Şizofreni tanısı olan ve sağlıklı bireylerde geçmişi hatırlama ve geleceği imgeleme türünden anısal bellek değişimlemesinin frontal lob aktivitesi üzerindeki etkisi
The effects of past remembering and future imagination of episodic memory manipulation on the frontal lobe activity in healthy and schizophrenia groups
- Tez No: 480314
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEL BARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Anılar, Bellek, Bellek gelişimi, Bellek sistemleri, Frontal korteks, Hastalar, Otobiyografik anı aktarımı, Otobiyografik bellek, Şizofreni, Memories, Memory, Memory growth, Memory systems, Frontal cortex, Patients, Autobiographical memory transmission, Autobiographical memory, Schizophrenia
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Genel Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı uzun süreli bellek puanları açısından istatistiksel olarak farklılaşmayan ancak yönetici işlevleri ölçen test puanları açısından istatistiksel olarak fark gösteren şizofreni tanılı ve sağlıklı bireyleri geçmişi hatırlama ve geleceği imgeleme performansları açısından hem davranışsal hem de fizyolojik veriler temelinde karşılaştırmaktır. Çalışma 23-54 ( =30.09, SS =7.64) yaşları arasında 23 Sağlıklı (6 Kadın, 17 Erkek) ve 19-49 ( =34.55, SS =8.58) yaşları arasında 20 Şizofreni tanılı (6 Kadın, 14 Erkek) gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Sağlıklı gruptaki katılımcılar, Hacettepe Üniversitesi (H.Ü.) Beytepe Yerleşkesinde yer alan fakültelerin çeşitli bölümlerinde okuyan öğrencilerden ve toplum içerisinde yaşayan çeşitli bireylerden; Şizofreni tanılı katılımcılar ise Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'ndan yönlendirilen kişilerden oluşmaktadır. Çalışma temel olarak ana görevin yapıldığı ve nöropsikolojik testlerin uygulandığı iki aşamadan oluşmaktadır. Katılımcılar görevler sırasında fizyolojik veri kaydı yapan f-NIRS cihazına bağlı konumda bilgisayar üzerinden hikaye oluşturma görevini tamamlamışlardır. Bu görevde katılımcılardan verilen ipucu kelimelere ilişkin anılarını anlatmaları ve olay imgelemeleri istenmiştir. Bu görev tamamlandıktan sonra bilgisayar üzerinden sözel akıcılık görevi uygulanmıştır. Son olarak çalışma kapsamında kullanılan diğer nöropsikolojik testler uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen davranışsal veriler, 2(Grup: Sağlıklı ve Şizofreni Tanılı) x 3(Koşul: Bir İpucu Kelime ile Geçmiş Hatırlama, Bir İpucu Kelime ile Gelecek İmgeleme ve Üç İpucu Kelime ile Gelecek İmgeleme) son faktörde tekrar ölçümlü karma faktöryel desenle, fizyolojik veriler ise 2 (Grup: Sağlıklı ve Şizofreni Tanılı) x 3(Koşul: Bir İpucu Kelime ile Geçmiş Hatırlama, Bir İpucu Kelime ile Gelecek İmgeleme ve Üç İpucu Kelime ile Gelecek İmgeleme) x 2(Hemisfer: Sol ve Sağ) x 18 (Brodmann Alanları) son üç faktörde tekrar ölçümlü karma faktöryel desenle incelenmiştir. Sonuçlara göre olarak sağlıklı katılımcılar, şizofreni tanılı katılımcılara göre daha başarılı şekilde hatırlama ve imgeleme yapmışlardır. Fizyolojik veriler temelinde bakıldığında ise sağlıklı katılımcılardan görev sırasında ölçümlenen oksi-hemoglobin miktarı genel olarak şizofreni tanılı gruptan daha yüksek olmuştur. Koşullar arasında ise sadece sağlıklı katılımcılarda bir ipucu kelime ile gelecek imgeleme koşulunda bir ipucu kelime ile geçmiş hatırlama koşuluna göre Brodmann 21 ve 22 alanlarında daha yüksek oksi-hemoglobin miktarı ölçülmüştür. Ayrıca görev boyunca sol hemisferin sağ hemisfere göre daha baskın olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler Gelecek imgeleme, anısal bellek, anısal geleceği düşünme, yönetici işlevler, şizofreni, f-NIRS, otobiyografik bellek.
Özet (Çeviri)
The main objective of this research is to compare past remembering and future imagination performance of schizophrenia and healthy groups whose long-term memory performances are not different from each other statistically, but executive functions. The research was conducted with 23 healthy volunteer participants (6 female, 17 male) between 23-54 years old ( =30.09, SD =7.64), and 20 schizophrenia volunteer participants (6 female, 14 male) between 19-49 years old ( =34.55, SD =8.58). Healthy group was composed of undergraduate students in Hacettepe University and community-dwelling participants. Schizophrenia group was composed of patients recruited from Ankara University School of Medicine, Department of Psychiatry Firstly, the participants participated the narrative generating task while f-NIRS data were being recorded. In this task participants were asked to tell their memories or imaging a plausible future event reletad to presented cue words. After this task was completed and verbal fluency task was conducted via computer, neuropsychological tests used as a part of the study were implemented. Behavioral data were analyzed with 2(Group: Healthy and Schizophrenia Patients) x 3(Condition: Past Remembering Using One Cue Word, Future Imagination Using One Cue Word and Future Imagination Using Three Cue Words) Mixed ANOVA and physiological data were analyzed with 2(Group: Healthy and Schizophrenia Patients) x 3(Condition: Past Remembering Using One Cue Word, Future Imagination Using One Cue Word and Future Imagination Using Three Cue Words) x 2(Hemisphere: Left and Right) x 18(Brodmann Areas) Mixed ANOVA. Results indicated that schizophrenia group showed poorer performance than healthy participants in terms of both remembering the past and imagining the future. Analyses of physiological data showed that oxy-hemoglobin level measured from healty participants during the task were greater than the schizophrenia patients. The oxy-hemoglobin level measured from Brodmann Area 21 and 22 during future imagination using one cue word condition were greater than the past remembering using one cue word condition only in healty patients. It was also found that left hemisphere was more dominant during the task than the right hemisphere. Key Words Future imagination, episodic memory, episodic future thinking, executive functions schizophrenia, f-NIRS, autobiographical memory.
Benzer Tezler
- Şizofreni tanısı olan bireylerde interoseptif duyarlılık, yürütücü işlevler, zaman perspektifi ve okupasyonel dengenin incelenmesi
Investigation of interoceptive sensibility, executive functions, time perspective, and occupational balance factors in individuals diagnosed with Schizophrenia
FATMA RANA AYDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ErgoterapiHacettepe ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GONCA BUMİN
- Şizofrenide intihar düşüncesi ve davranışının klinik ve inflamatuar belirteçlerle ilişkisi
The association of suicidal ideation and behavior with clinical and inflammatory markers in schizophrenia
AYŞE NUR ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAVUZ YILMAZ
- Bipolar affektif bozukluğu olan hastalarda serotonin taşıyıcı gen polimorfizmi
Serotonin transporter gene polymorphism in patients with bipolar affective disorders
ARZU ÜLGEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
PsikiyatriCumhuriyet ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN DOĞAN
- Şizofreni tanısı almış bireylerde duyusal işlemleme paternleri, günlük yaşam aktivitelerine katılım ve okupasyonel performans arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between sensory processing patterns, participation in daily living activities and occupational performance in individuals diagnosed with schizophrenia
GAMZE NUR SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ErgoterapiÜsküdar ÜniversitesiErgoterapi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA ERCAN DOĞU
- Şizofreni tanılı hastalar ve kardeşlerinde aleksitimi düzeyi ve somatik semptom yorumlama şekillerinin sağlıklı kontroller ile karşılaştırılması
Comparison of alexithymia levels and somatic symptom interpretation styles in schizophrenia patients, their siblings and healthy controls
İBRAHİM ŞENSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESRİN KARAMUSTAFALIOĞLU