Human rights domain for reproductive biotechnology: a qualitative study on Turkish case
Üreme biyoteknolojisinde insan hakları alanı: Türkiye örneği üzerine nitel bir çalışma
- Tez No: 531816
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEM DEVECİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyoloji, Biyoteknoloji, Bilim ve Teknoloji, Sociology, Biotechnology, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Taşıyıcı annelik, Yardımcı üreme teknikleri, Üreme, Üreme biyoteknolojisi, İnsan hakları, Tragemutterschaft, Assisted reproduction techniques, Reproduction, Reproductive biotechnology, Human rights
- Yıl: 2018
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, bedenleri ve organları üreme biyoteknolojisi uygulamaları tarafından olumsuz şekilde etkilenen bazı özel insan grupları açısından bakıldığında, hangi yasal ve toplumsal sorunların ortaya çıktığını araştırmaktır. Bu amaçla, taşıyıcı anneler, taşıyıcı annelik yoluyla çocuk sahibi olan kişiler, yumurta donörleri, yumurta donasyonu yoluyla çocuk sahibi olan kişiler ve iki embryolog ile on üç derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Tezde, temel olarak Nussbaum'un Yeterlikler Yaklaşımı kullanılmış, YÜTEG'le (Yardımcı Üreme Teknolojilerinin Etkilediği Gruplar) yapılan nitel görüşme bulguları, her bir insan yeterlik başlığı altında tartışılarak ele alınmıştır. Bu yeterlik maddeleri; yaşam, bedensel sağlık, bedensel bütünlük, duyular, hayal etme ve düşünme, duygular, pratik nedenler, toplumsal ilişki, diğer türlerle ilişki içinde olma, oyun oynama ve çevre üzerinde kontrol sahibi olmadır. Bulgular bölümünde, üçüncü kişilerin bedenleri veya üreme hücreleri kullanarak çocuk sahibi olmakla ilgili ortaya çıkan insan hakları sorunları ve sınırlılıklarına odaklanılarak, yasalarla belirlenmiş bir politik ortam ve alternatifler önerilmektedir. Sonuç olarak, YÜTEG'in insan hakları sorun ve sınırlıklarının insan hakları alanında değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu alanın yasal düzenlemelerle belirlenmesi ve denetlenmesi ise insan hakları sorunlarını ve kısıtlarını nispeten azaltacaktır. Araştırma bulguları, YÜTEG'in yeterliklerindeki problem ve sınırlıklarının varlığını destekler niteliktedir. Bu nedenle, tezin son bölümünde, araştırma bulgularından hareketle, iki politika sorunu belirlenmiş ve bu sorunlar için çok-düzeyli politika önerilerinde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to investigate which legal and social problems occurred from the side of some specific human groups whose bodies and organs were negatively affected by reproductive biotechnology applications. For this aim, thirteen in-depth interviews were conducted with surrogate mothers, people who had their children via surrogacy, oocyte donors, people who had their children via oocyte donation and two embryologists. In this dissertation, Capabilities Approach of Nussbaum was chosen as the main theoretical guide and, qualitative interview data, which was generated from the interviews with ARTAP (Assisted Reproductive Technologically Affected People), was discussed for each human capability item. These capability items are life, bodily integrity, senses, imagination and thought, emotions, practical reason, affiliation, being in relation with other species, play and control over one's environment. After focusing on human rights problems and constraints in having children via using third parties' bodies or reproductive cells in the findings chapter of this dissertation; a political environment, which was designated by law and alternatives, were suggested. Finally, evaluation of the human rights problems and constraints concerning ARTAP in the human rights agenda is very important. Designation and monitoring of this field by regulations would mitigate human rights problems and constraints relatively. Research findings support the existence of ARTAP's problems and constraints in their human capabilities. For this reason, in the final section of this dissertation, two policy problems were identified based on the research findings and multi-level policy suggestions were made.
Benzer Tezler
- On the framing strategies of the transnational anti-gender movement: lifting the lid off the“new”language of mobilization
Ulusötesi toplumsal cinsiyet karşıtı hareketin çerçeveleme stratejileri üzerine: Mobilizasyonun“yeni”dili
DİLARA AĞALDAY
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Uluslararası İlişkilerKoç ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. ÖZLEM ALTAN OLCAY
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- İletim hatlarının oluştuduğu elektrik ve magnetik alanların insan sağlığı üzerindeki etkileri
Effects of electric and magnetic fields produced by transmission lines on health
AYŞE TÜTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. NESRİN TARKAN
- En uygun hayat sigortası poliçesi seçimini sağlayan bir karar modeli
A Decision model for selecting the optimum insurance policy
H.BÜLENT CERİT
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. RAMAZAN EVREN
- Kariyer planlama sistemi, kariyer yönetimi, kariyer geliştirme, kariyer sorunları ve koçluk uygulamaları
Başlık çevirisi yok
CELAL ERDÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İşletmeGebze Yüksek Teknoloji Enstitüsüİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL EREN