Tiyatro yönetmeni olarak Ayşenil Şamlıoğlu'nun reji anlayışı
Ayşenil Şamlıoğlu's understanding of stage direction, as a theather stage director
- Tez No: 432511
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELEN KORAD BİRKİYE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Epik Tiyatro, Tiyatro Oyuncuları, Grotesk Tiyatro, Tiyatro Yönetmeni, Gerçeklik, Grotesk, Reji, Tiyatro, Yönetmen, Şamlıoğlu, Ayşenil, Epic Theater, Theater Players, Grotesque Theater, Theater Director, Reality, Epic theatre, Grotesque, Regie, Theatre, Director, Şamlıoğlu, Ayşenil
- Yıl: 2016
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Tiyatro Yönetmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bir tiyatro yönetmeni, sahnelenmek için yazılan oyun metnini yeniden yorumlayarak o metne hayat veren kişidir. Rejisör, yazınsal olan metni sahneleme metnine yani görsel metne çevirir. Yönetmen, rejilerini yaparken çeşitli sahneleme tekniklerinden yararlanır ve tiyatronun tüm araçlarını birarada kullanarak sahnede kollektif bir sanat ortaya çıkarır. Bir oyunda yönetmen; oyun metni, oyuncu, dekor, kostüm, ışık, müzik, ses ve efekt gibi öğelerin hepsini imgeleminde oluşturduğu dünyaya hizmet edecek şekilde organik bir yapı içinde kullanır. Benzetmeci, Göstermeci, Epik ve Grotesk reji teknikleri ile sahnelenen oyunlar, yönetmenlerinin izleyicilere o oyunlar aracılığı ile seslenmesinde kullandıkları biçemleri bünyelerinde barındırmaktadır. Benzetmeci biçim, oyundaki herşeyin sanki gerçekmiş gibi izleyicilere aktarılmaya çalışıldığı yöntemdir. Bu türde oyunlar sahneleyen rejisörler, sahnede her ne oluyorsa, oyuncularının içselleştirmesini ve sanki gerçek hayatlarında yaşıyormuşcasına oynamalarını ister. Tiyatronun tüm araçları bu açıdan kullanılır ve tasarlanır. Göstermeci üslup ve onun daha gelişmiş hali olan Epik ve Grotesk yöntemler ise Benzetmeci anlayışa karşıdır. Sahnede olup biten her şeyin bir oyundan, tiyatrodan ibaret olduğunu savunur. Bu üslupta oyun sahneleyen rejisörler, sahnelenen oyunların kurmaca bir dünya olduğunu benimser. Oyunları izleyen seyircilerinde bunun farkına varabilmesi için mutlaka sahneledikleri oyunlarda kullandıkları çeşitli tekniklerle gerçekliği kırarlar. Yabancılaştırmayı bünyesinde barındıran Grotesk Tiyatro ve Epik Tiyatro yöntemleriyle sahnelenen oyunları izleyen seyirciler, oyundan sonra eserde verilen mesajları sorgular ve düşünür. Bu çalışmada, Türk Tiyatrosu'nun en önemli yönetmenlerinden biri olan Ayşenil Şamlıoğlu'nun sahnelediği oyunlarda kullandığı reji uygulamaları bu çerçevelerden değerlendirilmiştir. Şamlıoğlu'nun sahnede oluşturduğu kurmaca dünya içinde hangi teknikleri kullanarak gerçekliği kırdığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda, Ayşenil Şamlıoğlu'nun sahnelediği oyunlarda kullandığı reji tekniklerinin analiz edilmesiyle ortaya çıkan tespitler, tiyatro oyuncuları ve geleceğin yönetmen adayları için yol gösterici bir rehber olacaktır.
Özet (Çeviri)
A theatre director is a person, who reads the theater script that is to be staged. He/she contributes to the staging by including his own remarks. The director, basically converts the text into visuals. Stage Manager, makes use of various staging techniques in this process and creates a collective piece of art. In a theater, a director; makes use of the script, actors and actresses, decor, costumes, music and lighting in order to create a natural environment that is suitable to that play. Stage direction techniques include: Imitation, Exhibitionist, Epic and Grotesque. In the imitation technique, everything is conveyed as realistically as possible. Directors request that the actors and actresses act as if it is all real for them. All of the the tools of the theatre are used for this very purpose. The Exhibitionist, Epic and Grotesque techniques, oppose the Imitation technique. This claims that everything that goes on the stage is only a play. In this manner, by using various techniques and tools, the realism is somehow diminished. In the Grotesque Theater and Epic Theatre, the audiance tend to question and learn a lesson from the theater. In this study, the stage direction techniques that Ayşenil Şamlıoğlu who is one of the best directors in Turkish Theatre's use, are examined. She is undoubtedly, one of the best directors of the Turkish Theatre. The techniques that she makes use of in order to create a realistic, yet virtual world, are investigated. This study may serve as a guidebook for future directors as it includes an analysis of these techniques, results and the acting of the actors and the actresses.
Benzer Tezler
- Tiyatro yönetmeni Işıl Kasapoğlu'nun reji anlayışı üzerine inceleme
Survey of stage manager understanding of theatre director Işıl Kasapoğlu
CENK HAKAN KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiDrama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
- Afife Tiyatro Ödülleri'nde yılın en başarılı yönetmeni ödülünü alan oyunlar üzerine bir inceleme
A research on the plays receiving the best director of the year award in the Afife Theater Awards
GÜLŞAH FIRINCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü Sanatlarıİstanbul Aydın ÜniversitesiDrama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
- Tiyatro salonlarında sahne aydınlatması ile salon ve sahne biçiminin ilişkisi
Relation between the theatre stage lighting and form of hall and the stage
NİHAN OĞUZHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ŞENER
- Sanat yönetmeni gözüyle kamerada mekân
Space in camera through the eyes of an art director
EZGİ YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BURAK TANSEL
- 2017-2018 tiyatro sezonunda İstanbul'da sahnelenen 3 özel tiyatro afişinin işlevinin yönetmen-tasarımcı-seyirci ilişkisi üzerinden incelenmesi ve bu doğrultuda 20 adet oyun afişinin tasarlanması
The analyzing of functions of the posters from three private theatre plays staged during 2017-2018 season in İstanbul via the relation of director-designer-spectator and designing 20 theatre posters in this line
SONGÜL KARAKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Güzel SanatlarYeditepe ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZLI EDA NOYAN CELAYİR