Aliağa Körfezi (İzmir) sedimanlarında ağır metal kirliğinin tespiti
Determination of heavy metal contamination of Aliağa Bay's (Izmir) sediments
- Tez No: 593491
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK TÜRER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ege Denizi'nde yer alan ve yoğun endüstriyel faaliyetlerin çevrelediği Aliağa Körfezi'nin deniz sedimanlarında ağır metal birikiminin ve yayılımının, kirliliğe sebep olması muhtemel antropojenik ve jeolojik faktörlerin araştırılması amacıyla MTA Selen Araştırma Gemisi ile deniz içinden 3 adet gravite karot ve 15 adet yüzey sediman örneği alınmıştır. Örnekler üzerinde jeokimyasal (Fe, Al, Zn, Mn, As, Cr, Cu, Co, Ni, Pb, Mo, V), mineralojik, tane boyu, karbon, manyetik duyarlılık analizleri yapılarak parametrelerin birbirleri ile olan ilişkileri istatiksel yöntemler ile incelenmiştir. Sedimanlarda olası kirliliğin derecesinin tespiti için dünya ortalama şeyl metal konsantrasyon değerleri, temel değerler olarak kullanılarak Zenginleşme Faktörü (Ef), Jeobirikim İndeksi (Igeo), Kirlilik Faktörü (Cf) ve Kirlilik Yükü İndeksi (PLI) hesaplanmıştır. Ef değerlerine göre yüzey örnekleri, Mo için önemli derecede zenginleşmeye varan değerler gösterirken As ve Pb için minumum ve orta derecede zenginleşme göstermiştir. Diğer metaller için ise örneklerde minumum düzeyde zenginleşme söz konusudur. Igeo değerlerine göre yüzey örnekleri, Mo için orta derecede kirlenmeye varan değerler gösterirken As ve Pb için kirlenmemiş ve kirlenmeye başlamış sınıflarını gösteren değerler almıştır. Örnekler, diğer metaller için ise kirlenmemiş sınıfındadır. Cf değerlerine göre yüzey örnekleri, Mo için orta ve önemli derecede kirlenme gösterirken Pb için tüm örneklerde orta derecede kirlenme, As ve Cr için az ve orta derecede kirlenme göstermiştir. PLI değerlerine göre yüzey örnekleri, kirlenmemiş sınıfındadır. Karot örnekleri ise Ef değerlerine göre As, Pb ve Mo için orta derecede zenginleşmeye varan değerler göstermiştir. Igeo değerlerine göre ise sadece AKRT 01 karotunda Pb ve Mo için orta derecede kirliliğe varan değerler görülürken, As için tüm karotlar kirlenmemiş ve kirlenmeye başlamış sınıflarını göstermektedir. Körfezin batı kesiminde elde edilen yüksek metal değerlerini gemi söküm ve rafineri ile ilişkilendirmek mümkün iken körfez çıkışının doğu tarafında ölçülen değerleri endüstriyel ve evsel atıkların deşarj edildiği Güzelhisar Deresi'nin taşıdığı malzemelerle ilişkilendirmek mümkündür. Aliağa bölgesindeki volkanik kayaçların As ve Pb içeriklerinin ortalama kabuk değerleri ile karşılaştırıldıklarında görece yüksek olması ve özellikle bölgedeki termal suların yüksek As içermesi bölgede jeolojik etkinin de önemli olduğunu göstermektedir. Ayrıca ağır metallerin TOK, silt ve kil içeriği ile genellikle pozitif bir korelasyon gösterirken kum ve çakıl içeriği ile genellikle negatif bir korelasyon göstermesi ağır metallerin ince taneli sedimanlar ve organik maddelerce tutulduğunu işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
In order to investigate the heavy metal accumulation and distribution, the anthropogenic and geological factors that are likely to cause pollutionin the marine sediments of the Aliaga Bay, which is located in Aegean Sea and surrounded by intensive industrial activities, 3 gravity cores and 15 surface sediments were taken from the sea with MTA Selen Research Ship. Geochemical (Fe, Al, Zn, Mn, As, Cr, Cu, Co, Ni, Pb, Mo, V), mineralogical, grain size, carbon and manyetic susceptibility analysis were performed on the samples and the relationship between the parameters were investigated using statistical methods. In order to determine the possible pollution levels in sediments, by using the world average shale metal concentrations as backgroundvalues, Enrichment Factor (Ef), Geo-accumulation Index, Contamination Factor (Cf) and Pollution Load Index (PLI) were calculated. According to Ef values, while surface samples showed values reaching up to significant enrichment values for Mo and they showed minimum and moderate enrichment for As and Pb. For other metals, there was a minimum enrichment in the samples. According to the Igeo values, the surface samples showed values reachig up to moderate pollution values for Mo, whereas values for As and Pb showed unpolluted and from unpolluted to moderately polluted classes. For the other metals, samples were in the unpolluted class. According to the Cf values, while surface samples showed moderate and significant contamination for Mo, they all showedmoderate contamination for Pb, and low and moderate contamination for As and Cr. According to PLI values, the surface sediments were in unpolluted class. Core samples showed values reaching up to moderate enrichment values for As, Pb and Mo according to Ef values. According to the Igeo values, only in AKRT 01 core, values reaching up to moderate pollution for Pb and Mo were seen, for As, all cores showed unpolluted and from unpolluted to moderately polluted classes. While it is possible to relate the high metal values obtained in the western part of the bay with the ship dismantling facilities and refinery, it is possible to relate the values measured on the eastern side of the bay exit, with the materials carried by Güzelhisar Creek where industrial and domestic wastes are discharged. The fact that As and Pb contents of the volcanic rocks in the Aliağa region are relatively high compared to the average crust values and that the thermal waters in the region contain high As indicate that the geological effect is also important in the region. In addition, heavy metals generally show a positive correlation with TOC, silt and clay content, whereas sand and gravel content generally show a negative correlation, indicating that heavy metals are retained by fine-grained sediments and organic materials.
Benzer Tezler
- Aliağa körfezi (İzmir) sedimentlerinde element kaynaklı ekolojik ve sağlık risk analizi
Element-based ecological and health risk analysis of sediments in Aliağa bay (Izmir)
DİLEK BEŞLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Coğrafyaİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK AYKIR AKDAĞ
- Çandarlı-Aliağa arasındaki kıyı bölgesinin jeomorfolojisi ve kıyı çizgisindeki değişimler
Geomorphology of the coastal region between Çandarli-Aliağa and coastline changes
YILDIZ GÜNEY
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
CoğrafyaUşak ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELAHATTİN POLAT
- Aliağa-Yenifoça arası kıyı alanında arazi kullanımı ve çevre bilincinin geliştirilmesi
Land use on the coastal belt between Aliağa-Yenifoça and the devolopment of concious of natural environment
EZGİ ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
CoğrafyaDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL BULDAN
- Economic valuation for rectificatory justice: The case of the oil spill at Turkey's Gencelli Bay
Düzeltici adalet için ekonomik değerleme: Gencelli Körfezi, Türkiye'den bir petrol sızıntısı vakası
BESTE GÜN ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
EkonomiBoğaziçi ÜniversitesiEkonomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEGÜM ÖZKAYNAK
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM İSKENDER AYDIN
- Aliağa Körfezindeki deniz kirliliğinin bölge kefal balıklarında kirliliğin biyogöstergesi olan karaciğer EROD enzim aktivitesi ve balıktaki çeşitli metal düzeyleri ile belirlenmesi
Determination of sea pollution in Aliağa Bay by the liver EROD enzyme activity which is a biomarker of pollution and by various metal levels in leaping mullets.
ONUR KENAN ULUTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
BiyolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET ÇOK