Tek Parti Döneminde inhisarlar, 1923-1946
Monopolies in the Era of Single Party, 1923-1946
- Tez No: 383675
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. EMİN ELMACI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk İnkılap Tarihi, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2011
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 193
Özet
Bu çalışmada Osmanlı döneminden İkinci Dünya Savaşı?nın sonuna kadar olan dönemde inhisarların tarihsel gelişim süreçleri içerisinde Türkiye?ye katkıları, halka etkisi iktisadi politikalar içerisindeki konumu ve meclisteki akisleri anlatıldı. Çalışmada ele alınan konu, birincil, ikincil ve resmi kaynaklar ile istatistiki verilerden faydalanılarak incelendi.Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı İmparatorluğu?ndan yıkılmış bir ekonomik miras devraldı. 1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi?nde, kurulan yeni devletin ekonomik modeli kararlaştırıldı ve Lozan Barış Antlaşması?nın ekonomik sınırlandırmalarına rağmen Dünya ekonomik buhranına kadar sürecek liberal bir dönem uygulamaya konuldu. Bu dönemde Duyun-u Umumiye?nin tasfiyesi ile bünyesinde bulunan tekeller Türkiye Cumhuriyet?inin kontrolüne alındı. Rejim bu İnhisarları millileştirerek dönemin yapısı gereği özel şirketlere devretti. Yönetim, bir takım inhisarları yabancı sermayeye bırakırken İttihat ve Terakki?den kalan anlayışla milli burjuvazi yaratma eğiliminde Türk anonim şirketlerine ihale etti. Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi çeşitli özendirici uygulamalara rağmen dönemin olumsuz koşulları ve 1929 dünya ekonomik krizi nedeniyle ekonomide beklenilen gelişme sağlanamadı. Bunun üzerine 1930 yılından itibaren siyasi, ekonomik ve toplumsal boyutları daha sık tartışma konusu edilen devletçilik modeline geçildi. Devlet eliyle kalkınmada inhisarlar özel şirketlerden alınarak devlet tekelleri doğrudan kendisi yönetmeye başladı hatta bu dönemde inhisarlar bakanlığı kuruldu. İkinci Dünya Savaşı sırasında konulan ağır vergiler bir şekilde inhisarlara da yansıtıldı. Bu dönemde bütçenin önemli bir kısmını inhisar gelirleri oluşturdu.
Özet (Çeviri)
In this study, in the period from Otoman period to the until the end of the World War II, during the historical development monopolies? contributions to Turkey, effects to the nation and the places in the economic policies were told. The case handed in this study, was examined by using the first, second and formal statistical datas.Turkish Republic took over a decayed economic heritage from the Otoman Empire. In 1923 ?zmir Economic Kongress, the new state?s economic model was decided and despite of the Lozan Peace Treaty?s economic restritions, a liberal system was practised until the world economic depression. In this period the monopolies belonged to the Duyun-u Umimiye remained to Turkish republic. The regime made these monopolies national and gave them to the private companies. While some monopolies were given to the foregin capital, the others were given the Turkish anonymous companies with the thoughts of create national bourgeois taken from Ittihat ve Terakki. Despite of the incentive practices like Tevsik-i Sanayi Kanunu, because oh the negative conditions of the period and 1929 World economic depression, expected developments in economy were not provided. Whereupon after 1930, ?statism? model whose political, social and economic directions were more dicussed, was practised. State took monopolies from the private companies and it directed them, indeed Monopoly Ministry was founded in this period. The taxes which given in the World War II were reflected to the monopolies in some way. The important part of the budget were monopoly incomes.
Benzer Tezler
- Tek parti döneminde toprak reformu uygulamaları ve siyasi çözüm arayışları
Land reform practices in the single party period and the search for political solutions
MUSTAFA ERSAGUN DALAN
- Tek Parti Döneminde muhalefet basını ve Tan gazetesi (1938-1945)
Opposition press during the single party era and Tan (1938-1945)
SAVAŞ UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
GazetecilikMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEVENT ELDENİZ
- Tek parti döneminde bir gazeteci: Vala Nurettin'in Akşam Gazetesindeki toplumsal yaşam ve eğitim üzerine yazıları
A journalist in the single party era: Vala Nuretti̇n's articles on social life and education in the Evening Newspaper
CEREN KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimİSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİMedya ve İletişim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK YENİTUNA
- Tek parti döneminde Van (1923-1950)
Van in the period of single party [1923-1950]
HİKMET YAMAN
Doktora
Türkçe
2022
Siyasal BilimlerEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT ERŞAN
- Tek Parti Döneminde Isparta (1923-1950)
Isparta during the Single Party Period (1923-1950)
SEZEN ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
TarihBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİLAY ÖZER