Dinî Türk mûsikisinde tevşîhler
Tawsheehs in religional Turkish music
- Tez No: 574006
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SITKI BAHADIR TUTU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Müzik, Art History, Music
- Anahtar Kelimeler: Tevşîh, Mevlid, Mi'râciyye, Dini müzik, Miraciye, Müzik, Müzik eserleri, Tevşih, Türk müziği, Tawsheeh, Mawlid, Mirajiyyah, Religious music, Miraciye, Music, Music works, Tevşih, Turkish music
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dinî Türk mûsikisinde çok sayıda eser verilen türlerden biri olan tevşîhler; güfteleri Hz. Peygamber'den bahseden, geleneksel tanıma göre Mevlid ve Mi'râciyye aralarında okunmak için, genellikle büyük usûlle bestelenmiş, kendine has bir beste üslubuna ve icra tavrına sahip olan ve cumhur tarafından icra edilen eserlerdir. İlahilerin bir alt türü olan tevşîhlerin tarifinin çeşitli kaynaklarda farklı şekillerde yapıldığı görülmektedir. Tevşîhler hakkında türü detaylı bir şekilde ele alan bir çalışma olmaması sebebiyle bu yüksek lisans tezinde, tevşîh türünün tahlil edilerek tür özelliklerinin ortaya çıkarılması ve ayırt edici özelliklerinin dikkate alınarak tevşîhler hakkında yeni bir tarif yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada sanatın ve mûsikinin dindeki yeri, dinî alışkanlıkların, ritüellerin ve geleneklerin dinî mûsiki türlerinin ortaya çıkışı ve gelişmesi üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Tevşîh türüne ait 255 eser yapısal olarak incelenmiş, örneklemde yer verilen eserler güfte şekli ve içeriği itibariyle tahlil edilmiş, türün aruz vezniyle yakın ilişkisi irdelenmiş, türün mûsiki yönünü oluşturan makam, usûl, tempo, icra gibi yönleri ele alınmıştır. Tevşîhlerin Mevlid ve Mi'râciyye türleriyle ilişkisi değerlendirilmiş ve bu türler hakkında da bilgiler verilmiştir. Tevşîhlerin bağlam özelliklerinin dikkate alınarak değerlendirmelerin yapıldığı çalışmada, günümüzdeki dinleyici alışkanlıkları ve türün işlevi gibi etmenlerin tür üzerinde etkisi olup olmadığı tartışılmıştır. Elde edilen veriler ışığında tevşîh türüne ait yeni bir tarif v yapılmıştır. Çalışmada, incelenen repertuardaki 255 tevşîhin notaları, güfteleri ve güftelerin vezinleri ayrıca yer almaktadır.
Özet (Çeviri)
Tawsheehs, quite abundant musical types in religious Turkish music, are musical works whose lyrics mention Muhammad (PBUH), according to traditional descriptions are composed by greater rhythmic patterns to be performed before each part of Mawlid and Mirajiyyah by a chorus and have specific composition and execution styles. Being a sub-genre of hymns, tawsheehs have different definitions among different sources. Since there is not a comprehensive study that deals with tawsheehs in detail, in this Master's thesis, it is aimed to analyze tawsheehs, to reveal their characteristics and to present a new definition of them by taking their distinctive properties into account. The importance of art and music in religion; the effects of religious customs, rituals and traditions on origins and advancements of different religious musical genres are all discussed in this study. 255 tawsheeh works have been analyzed structurally and they have been studied with respect to type and content of lyrics so that the close relationship between tawsheeh and aruz meter has been examined and furthermore; their properties such as makam, rhythmic patterns, tempo and execution have been handled. The connection between tawsheehs and Mawlid and Mirajiyyah has been evaluated and some information about these two genres were also given. The contextual characteristics of tawsheehs have been evaluated thereby it is argued whether the habits of listeners and the function of this particular genre have an vii effect on the genre itself. In light of the data obtained, a new description of the tawsheeh genre has been made. The notes, the lyrics and the meters of each 255 tawsheehs which are present in the analyzed repertory are also given in the study.
Benzer Tezler
- Türk Din Mûsikîsi'nde ilâhi-na't-tevşîh ilişkisi ekseninde tevşîh formundaki eserlerin analitik değerlendirmesi
Analytical evaluation of the works in the form of tevşîh in the axis of the relationship between divine-na't-tevşîh in Turkish Religious Music
OĞUZHAN ALTUNTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MüzikMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE BAŞAK İLHAN HARMANCI
- Dinî mûsikî icralarında yapılan yaygın lafzî hatalar
Common literal errors in religious music performances
ABDULHAMİT HAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Dinİnönü Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TACETDİN BIYIK
- Türk din musikisinde Arapça güfteli ilahiler: Şuğuller
Başlık çevirisi yok
MEHMET EMİN ALTINTOP
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
MüzikMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURİ ÖZCAN
- Türk din musikisinde Hatip Zakiri Hasan Efendi`nin hayatı ve eserleri
The life of Hatip Zakiri Hasan Efendi and his work in the Turkish religious music
ERDOĞAN ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
DinSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. AYHAN ALTINKUŞLAR