“ibdal”and“idgam”in the verbs and Temeyyuzu'l-Aksami'l-Kelimâti'l-Mustakkati that deals parts of the derived words. A multifaceted scholar Omar Efendi served as a judge and a teacher at Istanbul in the period. As he pointed out, his mentioned work are prepared by using the main source such as el-Mufassal, es-Safiye, el-Lubâb, Merâhû'l Ervâh, Tasrîfû'l Izzî, etc. According to the author, the main goal of these two studies on Morphology is to make easy its contained topics for beginners, and to make a tasteful reference book for advanced persons.