Perceptual span in turkish reading: A study on parafoveal information intake
Türkçe okumada algılama aralığı: Parafoveal bilgi alımı üzerine bir çalışma
- Tez No: 476047
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. CENGİZ ACARTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Göz izleme, Sesli okuma, Sessiz okuma, Eye tracking, Oral reading, Silent reading
- Yıl: 2017
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Enformatik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilişsel Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Algılama aralığı, bir bakışta (fixation) toplanabilecek işlevsel bilginin alındığı görsel bölgeye verilen isimdir. Bu tezde Türkçe okuyucularının algılama aralığı araştırılmıştır. Rayner (1975) İngilizce okuyucuları için algılama aralığını sağa doğru 14-15 karakter, sola doğru 3-4 karakter olarak belirlemiştir. Ancak dilin karakteristikleri algılama aralığının boyutu üzerinde etkili olmaktadır. Türkçenin sığ ortografiye sahip ve yapışkan (agglutinative) bir dil olması, okuyucuları üzerinde kolaylaştırıcı etkiler yapabilir. Bakışa bağlı hareket eden pencere paradigması kullanılan deneyde (N=48), paragrafın tamamının gösterildiği durum ile beş farklı pencere boyutu karşılaştırılmıştır (bakışın sağına doğru 7, 11, 15, 19 ve 23 karakter açılan pencereler). Doğal okuma koşullarını canlandırmak amacıyla, katılımcılara tek cümleler yerine paragraflar okutulmuştur. İlk sonuçlar birinci bakış süresi, bakış süresi, içeri regresyon sayısı, dışarı regresyon sayısı ölçütlerinde bütün paragraf durumu ile diğer beş pencere durumu arasında önemli bir farklılığa işaret etmektedir. Okuma oranında ciddi bir farklılık gözlenmemiştir. Bu durum, parafoveal kısıtlamanın Türkçe okuyucular üzerinde farklı etkiler yapabileceğini, bu nedenle, Türkçedeki algılama aralığının bütünleyici bir açıdan ele alınması gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Perceptual span is the visual region where useful information can be collected at one fixation. This thesis investigates the size of the perceptual span of Turkish readers. Rayner (1975) found that the size of the perceptual span for English readers is about 14-15 characters to the right and 3-4 characters to the left of fixation. However, different characteristics of languages affect the size of the perceptual span. Being an agglutinative language and having shallow orthography are two features of Turkish that may have facilitative effect for readers. In an experiment using gaze contingent moving paradigm (N=48), we compared full paragraph condition with five different window size conditions (7, 11, 15, 19 and 23 characters to the right of fixation) in silent and oral reading. To imitate natural reading conditions, readers were presented paragraphs instead of single sentences. Preliminary results show a significant difference in eye movement measures (first fixation duration, first run dwell time, regression-in-count, regression-out-count) between full paragraph and window conditions. We have not observed a significant difference in reading rate. This suggests that the effect of parafoveal constraint follows a different pattern for Turkish readers, and this requires that perceptual span in Turkish should be investigated by a complementary approach.
Benzer Tezler
- Persistan postüral algısal dizziness hastalarında kompleks vizüel uyaranın denge, dikkat ve kısa süreli hafızaya etkisinin incelenmesi
Examination of the Effect of Complex Visual Stimulus on Balance, Attention and Short-Term Memory in Patients with Persistent Postural Perceptual Dizziness
TUĞÇE GÜREL SÖYLEMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiOdyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR YİĞİT
- Gerçek ve sanal gerçeklik ortamları arasındaki algısal farklılıklarda görselleştirmeye ilişkin özelliklerin araştırılması
Exploration of visualization traits in the perceptual differences between real and virtual reality enviroments
NİHAL KAYAPA
- Parkinsondaki görsel algısal defektlerin söylem üzerine etkisi
The effect of visual perceptual defects on discourse in Parkinson's disease
MELİKE NURDAN ÇAMLIBEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Dil ve Konuşma Terapisiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET AYGÜN ÜSTEL
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
- Serebellar nörodejenerasyonda örtük algısal sekans öğrenme becerisinin yürütücü işlevler üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigating implicit perceptual sequence learning ability and its effect on executive functions in cerebellar neurodegeneration
REYHAN DENİZ ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiSinirbilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ULAŞOĞLU YILDIZ
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT