Davranışsal sistem modeline temellendirilmiş hemşirelik girişiminin ergen zorbalığına etkisi
The effect of behavioural system model based nursing intervention on adolescent bullying
- Tez No: 390864
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MERAL BAYAT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Davranışsal Sistem Modeli, yaratıcı drama, zorbalık, öğrenci, hemşire, Akran zorbalığı, Ergenler, Hemşireler, Hemşirelik, Hemşirelik araştırmaları, Hemşirelik eğitimi, Hemşirelik hizmetleri, Öğrenciler, Behavioural System Model, creative drama, bullying, student, nurse, Peer victimization, Adolescents, Nurses, Nursing, Nursing research, Education-nursing, Nursing services, Students
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, davranışsal sistem modeline temellendirilmiş hemşirelik girişiminin ergen zorbalığına etkisinin belirlenmesi amacıyla, randomize, kontrollü, deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Çalışmaya 7. sınıfa devam eden 83 (43 çalışma, 40 kontrol grubu) öğrenci alınmıştır. Davranışsal sistem modeli doğrultusunda yaratıcı drama yöntemine göre düzenlenmiş eğitimler dokuz oturumda yapılmıştır. Veriler, kişisel bilgi formu, Geleneksel Akran Zorbalığı Ölçeği (GAZÖ), Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri (ÇPÇE) ve Çocuklar İçin Empati Ölçeği (ÇEÖ) kullanılarak toplanmıştır. Çalışma grubuna; ölçekler eğitimin öncesinde, eğitimden bir hafta sonra ve eğitimden üç ay sonra uygulanmıştır. Kontrol grubuna da eş zamanlı olarak aynı ölçekler uygulanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, yüzde artma/azalma, Cronbach α, ki-kare, iki yönlü/iki faktörlü tekrarlı ölçümlerde varyans analizi (Post-Hoc: Bonferoni) ve Mann Whitney U testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma grubundaki öğrencilerin GAZÖ puan ortalamalarındaki yüzde azalmanın kontrol grubuna göre daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma grubundaki öğrencilerin GAZÖ puan ortalamalarının eğitim öncesi 1. ölçüme göre eğitim sonrası 2. ve 3. ölçümlerde azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). Çalışma grubundaki öğrencilerin ÇPÇE ve ÇEÖ puan ortalamalarındaki yüzde artmanın kontrol grubuna göre daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma grubundaki öğrencilerin toplam ÇPÇE (p<0.001), problem çözme becerisine güven (p<0.001), özdenetim (p<0.05) ve kaçınma (p<0.05) puan ortalamalarının eğitim öncesi 1. ölçüme göre eğitim sonrası 2. ve 3. ölçümlerde arttığı bulunmuştur (p<0.001). Çalışma grubunun empati ölçeği puan ortalamalarının eğitim öncesi 1. ölçüme göre eğitim sonrası 2. ve 3. ölçümlerde arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Okullarda yaygın bir sorun olan zorbalığın önlenmesinde Davranışsal Sistem Modeli doğrultusunda yaratıcı drama yöntemiyle verilen eğitimin etkili olduğu ve önleme programlarında kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The study was conducted randomized-controlled and experimentally to determine the effect of Behavioural System Model based nursing intervention on adolescent bullying. Eighty-three students (43 in study group, 40 in control group) attending 7th degree were recruited. Education which was arranged based on creative drama according to Behavioural System Model was carried out in nine sessions. Data were collected with personal information form, Traditional Peer Bullying Scale (TPBS), Problem-Solving Inventory for Children (PSIC), and the Empathy Scale for Children (ESC). The scales were performed to the study group prior to the education, one week and three months after the education. Same scales were performed to the control group concurrently. Data were analysed with descriptive statistics, decrease/increase in percentage, Cronbach α, chi-square, two way/two factor repeated measures analysis of variance (Post-Hoc: Bonferoni) and Mann–Whitney U tests. The decrease in percentage in the mean TPBS scores of study group students was higher than those of control group (p<0.05). Mean pre-education 1st measurement TPBS scores of study group students were reduced in the post-education 2nd and 3rd measurements (p<0.05). The increase in percentage in the mean PSIC and ESC scores of study group students was higher than those of control group (p<0.05). The mean pre-education 1st measurement scores of total PSIC (p<0.001), confidence in the problem-solving skills (p<0.001), self-control (p<0.05) and avoidance (p<0.05) increased in post-education 2nd and 3rd measurements (p<0.001). The mean pre-education 1st measurement score of empathy scale was increased in post-education 2nd and 3rd measurements (p<0.05). In conclusion, the education based on creative drama according to Behavioural System Model is effective on prevention of bullying, a common problem at schools, and that may be used in prevention programs.
Benzer Tezler
- علم الكلام الجديد في العالم العربي - الألوهية أنموذجاً
Çağdaş Arap dünyasında yeni ı̇lm-i kelam arayışları (Ulûhiyyet örneği)
İBRAHİM İSMAİLOĞLU
Doktora
Arapça
2023
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN YILDIRIM
- Design of athermal lens assembly for a spaceborne Ritchey-Chrétien telescope system
Uzay uygulamalarında kullanılan Ritchey-Chrétien tipi teleskop sistemindeki mercek grubunun atermal tasarlanması
FEYZA ERGÜN KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Havacılık ve Uzay Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ÖZKOL
- Üniversite yönetim bilişim sistemlerinin kullanımında çok boyutlu iş motivasyonunun teknoloji kabul modeline etkisi
The effect of multidimensional work motivation on the technology acceptance model in the use of university management information systems
YASİN UĞRAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim Sistemleriİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİM ZAİM
- Modeling and analysis of employee performance management based on system dynamics approach
Sistem dinamiği yaklaşımıyla çalışanların performans yönetiminin modellenmesi ve analizi
SAMET ULUTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA KAYLAN
- Toplumsal davranışın etmen temelli modellemesi: Organ bağışı örneği
Agent based modeling of social behaviour: The case of organ donation
ZAFER EREN
Doktora
Türkçe
2021
Sağlık Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAFER ERHAN BOZDAĞ