Fuzzy extensions and application on decision making
Karar verme yöntemlerinde bulanık sistem genişlemeleri ve uygulaması
- Tez No: 583446
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY GÜRBÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Bulanık sistemler, Karar verme, Karar verme yöntemleri, Matrisler, Fuzzy systems, Decision making, Decision making methods, Matrices
- Yıl: 2019
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Galatasaray Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Lojistik ve Finansman Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kavramsal açıdan bakarsak; karar vermeye dahil olan bazı süreçler veya adımlar karar vericiler için ciddi bir yük olabilir. İkili karşılaştırmalar, yararlı sonuçlar elde etmek için dikkatle kullanılması gereken adımlardan biridir. Karar kriterlerinin ikili olarak karşılaştırılması sırasında, kesin nicel kararlar verilmesine rağmen, tam bir dil bilimsel kararlar kümesinin karar verici tarafından doldurulması bazen zor olabilir. Bu açıdan bakıldığında, tamamlanmamış bir ikili karşılaştırma matrisi tamamlamak, birçok akademisyen tarafından ele alınmış bir problemdir. Bu amaçla karar vericiler ikili karşılaştırma matrislerini bulanık tercih ilişkileri ile eksik doldurduklarında, tamamlanmış matrisi elde etmek için deneysel yaklaşım kullanıldı. Ayrıca, kriterlerin bulanık ağırlıklarını hesaplamak için bulanık suni boyut metodu kullanıldı. Bu keşif çalışmasının amacı, üçgen bulanık sayıların (ÜBS'ler) değerlendirmeler için kullanıldığı zaman ne sonuçlar verdiği ve karar vericilerin iradesini temsil etmek için yöntemin ne kadar güçlü olduğunu analiz etmektir. Çalışmada; kendi içlerinde ikili kıyaslanması gereken, araba seçimi için hazırlanan dört kriter ve telefon seçimi için hazırlanan beş kriter kırk karar verici ile paylaşılmıştır. Karar vericiler kriterleri ikili olarak karşılaştırırken dil bilimsel bir küme kullanmışlardır. Karar vericilerin çeşitli sebeplerden ötürü matrisleri tamamlama fırsatlarının olamayacağı ön görülerek çalışmada; karar vericilerden matrislerdeki tek satırı tam olarak doldurmaları istenmiştir. Dil bilimsel olarak oluşturulan karşılaştırma matrisi üçgen bulanık sayılara çevrilerek önerilen yaklaşım uygulanmış ve eksik satırlar excel üzerinden hazırlanan makro kodlama ile tamamlanmıştır. Tamamlanan matrislerin gerçeği yansıtma düzeylerinin incelenebilmesi için karar vericilere matrisleri tekrardan verilmiş ve tamamlamaları istenmiştir. Analiz esnasında farklı güven düzeyleri kullanılarak karar vericiler tarafından ve çalışmada kullanılan metot tarafından tamamlanan matrisler karşılaştırılmıştır. Matrislerin karşılaştırılması ağırlıklarının hesaplanarak orijinali yansıtmasının yüzdesel karşılığı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma altı boyutlu matris analizini de içeren ve örneklem sayısının genişletildiği bir çalışma ile ayrıntılı bir hale getirilebilir.
Özet (Çeviri)
Cognitively speaking, some processes or steps included in decision- making can be a serious burden for DMs. Pairwise comparisons are one of those steps to be handled carefully in order to obtain useful results. During pairwise comparisons of elements such as decision criteria, let alone providing exact quantitative judgments, a complete linguistic set of judgments may sometimes be hard to retrieve from DMs. From that perspective, completing an incomplete pairwise comparison matrix is an interesting problem that many attempted to cover. For that purpose, when DMs provided incomplete interval-valued fuzzy preference relations, experimental approach was used to obtain the completed matrix. Also, the fuzzy synthetic extent was used to calculate the fuzzy weights of criteria. The purpose of this exploratory study is to analyse what happens when triangular fuzzy numbers (TFNs) are used for judgments and how powerful is the method in order to represent the will of the DMs. In the study, a numerical application is provided using incomplete pairwise comparison matrices of dimension four and five collected from 40 decision makers where their preferences are given using a linguistic set. The Accuracy of the approach is then tested for different levels of confidence in order to provide insightful concluding remarks.
Benzer Tezler
- Enerji iletiminde gerilim kararlı en uygun reaktif güç desteklemelerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA BAĞRIYANIK
Doktora
Türkçe
1997
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUSRET YÜKSELER
- Application de la mesure floue et de l'integral floue en aide multicritere a la decision
Çok ölçütlü karar vermede bulanık ölçüm ve bulanık entegral uygulamaları
SEVİN SÖZER
Yüksek Lisans
Fransızca
2001
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiDOÇ. DR. E. ERTUĞRUL KARSAK
- Ticari banka kredilerinin değerlendirilmesine yönelik bir karar destek modeli
A decision support model for the evaluation of commercial credits
SAİT GÜL
Doktora
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KABAK
PROF. DR. YUSUF İLKER TOPCU
- Karar verme sürecinde bulanık uzlaşık programlama ve bir işletme uygulaması
Fuzzy compromise programming and a business application in a process of decision making
DUYGU SOYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeAksaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURULLAH UMARUSMAN
- Kalitatif çapraz etki analizinde etkileşimi ve belirsizliği dikkate alan yeni bir yaklaşım
A new approach to qualitative cross impact analysis considering the interaction effects and uncertainty
ÇİĞDEM KADAİFÇİ
Doktora
Türkçe
2017
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. UMUT ASAN
- Birikimli kanı dereceleri yaklaşımına dayalı yeni bir grup karar verme yöntemi
A novel group decision making approach based on the cumulative belief degrees
BİLAL ERVURAL
Doktora
Türkçe
2018
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR KABAK