Evde yaşayan yaşlıların aktif yaşlanma ve yaşam kalitesi yönünden değerlendirilmesi: Nazilli örneği
Evaluating of elderly people living at home in terms of active aging and quality of life: Nazilli sample
- Tez No: 589054
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMA OĞLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Sosyal Hizmet, Sociology, Labour Economics and Industrial Relations, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Aktif yaşlanma, Aydın-Nazilli, Yalnızlık, Yaşam kalitesi, Yaşlanma, Yaşlılar, Active ageing, Aydın-Nazilli, Loneliness, Quality of life, Aging, Aged
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumların yaşlanmasının en önemli etkenleri, doğuşta beklenen yaşam süresinin uzaması ve kadın doğurganlığının azalmasıdır. Yaşam süresinin uzamasıyla ve yaşlılarda kronik hastalıklarda artışla birlikte başka birinin bakım ve gözetimine ihtiyaç da artmaya başlamıştır. Yaşlılar; kurumsal bakım yerine, evinde yaşlanmaya ve ihtiyacı olan bakımı evinde almayı tercih etmektedirler. Yaşlılarda yaşam kalitesi özellikle son yıllarda tüm dünyada önem kazanan bir kavram haline gelmektedir. Yaşlıların kendilerini fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan iyi hissetmelerine devam edebilmesi, yaşam kalitesinin sürdürülmesi açısından çok önemlidir. Bu açıdan yaşam kalitesi yüksek yaşlıların, toplumla etkileşimleri de sağlıklı bir biçimde gerçekleşeceğinden sağlıklı ve aktif yaşlanma sürecine de olumlu bir biçimde yansıyacaktır. Bu bağlamda, evde yaşayan yaşlılarda yaşam kalitesinin ne düzeyde olduğu, bu konuda ne tür sıkıntıların mevcut olduğunun ortaya konulması, yaşlıların bu konuda yaşadığı sorunları çözmeye yönelik makro politika ve uygulamaların geliştirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Aydın Nazilli İlçesi'nde evinde yaşayan 65 yaş ve üstü bireylerin günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilme durumlarının belirlenmesi, yalnızlık düzeylerinin ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışmadır. Araştırma evrenini; Aydın İli, Nazilli İlçesi'nde evinde yaşayan 65 yaş ve üstü bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem seçiminde, basit rastgele tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmış ve evinde yaşayan 65 yaş ve üstü 376 bireylerden oluşmuştur. Araştırmada; Demografik ve Kişisel Bilgi Formu, Yaşlılarda Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-OLD.TR), KATZ Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KGYA) ve Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği kullanarak yüz yüze anket yöntemi uygulanarak veriler SPSS 25.0 programında analiz edilerek, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Korelasyon testi ve Bonferroni testi uygulanmıştır. Çalışma bulgularında; cinsiyete, yaşa, eğitim düzeyine, medeni duruma, meslek, bireyin kiminle yaşadığına, sağlık durumuna, sosyal güvenceye, aylık gelire ve yalnızlık düzeyine göre günlük yaşam aktivitesi ve yaşam kalitesi arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirebilme düzeyi arttıkça, yaşam kalitesi düzeyi de artmıştır. (r=0.482, p<0.05). Erkek yaşlı bireylerin yaşam kalitesi kadın yaşlı bireylere oranla daha yüksek olduğu; alt gelir grubunda olan bireylerin sosyal katılım sağlama ve yaşam kalitesinin daha düşük olduğu; yaşlılarda yalnızlık arttıkça, yaşam kalitesinin düştüğü (r=-0.720, p<0.05) görülmüştür. Yaş alma ile birlikte bireyin günlük yaşam aktivitesinde azalma, yaşlının bakıma muhtaçlığını artıracağı ve yaşam kalitesini düşüreceği göz önüne alındığında; günlük yaşam aktivitelerinin yerine getirilmesine yönelik destek hizmetlerin sağlanması ve buna yönelik düzenlemelerin hayata geçirilmesi bireyin yaşam kalitesinin artmasına, topluma katılımlarının sağlamaya ve yalnızlığının azaltılmasına dikkate değer katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Prolonged life expectancy at birth, decreased female fertility and low mortality rates are among the most important factors on the aging of the societies. With the prolongation of the life expectancy, the increase in chronic diseases brought about the need for special care. Instead of institutional care, the elderly preferred to stay and grow old at home, and receive home care. Accordingly, the scope of this study is to evaluate and explain the active aging and life quality of elderly people aged over 65 and living at home. The aim of the study is to determine the status of individuals above age 65 regarding of performing daily life activities and to evaluate the levels of loneliness as well as peculiar factors affecting the quality of their lives. The research is following a cross-sectional method of descriptive and quantitative research. The population sample of this study is consisting of individuals aged above 65 living in their homes in Nazilli District of Aydın Province. The sampling method of the study is simple random stratified sampling method, and covering a group of 376 individuals aged 65 and above and living at home. Throughout the study, Demographic and Personal Information Form, Quality of Life Questionnaire for the Elderly (WHOQOL-OLD.TR), KATZ Daily Life Activities Scale (CFA) and Loneliness Scale for the Elderly were applied by face-to-face questionnaire method and the data were analyzed in SPSS 25.0 program, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis H test, Correlation test and Bonferroni test were applied as well. In the findings of the study, significant statistical differences were found between the CFAQ and WHOQOL-OLD sub-scales according to gender, age, education levels, marital status, occupation, life partners, health status, social security, monthly income and loneliness levels (p<0,05). Activities in daily life and quality of life levels of“65-69”age group are found higher. According to the analysis, further age, lack or lower level of education and low income are found to be crucial risk factors in terms of cognitive function loss. There is a significant and positive relationship between daily life activities and quality of life (r = 0.482, p <0.05). The quality of life is found to be higher in the elderly who perform daily life activities independently. There is a significant negative relationship between loneliness and quality of life (r = -0.720, p <0.05). There is also a significant and negative correlation between daily living activities and loneliness levels (r = -0.367, p <0.05). Individuals aged above 65 living at home are found to have their social environment having a particularly positive influence on their daily activities, decreasing loneliness levels and increasing their quality of life. Being active in daily life and levels of life quality decreases in accordance with increasing age. It is recommended to provide the necessary care and social inclusion for supporting independent elderly individuals as they be physically active in their daily living routine.
Benzer Tezler
- Yaşlıların yaşlılık algısı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Aging perceptions of the elderly and the related factors about health related quality of life
NİMET PINAR BAYSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
GeriatriCelal Bayar ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ESER
- Evde yaşayan yaşlı bireylerin yerinde yaşlanma deneyimleri ve sosyal hizmet gereksinimleri: Ankara ili örneği
The experiences of aging in place and social service needs of elderly people living at home: The case of Ankara province
GÜLAY SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKEN ÇAĞLAR
- Kırsal alanda aktif yaşlanmanın değerlendirilmesi: Karaman kırsalı örneği
Evaluation of active aging in rural areas: The case of rural regions of Karaman
SADIK ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetKto Karatay ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLARA USTABAŞI GÜNDÜZ
- Yaşlıların evde bakım gereksinimleri ve evde bakıma ilişkin düşünceleri
Home care needs and views on home care of the elderly
MEHMET ZAFER DANIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA
- Yaşlıların toplumsal yaşama katılımı: Bolu ili örneği
Social participation of elderly: The case of Bolu
İBRAHİM GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZUHAL GÜLER