Hemodiyaliz hastalarında hastalık algısı ve sosyal desteğin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesine etkileri
The effects of perception of illness and social support on depression and quality of life in hemodyalisis patients
- Tez No: 428711
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MARGÖRİT RİTA KRESPİ BOOTHBY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Son-Dönem Böbrek yetmezliği, Hemodiyaliz, Yaşam Kalitesi, Depresyon, Anksiyete, Algılanan sosyal destek, Böbrek yetmezliği, Hasta psikolojisi, Psikolojik sağlık, Renal diyaliz, Sosyal destek, End-stage renal disease, haemodialysis, quality of life, anxiety and depression, Perceived social support, Anxiety, Kidney failure, Depression, Patient psychology, Psychological health, Renal dialysis, Social support
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Okan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son Dönem Böbrek Yetmezliğinde (SDBY) yaşam kalitesinin düşük seyretmesinin yanı sıra, depresyon ve anksiyete gibi psikolojik problemler de sıklıkla görülmektedir. Bununla beraber, psikososyal faktörler yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik durumundaki değişimleri tutarlı bir şekilde açıklamaktadır. Bu araştırmada da sosyal destek ve hastalık algısı ile psikolojik iyilik durumu ve yaşam kalitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu çalışmanın örneklemi 250 hemodiyaliz hastasından oluşmaktadır (%46%; 115 bayan, %54, 135 erkek). Veriler Demografik Bilgi Formu, Hastalık Algısı Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve SF36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 17.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların çoğunluğu hastalığının başından beri ağrı, bulantı, soluk almada güçlük, kilo kaybı, yorgunluk, eklem sertliği, gözlerde yanma, baş ağrıları, mide yanmaları, uyku güçlükleri, sersemlik hissi ve güç kaybı gibi belirtileri yaşadığını belirtmiştir. Bunlara ek olarak hastaların çoğunluğu gözlerde yanma dışında bütün bu belirtilerin hastalığı ile ilgili olduğu raporlamışlardır. Bulgular, akut-kronik süre ve tedavi kontrolü dışında hastalık algısı alt boyutlarının, yaşam kalitesi ve anksiyete ile ilişkili ve akut-kronik süre ve döngüsel süre dışında, hastalık algısı alt boyutlarının, depresyon ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, sosyal destek puanları arttıkça anksiyete ve depresyon düzeylerinin azaldığı, yaşam kalitesinin de arttığını görülmüştür. Bu bulgular, hemodiyaliz hastalarında yaşam kalitesinin arttırılması ve anksiyete ve depresyon düzeylerinin azaltılmasında sosyal desteğin ve hastalığın algılanış şeklinin önemli olduğuna işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
In End-stage renal disease (ESRD) psychological problems including anxiety and depression are common and quality of lfe is generally poor. Psychosocial factors consistently explain the variability in these outcomes. The aim of this study was to examine the relationship of social support and perception of illness with emotional wellbeing and quality of life. The sample of this study consisted of 250 haemodialysis patients (46%; n=115 female, 54%; n=135 male). 47% (n=118) of patients were between the age of 20-59 and %53 (n=132) at the age of 60 and over. The patients were receiving treatment at various heamodialysis units in Istanbul. Data were gathered through sociodemographic form, and adapted versions of a number of questionnaires including Illness Perception Questionnaire, Multidimensional Perceived Social Support Questionnaire, SF-36 and Hospital Anxiety and Depression Scale. Data were analysed using SPSS 17.0 version. Most patients recounted a number of physical symptoms including pain, nausea, breathing difficulties, loss of weight, tiredness, stiffness, burning eyes, heartburn, sleep difficulties, unsteadiness, dizziness and loss of strength since the start of their illness. With the exception of burning eyes they felt that these were related to ESRF. With the exception of acute-chronic timeline and control dimensions, anxiety and quality of life were related to illness perception dimensions. Similarly, with the exception of acute-chronic timeline and episodic timeline, depression was related to illness perception dimensions. The findings also showed that as the levels of support increase, anxiety and depression levels decrease and levels of quality of life increase. These findings indicate the importance of perceived social support and illness perceptions in attempts to improve levels of quality of life and to decrease levels of anxiety and depression among haemodialysis patients.
Benzer Tezler
- Hemodiyaliz hastalarında hastalık algısı ve sosyal desteğin yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation the effects of disease knowledge levels and perceived social support on quality of life in hemodialysis patients
ZEYNEL ABİDİN TUNCEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Hemodiyaliz hastalarında öz yeterlilik ve sosyal destek algısı
Self-sufficiency and perception of social support in patients undergoing hemodialysis
MEHMET ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU
- Diyaliz hastalarında hastalık algısının sıvı kontrolü ve fonksiyonel performansa etkisi
The effect of illness perception on fluid control and functionalperformance in dialysis patients
SEZİN NUR ÖZYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikHatay Mustafa Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SEVİNÇ
- Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda hastalık algısı ve kişilik özellikleri
Illness perception and personality traits in haemodialysis patients
TÜLAY BERBER
- Kronik hemodiyaliz hastalarında stres ve başetme
Stress and coping of chronic hemodialysis patients
BELGÜZAR KARA