Şizofreni tanısı olan bireylerde interoseptif duyarlılık, yürütücü işlevler, zaman perspektifi ve okupasyonel dengenin incelenmesi
Investigation of interoceptive sensibility, executive functions, time perspective, and occupational balance factors in individuals diagnosed with Schizophrenia
- Tez No: 948956
- Danışmanlar: PROF. DR. GONCA BUMİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şizofreni, bireyin bilişsel ve duygusal süreçlerini etkileyerek gerçeklik algısında bozulmalara neden olan karmaşık bir psikiyatrik durumdur. Bu araştırma, şizofreni tanısı olan bireylerle sağlıklı bireylerin interoseptif duyarlılık, yürütücü işlevler, zaman perspektifi ve okupasyonel denge faktörlerinin karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu bağlamda, araştırmada DSM-5 kriterlerine göre şizofreni tanısı almış ve remisyon döneminde bulunan 18-65 yaş aralığında 46 birey ile herhangi bir tanısı bulunmayan aynı yaş aralığında 46 sağlıklı birey değerlendirilmiştir. Katılımcılar, İnterosepsiyon Duyu Ölçeği, Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri, Okupasyonel Denge Anketi ve Frontal Lob Değerlendirme Bataryası kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, şizofreni tanısı olan bireylerde interoseptif duyarlılığın belirgin biçimde olumsuz etkilenmiş (p<0,01), yürütücü işlevler düşük (p<0,01), zaman perspektifi dengesi sapmış (p<0,01) ve okupasyonel denge düzeyleri düşük (p<0,01) tespit edilmiştir. Ayrıca, zaman perspektifi profillerinde özellikle olumlu geçmiş, şimdide kaderci alt boyutlarında şizofreni grubunda zorluklar (p<0,05) belirlenmiştir. Bu bulgular, şizofrenide yalnızca psikopatolojik değil, aynı zamanda bilişsel, zamansal ve günlük yaşam işlevselliğine dair çok boyutlu bozulmaların eş zamanlı olarak görülebildiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın sonuçları, ergoterapistlerin şizofreni tedavisinde beden-zihin-zaman bütünlüğünü gözeten bütüncül ve yapılandırılmış programlar geliştirmesi gerektiğini işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Schizophrenia is a complex psychiatric condition that affects an individual's cognitive and emotional processes, leading to distortions in the perception of reality. This study aims to compare interoceptive sensibility, executive functions, time perspective, and occupational balance between individuals diagnosed with schizophrenia and healthy individuals. In this context, 46 individuals aged between 18 and 65 years who were diagnosed with schizophrenia according to DSM-5 criteria and were in the remission phase, and 46 healthy individuals in the same age range with no psychiatric diagnosis were evaluated. Participants were assessed using the Interoception Sensory Questionnaire, Zimbardo Time Perspective Inventory, Occupational Balance Questionnaire, and Frontal Assessment Battery. The findings revealed significantly impaired interoceptive sensibility (p<0.01), decreased executive function (p<0.01), deviated time perspective balance (p<0.01), and lower levels of occupational balance (p<0.01) in the schizophrenia group. Additionally, difficulties were particularly noted in the Past Positive and Present Fatalistic subscales of the time perspective profiles (p<0.05). These findings indicate that schizophrenia involves not only psychopathological symptoms but also concurrent multidimensional impairments in cognitive, temporal, and daily life functioning. In this regard, the results highlight the need for occupational therapists to develop holistic and structured intervention programs that address the integration of body, mind, and time in the treatment of schizophrenia.
Benzer Tezler
- Kronik şizofrenide sözcük çağrışımların mantıksal bağlantı ve reaksiyon süresi ölçüleri açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
İHSAN DAĞ
- Skizofrenik hastalarda nöroleptik kullanımının serum prolatkin düzeylerine etkisi
Başlık çevirisi yok
SELMA GÖKTÜRK
- Sosyal düşünce tarihimizde Erol Güngör
Başlık çevirisi yok
HALİL MUTİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİD MERİÇ YAZAN
- Şizofrenik psikozlarda serum kreatin fosfokinaz aktivitesinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HİKMET ARTIRAN