Tanzimat Dönemi Türkçe tiyatro metinlerde kadın karakterler
Women characters in Turkish theatre during The Tanzimat Era
- Tez No: 546127
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MÜNİP MELİH KORUKÇU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Türk Tiyatrosu, Kadın Karakter, Tanzimat., Edebi eserler, Kadınlar, Karakter, Tanzimat Dönemi, Tanzimat edebiyatı, Tiyatro, Tiyatro oyunları, Turkish Theatre, women characters, Tanzimat, Literary works, Women, Character, Tanzimat Period, Tanzimat Literature, Theatre, Theater plays
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tiyatro Yönetmenliği Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, Tanzimat döneminde Türkçe kaleme alınmış tiyatro metinlerinde kadın karakterin özelliklerinin belirlenmesidir. Çalışmanın birinci bölümü olan giriş kısmında, çalışmanın çerçevesi ele alınmıştır. İkinci bölüm, batı tiyatrosunun Osmanlı topraklarında yer almasının anlatıldığı tarih bölümüdür. Bu bölümde Osmanlı Devleti'nin batı tiyatrosu ile tanışması, ve tiyatronun XIX. yüzyılda Osmanlı'da nasıl geliştiği anlatılmıştır. Aynı zamanda bu dönemde Türkçe kaleme alınmış tiyatro oyun türlerinin komedya, manzum dram, romantik dram, melodram, evcil ve duygusal dram, müzikli oyun olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü bölüm, yapılan çalışmanın sonucunun sağlıklı olması için kaleme alınmış bir bölümdür. Bu bölümde Tanzimat döneminde toplumda kadının yeri sorgulanmıştır. Kaynaklar araştırılmış, toplumda kadına ne gözle bakıldığı, ne haklara sahip olduğu, Tanzimat döneminde yapılan yeniliklerin kadının toplumsal hayatı ve yerini nasıl etkilediği ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde, Tanzimat dönemindeki tiyatro türlerinden birer oyun örneği seçilmiştir. Seçilen oyunlar; komedya türü için Şair Evlenmesi, manzum dram için Nesteren, romantik dram için Vatan Yahut Silistre , melodram için Afife Anjelik , duygusal ve evcil dram için Zavallı Çocuk, Müzikli Oyun türü için ise İstanbul Efendisi'dir. Tanzimat dönemi Türkçe tiyatro metinlerinde kadın karakterlerin özelliklerini tespit edebilmek için adı geçen bu oyunlarda konunun ekseninde duran kadın karakter, ana kadın karakter olarak kabul edilmiştir. Belirlenen karakter yazar tarafından hangi özellikleri öne çıkartılarak kaleme alınmıştır sorusu çerçevesinde alıntılarla incelenmiştir. Sonuç bölümü tüm bölümlerde elde edilen verilerin karşılaştırıldığı ve tespitlerin yapıldığı değerlendirme yapılan bölümdür. Özellikle üçüncü bölümde görülen Tanzimat dönemindeki Osmanlı kadını ile dönemin tiyatro eserlerinde yer alan kadın karakterlerin özellikleri karşılaştırılmış ve ne kadar gerçek oldukları incelenmiştir. Bunun yanında, yazarların kadın karakterleri neden kaleme aldıkları, karakter özelliklerini ne amaç güderek belirledikleri incelenmiş ve tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this thesis is to analyze female characters in Turkish Theatre during the Tanzimat Period. First section is the introduction and a general structural outline. Second part is a historical discussion of Western Theatre's presence and influence upon Ottoman Empire, analyzing its effects on Ottoman theatre in late nineteenth century. Popular types of plays are discussed, concluding that comedy, poetic drama, romantic drama, emotional drama, melodrama and musicals are the types of plays produced during this era. In section three, after an intensive search of related literature, the place and importance of women in Ottoman Society is analyzed, with the effects of reforms and civil rights movements of that time. In the fourth section, some popular plays of the Tanzimat Period are discussed from the point of women characters. These include“Şair evlenmesi”for comedy,“Vatan Yahut Silistre”for romantic drama,“Afife Anjelik”for melodrama ,“Zavallı Çocuk”for emotional drama and“İstanbul Efendisi”for musical. In order to determine the attributes of female characters in Turkish plays of the Tanzimat era, the woman who is directly related to the main theme is selected and analyzed as the main character. In the last section, a conclusive evaluation is conducted by comparing different female characters from previous sections and assessing how realistic these could be, along with authors' motivations in creating them. Characters from the plays discussed in the third section are used specifically for the above mentioned analysis.
Benzer Tezler
- Tanzimat dönemi tiyatro kişilerinin tipolojik incelemesi
A typological study of theater personalities in the Tanzimat period
BÜŞRA BOZA
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜMTAZ SARIÇİÇEK
- II. Meşrutiyet Dönemi tiyatro eserlerinde II. Abdülhamit algısı
Perception of Abdülhamit II in theater works during the second constitutional period
AHMET BENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAKUP ÖZTÜRK
- Tanzimat tiyatrosunda kadın
Women in tanzimat theatre
ÖMER DELİKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiTürk Edebiyatı Bölümü
YRD. DOÇ. DR. SEZAİ COŞKUN
- Türk tiyatrosunda kadın-erkek karakter ve tiplerin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
Analysing the woman and man character and types in Turkish theatre in the context of gender
EKİL KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiTiyatro Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. N. SELDA ÖNDÜL
- Cafer Cabbarlı ve Namık Kemal'in tiyatro eserlerinin karşılaştırılması
Cafer Cabbarlı and Namık Kemal comparison of theather works
KONUL TAGHIZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Karşılaştırmalı EdebiyatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiKarşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERZANE DEVLETABADİ