Sermet Muhtar Alus'un eserlerinde İstanbul mekân - kimlik - hafıza
Istanbul in the works of Sermet Muhtar Alus space - identity - memory
- Tez No: 407083
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZAYİ ÇOŞKUN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Alus, Sermet Muhtar, Edebi eserler, Edebiyat, Kimlik, Mekan, Roman, Türk edebiyatı, İstanbul, Alus, Sermet Muhtar, Literary works, Literature, Identity, Space, Novel, Turkish literature, Istanbul
- Yıl: 2015
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1887-1952 yılları arasında yaşamış olan Sermet Muhtar Alus, 1930'ların başından itibaren günlük gazetelerde İstanbul yazıları yazmış, hayatını buna adamış yazarlarımızdandır. Bu çalışmada, Alus'un fıkralarından, kurgusal metinlerinden ve İstanbul Ansiklopedisi için yazdığı maddelerden hareketle bir İstanbul monografi ortaya konulmuştur. Çalışma dört ana başlığa ayrılmaktadır. Birincisi Sermet Muhtar Alus'un eserlerinde mekânın yansımalarıdır. Mekân, İstanbul'un kıyı köşe bütün unsurlarını içine alacak şekilde bu eserlerde görülmektedir. Sivil mimarîden resmî kurumlara, meskenlerden, sosyal hayatı düzenleyen eğlence, yeme-içme, dinî mekânlara kadar İstanbul'un Suriçi ve Beyoğlu- Galata bölgesi olmak üzere bütün mekânları değerlendirmeye alınmıştır. İkinci kısımda Alus'un eserlerinde karşımıza çıkan kimlik unsurlarına yer verilmiştir. Burada da Alus'un atalarının askerî erkândan olmalarından dolayı karşımıza daha çok Abdülaziz devrinden II. Abdülhamid devrine kadar görev yapan paşalar, mabeynciler, saray çevresine mensup kişiler anlatılmaktadır. Bunların yanısıra Alus'un eğitim, aile çevresinden kişilere de yer verilmektedir. Kimlik bahsinde, devrin önemli sanatkârları, esnafı, muallimleri ve ayak takımı tabir edilen büyük bir hususiyete sahip olmayan kişiler de değerlendirmeye alınmaktadır. Üçüncü kısım hafızanın Alus'un eserlerine ne derece aksettiği üzerinedir. Sermet Muhtar Alus, geçmişle irtibatını koruyarak hayata tutunan yazarlardandır. Muhafazakar bir mizaca sahip olduğu söylenemese de İstanbul gibi büyük bir tarih, kültür şehri olan İstanbul'daki değişimin farkına varmış bir kalemdir. Tabiatıyla, yazdıklarına hafızanın birikimini aksettirme kaygısı taşımaktadır. Küçük eşyadan, tabiî afetlere; sosyal ilişkilerden eğlence ve törenlere kadar pek çok durumu ve hadiseyi yazılarına taşımayı ilke edinmektedir. Dördüncü kısımda, Alus'un kurgusal metinlerinde (roman, hikâye, küçük hikâye, piyes) mekân, kimlik ve hafızanın değerlendirildiği görülecektir. Bu dört kısımdan önce Alus'un biyografisi kaleme alınmıştır. Bölümlerin başında, ilgili kavramların Türk edebiyatında işgal ettiği yere ve örnek metinlere yer verilmiştir. Her bölümde, teorik çalışmalardan istifade edilmiştir. Sözgelimi, hafıza başlığında tanıklık edebiyatı kavramından, mekânda Bakhtin'in“kronotop”kavramsallaştırmasından hareketle çalışmanın zenginleştirilmesi sağlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Sermet Muhtar Alus, who lived between 1887-1952, wrote Istanbul articles in daily newspapers and dedicated his life to this since the beginning of the 1930s. In this study, an Istanbul monography is elicited through narrates, fictional proses, and items written for Istanbul Encyclopedia, of Alus. The study is divided into four parts. First part is the reflections of the place in the works of Sermet Muhtar Alus. Place can be seen thoroughly, in a way that encompasses all the elements of Istanbul in all these works. All the places has been taken into evaluation, from civic architecture to official institutions, and from houses to the places of entertainment, eating and praying in the district of Surici and Beyoglu-Galata. In the second part, identity elements which emerge in the works of Alus have been given place. Here it has been generally told about pashas, mabeyncis and people related to the palace who served from the times of Abdulaziz to II. Abdulhamid, since ancestors of Alus was military people. Alongside these, Alus' relatives and acquaintances through education have been given place. In the identity subject, prominent artisans, craftsmen, teachers and so-called lay people of the age have been taken into evaluation. The third part is on the extent in which memory reflected to the workings of Alus. Sermet Muhtar Alus is one of the writers, who clings to life by protecting his connection with the past. Although he was not a conservative man, he was a writer who noticed the change in Istanbul, who has a big history and is a city of culture. He has the concern of reflecting the experience of the memory with his writings. He mentions miscellaneous situations and events from little goods to natural disasters, and from social relationships to entertainment and ceremonies. In the fourth part, place, identity and memory in Alus' fictional proses (novel, tale, drama) have been evaluated. Before these four parts, Alus' biography has been written out. In the beginning of the parts, the places, which occupied by related notions, and sample proses have been given place. In every part, theoretical workings have been capitalized on.
Benzer Tezler
- Acenaphthene uygulaması ile tütün dihapladlerinin elde edilmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERVET KEFİ
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HastanelerGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR