Graham Priest'te dialetik mantık ve zaman metafiziği bakımından sonuçları
Dialetheic logic in Graham Priest and it's consequences on metaphysics of time
- Tez No: 495650
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET AYHAN ÇİTİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Diyalektik, Felsefe, Mantık, Metafizik, Priest, Graham, Zaman, Dialectic, Philosophy, Logic, Metaphysical, Priest, Graham, Time
- Yıl: 2017
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Felsefe tarihine baktığımızda Aristoteles'in ortaya koyduğu haliyle çelişmezlik ilkesinin, düşüncenin ve hatta varlığın temel ilkesi olarak kabul edilip bu anlamda ortodoksiyi oluşturduğunu görürüz. Aristoteles, varlığın en temel ilkesi olarak gördüğü çelişmezlik ilkesinden hareketle kuvve-fiil, fiil-tamamlanmış fiil gibi ayrımlar yaparak değişim içerisindeki nesnenin varoluşunu incelemiştir. Çelişmezlik ilkesi de nesnenin belirleniminin temel ilkesi olmuştur. Ancak bu ilkeye bağlı olarak zaman, özellikle de zamanın kesiti olarak ân düşünülmeye çalışıldığında çelişkilerle karşılaşıldığı görülür. Çelişmezlik ilkesine bağlı kalınan çerçevede zamanın kavramsal düzeyde açıklanamadığı tespit edilmiştir. 20. yüzyılda ortaya çıkmaya başlayan –klasik olmayan mantıklardan olan–tutarlı-ötesi mantıklar çelişmezlik ilkesinin belirli durumlarda geçerli olmadığını iddia etmektedir. Tutarlı-ötesi mantıklardan en radikal olanı ise düşüncenin sınır durumlarında ortaya çıkan bazı çelişkilerin doğru ve gerçek olduğunu savunan dialetik mantıktır. 1970'lerde Graham Priest ve Richard Routley'in ortaya koyduğu, Priest tarafından geliştirilen dialetik mantık son yıllarda akademide hem mantık düzeyinde hem de metafiziksel imaları itibariyle etkisini göstermektedir. Çelişmezlik ilkesine bağlı kalındığı için klasik mantıkta kavramsallaştırılamayan zamanın dialetik mantık içerisinde kavram düzeyinde açıklanıp açıklanamadığı tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Bu konu incelenirken öncelikle Aristoteles düşüncesinden hareketle klasik mantıkta zaman konusunda karşılaşılan güçlükler ortaya konulmuş, ardından dialetik mantığın gerekçelendirilmesine ve temellendirilmesine yer verilmiştir. Nihayetinde ise dialetik mantığın zaman metafiziğini nasıl ele aldığı aktarılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda, dialetik mantığın önemli imkânlar barındırdığı ama zaman metafiziği konusunda henüz bu imkânları kullanmadığı, dialetik mantıktan metafiziğe geçiş sürecinin Priest'te yeterince hazırlanmadığını ve dialetik mantıktan metafiziğe geçişin transandantal bir bakış açısı gerektirdiği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
When we look at the history of philosophy, we see that the law of non-contradiction, as Aristotle puts, is recognized as the most basic principle of thought, or even of being and that it establishes the orthodoxy in this matter. Aristotle, considering the law of contradiction as the most basic principle of being, studies the existence of objects that are in a state of flux via making some distinctions like potentiality-activity and activity-actuality. Law of non-contradiction becomes the basic principle for the determination of objects. However, when time –especially the moment as a fraction of time– is considered according to this principle, there arise contradictions. It is confirmed that time cannot be explained conceptually within the scope of the law of contradiction. Paraconsistent logics –which are non-classical– that have arisen during the 20th century claim that the law of contradiction is not applicable to certain circumstances. The most radical paraconsistent logic is the dialetheic logic, which argues that some contradictions arising within the limits of thought are true and even real. Dialetheic logic, being introduced by Graham Priest and Richard Routley in the 1970s, proves to be academically efficient by its metaphysical implications within both at the level of logic and at the level of metaphysics. This thesis aims to understand whether time which cannot be conceptualized by the classical logic as it adheres to the law of contradiction can be explained conceptually within the limits of dialetheic logic or not. Firstly, with reference to the Aristotelian thought, we present the difficulties about time that are encountered in classical logic. Then we consider the question whether the dialethic logic is justified. Finally, we focus on the way the dialethic logic approaches the metaphysics of time. At the result of these analyses, we conclude that the dialethic logic embodies some important potentials, but it does not yet realize these potentials; and that the shift from dialethic logic to metaphysics is not sufficiently prepared by Priest and that this shift from dialethic logic to metaphysics requires a transcendental point of view.
Benzer Tezler
- Journey towards natural self: A Kierkegaardian analysis of Graham Greene's faith fiction
Doğal benliğin inşası: Graham Greene'in dini romanlarının Kierkegaard felsefesine göre analizi
EMRAH PEKSOY
Doktora
İngilizce
2019
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul Aydın Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE GÖNÜL UÇELE
- Nagarcuna düşüncesinin mantık ve metafizik eleştirisi
The logic and metaphysical critique of Nagarjuna's thought
AYŞE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Felsefeİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET AYHAN ÇİTİL
- A Study concerning the element of human isolation in Graham Greene's three novels: The Power and the Glory, the Heart of the Matter and Brighton Rock
Graham Greene'in the Power and the Glory, the Heart of the Matter ve Brighton Rock isimli romanlarında yer alan insanın yabancılaşması kavramı üzerine bir çalışma
ÖZLEM İLKER
Yüksek Lisans
İngilizce
1994
İngiliz Dili ve EdebiyatıOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPROF.DR. NURSEL İÇÖZ
- Graham Swift'in Waterland, David Lodge'un Small World ve Martin Amis'in London Fields adlı romanlarında üstkurmaca tekniğinin incelenmesi
Investigation of metafiction technique in Graham Swift's Waterland, David Lodge's Small World and Martin Amis'in London Fields
AYŞEN KARABOSTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Batı Dilleri ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. UFUK EGE
- The concept of humour in Graham Greene's A Gun for Sale and Travels with My Aunt
Graham Greene'in A Gun for Sale ve Travels with My Aunt Adlı eserlerindeki mizah kavramı
ÇİĞDEM GÖKÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtılım Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEN CANLI