Klasik Türk müziğinde sıklıkla kullanılan bazı makamların duygusal etkileri

Emotional effects of certain makams frequently used in classical Turkish music

PDF İndir

Tez No: 427327
Yazar: AYŞE ARMAN
Danışmanlar: PROF. DR. HASAN GÜRKAN TEKMAN
Tez Türü: Yüksek Lisans
Konular: Müzik, Psikoloji, Music, Psychology
Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Müziği, makam, duygu, Duygusal etki, Duygusal tepkiler, Makamlar, Müzik, Müzik kültürü, Müzik tedavisi, Classical Turkish Music, makam, emotion, Emotional effect, Emotional responses, Modes, Music, Music culture, Music therapy
Yıl: 2015
Dil: Türkçe
Üniversite: Uludağ Üniversitesi
Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma klasik Türk müziğinin duygusal etkilerinin faktör yapısını incelemek ve makam ile temponun dinleyiciler üzerindeki duygusal etkilerini belirlemek amacıyla, 184 kişilik örneklemle yapıldı. Katılımcılardan, seçilen 11 makam (Hicâz, Hüseynî, Hüzzâm, Kürdîlihicazkâr, Mahûr, Muhâyyerkürdî, Nihâvend, Râst, Sabâ, Segâh, Uşşâk) ve 2 tempo (hızlı ve yavaş) koşulunda ikişer şarkı olmak üzere toplam 44 müzik parçasını dinledikten sonra, hissettikleri duyguların yoğunluklarını“1 – hiç yoğun değil”ve“5 – çok yoğun”olmak üzere 5'li likert ölçekte değerlendirmeleri istendi. Her bir şarkı için yaptıkları duygusal değerlendirmelerden, her bir katılımcı için tüm duygu değerlendirmelerinin ortalama değerleri elde edildi ve bu ortalamalara açımlayıcı faktör analizi uygulandı. Analiz sonucunda; sakin ve üzgün, gergin, olgun ve ruhani, neşeli ve enerjik olmak üzere 4 faktör elde edildi. Makam, tempo ve şarkı değişkenlerinin duygusal etkilerini belirlemek amacıyla, her bir faktör için 11 (makam) x 2 (tempo) x 2 (şarkı) faktörlü varyans analizleri uygulandı. Analizler sonucunda; makam temel etkisi; sakin ve üzgün, olgun ve ruhani, neşeli ve enerjik boyutları için anlamlı iken, gergin boyutu için anlamlı değildi. Hicâz ve Nihâvend makamlarının, özellikle Mâhûr, Sabâ ve Hüseynî makamlarına göre daha sakin ve üzgün duygular uyandırdığı gözlendi. Râst, Segâh ve Nihâvend makamlarının diğer makamlara göre daha belirgin bir şekilde olgun ve ruhani duygular uyandırdığı belirlenirken; Mâhûr, Muhayyerkürdî ve Uşşâk makamlarının, Kürdîlihicazkâr başta olmak üzere diğer makamlara göre daha neşeli ve enerjik duygular uyandırdığı gözlendi. Kürdîlihicazkar, Nihâvend ve Uşşâk makamlarında yavaş tempo, hızlı tempoya göre daha sakin ve üzgün duygular uyandırırken, diğer makamlarda böyle bir fark ortaya çıkmadığı; Kürdîlihicazkâr makamı dışındaki tüm makamlarda hızlı temponun yavaş tempoya göre, daha neşeli ve enerjik duygular uyandırdığı belirlendi.

Özet (Çeviri)

The aims of the present study are to investigate the factorial structure of emotional effects of classical Turkish music and to determine the emotional effects of makam and tempo. One hundred eighty-four participants listened to all two fast and two slow pieces selected for each makam (Hicâz, Hüseynî, Hüzzâm, Kürdîlihicazkâr, Mahûr, Muhâyyerkürdî, Nihâvend, Râst, Sabâ, Segâh, Uşşâk) and evaluated their own emotional experiences and emotional intensity on five-point scales for a list of emotional expressions. Factor analysis applied to evaluations of the pieces from each makam with fast and slow tempo. Means of emotional evaluations for each song reported from participants who listened and evaluated all songs are analyzed. Factor analysis produced four factors; calm and sad, tense, mellow and spiritual, joyful and energetic. Average scores of each factor were analyzed in a 11 (makam) x 2 (tempo) x 2 (song) analysis of variance (ANOVA). Main effect of makam is significant in calm and sad, mellow and spiritual, joyful and energetic. According to results; Hicâz and Nihâvend has more calm and sad effects than Mâhûr, Sabâ and Hüseynî; Râst, Segâh and Nihâvend are more mellow and spiritual than other makams. Mâhûr, Muhayyerkürdî and Uşşâk has more joyful and energetic effects than other makams. Tempo was a more important factor than makam in determining emotional effect. For two factors; calm and sad, joyful and energetic, there is a significant difference between fast and slow tempo in Kürdîlihicazkar, Nihâvend and Uşşâk.

Benzer Tezler

Tez No
204
Nükleer rezonasta moleküler yapıların incelenmesi (yapısal faz geçiş kuramları üzerine bir inceleme)
Başlık çevirisi yok
ABDURRAHMAN ANDİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Fizik ve Fizik Mühendisliği Uludağ Üniversitesi
Fizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTAÇ YALÇINER
Tez No
353
Kam yapma aparatı
Cam milling attachment
ORHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine Mühendisliği Gazi Üniversitesi
Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN
Tez No
405
Batı tesirine kadar Osmanlı mimarisinde estetik kriterler
Başlık çevirisi yok
LEYLA BAYDAR
Doktora
Türkçe
1986
Mimarlık Gazi Üniversitesi
Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK KARAMAĞARALI
Tez No
752
Uzun zincirli bazı alkil aromatik hidrokarbonların yüzey aktif madde olarak kullanım alanlarının incelenmesi
Başlık çevirisi yok
SAADET YAPAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Kimya Ege Üniversitesi
Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜMER PEKER
Tez No
753
Gen mühendisliği
Başlık çevirisi yok
MERAL HAZIROL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tıbbi Biyoloji Ege Üniversitesi
Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Tez No
708
ŞAl2 Cr (HC00)3 (OH)3 Cl3Ö kompleksinin yapısı ve tabakalama“Tanning”kapasitesinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
AYSUN AÇU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya Ege Üniversitesi
Kimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FADİME SARIKAHYA

Geri Dön