Geri Dön

Ham petrol kökenli parafinik esaslı mineral baz yağların (SN-80, SN-100, SN-150, SN-350, SN-500) farklı karışımlarının karakterizasyonu

The characterization of various mixtures of parrafinnic mineral based oils originated from unrefined petroleum

  1. Tez No: 426838
  2. Yazar: HABİB AKYAZI
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ERDAL KARADURMUŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Kimya Mühendisliği, Chemical Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Baz yağ, Mineral Yağ, Viskozite, Viskozite İndeksi, Parlama Noktası, Akma Noktası, Yoğunluk, Karışım, Modelleme, Yapay Sinir Ağları (YSA), Base oil, Mineral oil, Viscosity, Viscosity Index, Flash Point, Pour Point, Density, Blending, Modelling, ANN
  7. Yıl: 2015
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hitit Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 91

Özet

Madeni yağ, günümüz dünyasında mekanik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak insanoğlunun en büyük yardımcılarından olan makinelerin ihtiyaç duyduğu en önemli maddelerden biridir. Madeni yağlar, petrol türevinden geliştirilmiş olan ve birbiri ile sürtünen katı yüzeylerde film oluşturan, katı yüzeyleri birbirinden ayrı tutan, sürtünme etkisini azaltan, sürtünme sonucu oluşacak aşınma ve ısınmayı önleyen, sızdırmazlık sağlayan, güç iletimini kolaylaştıran maddelerdir. Ayrıca bu maddelerin metal yüzeylerin sürtünmesi sonucu oluşan katı parçacıkları, makinaların çalışma koşullarına bağlı olarak bünyesine almış olduğu toz, kir, çapak vb. kirletici maddeleri temizleme özelliği de vardır. Madeni yağlar, motor yağlaması, hidrolik sistemlerin yağlanması, dişlilerin yağlanması, kalıpların yağlanması, metal kesme işlemleri, ısıl işlem yağları (ısıtma-soğutma) gibi pek çok alanda kullanılmaktadır. Her cihazın kendine özgü çalışma prensibi, çalışma şartı, çalışma amacı ve makine parçası olması yağların çok çeşitli olmasını sağlar ve bu durum yağların insanlar için önemli bir madde olduğunu kanıtlar. Madeni yağlar insanlar için bu kadar önemli olmasına rağmen bu konuda yapılan akademik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu yüzden yapılan bu tez çalışmasında distilasyon sonucu elde edilen ve ticari olarak yaygın olarak kullanılan bazı baz yağların (SN-80, SN-100, SN-150, SN-350, SN-500) belirli oranlarda hacimsel olarak hazırlanan ikili karışımlarının karakteristik özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla hazırlanan ikili karışımların 40 oC ve 100 oC'deki kinematik viskoziteleri (mm2/s), viskozite indeksleri, parlama noktaları (oC), akma noktaları (oC) ve 20 oC'de yoğunluk (g/mL) ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar yapay sinir ağları (YSA) ile modellenmiş ve geliştirilen modeller test edilmiştir. Her bir ikili yağ karışımının herhangi bir karakteristik özelliğinin belirlenmesi için (örneğin 40 oC' deki Kinematik Viskoziteleri (mm2/s)) toplam 88 veri kullanılmış ve bu 88 veriden 61 tanesi ağı eğitmek için geriye kalan 27 tanesi ise test işlemi için kullanılmıştır. Verilerin eğitim ve test kümelerine ayrılması gelişigüzel ('random') yöntemle yapılmıştır. Ağın Yapısı: Girdi katmanı: 3 nöron, Ara Katman: 5 nöron, Çıktı Katmanı: 1 nöron şeklindedir. Geliştirilen modellerin, 40 oC ve 100 oC' deki kinematik viskozitelerin (mm2/s), parlama noktalarının (oC), ve 20 oC'de yoğunluk (g/mL) ölçümleri için oldukça doğru sonuçlar ürettiği ancak viskozite indeksleri ve akma noktaları (oC) için daha düşük oranda öngörüde bulundukları tespit edilmiştir. Yapay sinir ağı modellerinin düşük RMSE ve MAPE (%) değerlerine ve yüksek (1'e yakın) R değerlerine sahip olması modelin başarı değerlendirmesinde belirleyici kriterlerdir. Bu bakımdan bu çalışmada 40 oC ve 100 oC' deki kinematik viskozite (mm2/s), parlama noktaları (oC) ve 20 oC'de yoğunluk (g/mL) ölçümleri için geliştirilen modellerin başarılı sonuçlar verdiği görülmektedir. Bu modeller, düşük hata yüzdesi ile öngörüde bulunduğundan ilgili değişkenleri öngörmede rahatlıkla kullanılabilir niteliktedir. Bu tez çalışmasında geliştirilen modeller sayesinde günlük hayatta yaygın olarak kullanılan birçok endüstriyel, motor ve otomotiv dişli yağlarının ve ayrıca birçok alanda kullanılan yağlama müstahzarlarının hazırlanması oldukça kısa ve pratik şekilde sağlanabilecektir.

Özet (Çeviri)

Mineral oils are one of the most essential ingredients for machines of which mankind's most trusted aides depending on mechanical and technological developments in today's world. Mineral oils which are derived from petrol derivation and form a film on solid surfaces by scraping each other and by this way keep solid surfaces separete, reduce the scraping effects that include increased heat and deprecation and also prevent liking and facilitate the conductivity. Furthermore, these agents have cleaning properties for the solid particles and contaminants as a result of the friction of the metal surface. Mineral oils have been used for various areas such as lubrication of the engine, lubrication of hydraulic systems, gear lubrication, lubrication of molds, metal cutting operations, heat treatment oil (heating - cooling). Different mineral oils are blended in different proportions and are used in many areas. Mineral oils are largely varied since each vehicle has its own working principle, working conditions, working purpose and also has its unique components. Despite of this importance, there exist so limited number of academic studies. In this study, we aimed to determine characteristics of some commercially used oils (base oils) (SN-80, SN-100, SN-150, SN-350, SN-500) which were obtained by distilation and mixed with some certain proportions. For this purpose, binary mixtures were prepared and measurements were done for determination of kinematic viscosities (mm2/s) at 40 oC and 100 oC, viscosity indexes, flash points (oC), pour points (oC) and also density (g/mL) values at 20 oC. Obtained results were modelled with Artificial Neural Networks (ANN) method and the model was tested. The obtained data was used for Artificial Neural Networks (ANN) modelling and the developed models were tested. For determination of each binary oil mixtures characteristics (for instance kinematic viscosity (mm2/s) at 40 oC), 88 data sets were used. 61 of these data sets were used for training of the network, the remaining 27 were used for testing. Grouping of data into training and testing sets were done randomly. The structure of the network was as follows: Input layer: 3 neurons, Intermediate layer: 5 neurons, Output layer: 1 neuron. Successful results were obtained for kinematic viscosities (mm2/s) at 40 oC and 100 oC, flash points (oC) and also density (g/mL) at 20 oC. However modelling results for the viscosity indexes and pour points (oC) were predicted to be found lower results were determined. Having lower RMSE and MAPE (%) values and higher R values (~1) are determining criteria for evaluating the success of ANN models. From this aspect, most of our developed models for kinematic viscosities (mm2/s) values at 40 oC and 100 oC, flash point (oC) and also density (g/mL) values at 20 oC seem successful. Developed models could be conveniently used for estimating related variables since they showed estimations with lower percentage errors. In conclusion, mineral oil blends which are widely used in everyday life in many industrial, engine and automotive gear lubricants can be prepared shortly and quickly by using the developed models in this study.

Benzer Tezler

  1. 8 haftalık futbol antrenmanının 14-16 yaş grubundaki öğrencilerin fiziksel ve fizyolojik özellikleri üzerine etkileri

    The effects of an eight weeks football workout on the physical and physiological features of students in the 14-16 age group

    METİN KOCADAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    SporHarran Üniversitesi

    Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM ŞARVAN CENGİZ

  2. Akdeniz bölgesinde yetişen bazı boya bitkilerinin drog ve posaları ile ilmelik yün ipliklerinin boyanması ve haslık değerleri

    Dyeing of wool pile yarn with some natural dyeing plants' drog and pulp grown in the mediterranean and fastness values

    MENEKŞE SUZAN TEKER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    El SanatlarıAkdeniz Üniversitesi

    Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ÖMER ZAİMOĞLU

  3. Süt dişi kök kanal tedavisinde üç farklı kök kanal şekillendirme sisteminin etkinliğinin in-vitro olarak kıyaslanması

    In vitro comparison of the effectiveness of three different root canal instrumentation techniques on primary root canal treatment

    EMİNE KAYA

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Diş HekimliğiKocaeli Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MESUT ELBAY

  4. Panik bozukluğu hastalarında bağlanma biçimi, çocukluk çağı travmaları ve sempatik deri yanıtı ilişkisi

    Attachment styles, childhood trauma and sympathetic skin responses relations with panic disorder

    CEM ÖZDAĞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    PsikiyatriAbant İzzet Baysal Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET HAMİD BOZTAŞ

  5. Mısır tanesinde ham protein analizi için nır kalibrasyonu oluşturulması

    Building up A calibration for crude protein analyze of grain corn

    MÜŞERREF BAŞAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Veteriner HekimliğiAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. CANGİR UYARLAR