Çankırı yâran geleneğinin tarihî kültürel kökenleri ve müzik uygulamaları
Çankiri yâran tradition's historic, cultural sources and music practices
- Tez No: 389973
- Danışmanlar: DOÇ. DR. REYHAN ALTINAY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Müzik, Folklore, Music
- Anahtar Kelimeler: Ahilik, Gelenekler, Halk kültürü, Halk müziği, Halk odaları, Halk tiyatrosu, Halk türküleri, Yarenlik, Çankırı, Akhism, Traditions, Folk culture, Folk music, Public rooms, Folk theatre, Folk songs, Yarenlik, Çankırı
- Yıl: 2009
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eski Türkler Toplumu'nda Toy, Şölen gibi eğlenceler vasıtasıyla bir araya gelen insanların, belirli kural ve gelenekler çerçevesinde gerçekleştirmiş oldukları toplantılardan çeşitli kaynaklarda bahsedilmektedir. Doğu Türkistan'dan Makedonya'ya kadar geçmişteki özelliklerinin bir kısmının korunarak günümüzde de yaşatıldığı bu toplantılar, farklı adlarla Anadolu'da da yaşatılmaktadır. Selçuklu ve Osmanlı Devletleri döneminde, sosyal, siyasi, askeri ve ekonomik bir teşkilat olarak yer almış olan Ahi Teşkilatı'nı uzantısı olarak da kabul edilmiş Yâran Geleneği, geçmişte daha çok ?sohbet? adıyla anılmış, sonraları ise, topluluk üyelerine verilmiş olan ?Yâran? yada ?Yaren? adlandırmaları, anlam genişliğine uğrayarak, topluluğu ve toplantıyı ifade edecek biçime bürünmüştür. Yirmi dört kişiden oluşan Yâran Topluluğu'nun, günümüzde, Büyük Başağa, Küçük Başağa ve Reis adlarıyla anılan yöneticileri bulunmakta, toplantıda hizmeti ve işleyişi sağlayan savuş adı verilen bir de görevli bulunmaktadır. Toplantının gerçekleştirileceği mekana girişten itibaren görülen hiyerarşik yapılanma ve buna bağlı olarak geliştirilmiş kurallı ve disiplinli işleyiş toplantının sonuna kadar sürdürülmektedir. Mani, bilmece, tekerleme, seyirlik oyunlar, türküler, yöresel yiyecekler, yöresel giysiler, halk hukukunun bir uygulaması olan Yâran Mahkemesi gibi farklı sözlü gelenek ürünleri toplantı boyunca sergilenmektedir. Müzik uygulamalarının da, ağırlıklı bir yer işgal ettiği Yâran Geleneği'nde seslendirilen yöresel ezgilerin yanında, Anadolu'nun farklı yörelerinde de seslendirilmekte olan eserler de bulunabilmektedir.
Özet (Çeviri)
In society of old Turks, the people came together by means of amusement like, toy, şölen. It is mentioned that there are some determined rules and traditions in theie meeting. East Türkistan to Macedonia a part of pecularity meeting is protected in past. Nowadays, the meetings have stil gone on and it is known that different names.In period of Ottaman and Selçuklu Goverments, Yâran tradition is situated being social, political, military and economic an organise. The Yâran tradition was commenmorated, called ?Sohbet?, in past.After that, the members of community are called Yâran or Yâren, means of community or meeting. This community ocurs 24 persons. In nowadays, this community of managers are known that Büyük Başağa, Küçük Başağa and Reis. The other one there is a commisioned called Çavuş in meeting. There is hierarcy in meting.Monia, enigma, tongue twister, folk song, local comstible, local clothes are application of folk laws.Applications of music, local tune is extremely important in Yâran tradition. The other one, the different regions of Anatolia, the traces have stil gived voice to.
Benzer Tezler
- Yapraklı ilçesi (Çankırı) ağzı
Başlık çevirisi yok
MEHMET KİREMİT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Devrez vadisi ağzı ses ve şekil bilgisi
Başlık çevirisi yok
İLYAS YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET B. ERCİLASUN
- “Çernobil”nükleer reaktör kazasından sonra çeşitli yaş grubu hayvanlarının kemiklerinde Sr-90 birikimin incelenmesi
Investigation of deposites Sr-90 in sheep bones of different ages
RECEP ACAR
- Çankırı bölgesinde imal edilen betonlarda su/çimento oranının beton mukavemetine etkisi
The Effect of W/C ratio to reinforced concrete strenght in Çankırı area
DOĞAN DEMİRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
İnşaat MühendisliğiGazi ÜniversitesiYapı Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HALUK ÇELİK
- İç Anadolu ayvalarında seleksiyon çalışmaları
Selection studies on central Anatolia's quince trees
MUSTAFA KEMAL GÜNGÖR