Exlibris çalışmalarının sanat ve tasarım açısından geleneksel ve dijital ortamda incelenmesi
The examination of exlibris works in traditional and digital environments from the point of art and design
- Tez No: 614415
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHATTİN ODABAŞI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Exlibris, ekslibris, resim, baskı, tasarım, grafik tasarım, kitap, mühür, damga, baskı sanatı, Baskı resim, Baskı sanatları, Grafik sanatlar, Grafik tasarımı, Kitaplar, Sanal sanat, Sanat, Sayısal sanat, Exlibris, painting, design, graphic design, book, stamp, seal, print art, Printmaking, Printing arts, Graphic arts, Books, Virtual art, Art, Digital art
- Yıl: 2019
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Grafik Tasarımı Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; Exlibris sanatının, sanat ve tasarım dalları ile olan etkileşimini inceleyerek, ortaya çıkan yeni sanat tasarımını tüm yönleri ile ele almak. Latin kökenli“Exlibris”sözcüğünün İngilizce karşılığı“Bookplate”olarak yer almaktadır. Kelime olarak“...nın kütüphanesinden”ya da“...nın kitaplığından”anlamı taşır. Türkçe yazılışı ise“Ekslibris”şeklindedir. Exlibrisin doğuş yeri olan Almanya'da“Bibliothekzeichen”kelimesi de kullanılmaktadır. Bir nevi kitabın kartviziti ya da etiketi de diyebileceğimiz bu küçük boyutlu çalışmalar bir ihtiyaç olarak doğsa da zaman içinde estetik kaygılar ile yapılmış sanat eserlerine dönüşmüşlerdir. Önceleri soylu aileler, kiliseler, ülkenin ileri gelen devlet ve bilim adamlarına ait kitapların kaybolması, çalınması ya da orijinalleri ile değiştirilmesine karşı bir önlem olarak doğan exlibris, yapıldığı dönemlerin kültürel özelliklerini günümüze kadar taşıyan, sanatçı ve sanatseverler arasında kültürel ve tarihsel bir köprü görevi üstlenen bir sanat dalı haline gelmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde bilinen en eski ve ilk örneğinin, M. Ö. 1400 yıllarında açık mavi bir fayans üzerine yapılan ve Mısır Kralı III. Amenhotep'inz (diğer adıyla Firevun III. Amenhophis) kitaplığına ait olduğunu görüyoruz. Matbaanın icadından sonra ise uygulaması daha da yaygınlaşan ve başta Almanya olmak üzere birçok ülkede amatör ve profesyonel sanatçılar tarafından çeşitli baskı teknikleri ile uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye'de 2000 yılından sonra yaygınlaşan exlibris sanatının, dünyada oldukça meraklıları, hatta kitapları sadece içlerinde bulunan exlibrisler için satın alanlar dahi vardır. 1470'den bu yana dünya genelinde iki milyonun üzerinde exlibris, 2000'den fazla exlibris koleksiyoncusunun olduğu tahmin edilmektedir. 19.yy'dan itibaren exlibrise, tarihine ve koleksiyonculuğuna ilgi daha da artmıştır. Exlibris yapılırken,yapılan kişinin ya da ailenin ilgi alanları, bağlı oldukları hanedanın özellikleri mutlaka dikkate alınarak bir tasarım ortaya konulmalıdır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this research is to analyze each of the new art designs that will emerge during the examination of Exlibris interaction with various disciplines of design and art. According to reliable sources, the phrase of“Exlibris”originates from Latin and corresponds to“Bookplate”in English. It simply translates to“out of one's library or bookshelf.”The Turkish spelling is as follows:“Ekslibris”. In Germany, where this phrase originates from, it is spelled and used as“Bibliothekzeichen”. Although these small-scaled works were born out of need, they have transformed into art pieces that have been created with aesthetic concerns but essentially, they can also be defined as a business card or a tag of a book. In the past, exlibris merely emerged because the noble families, churches, government officials, and scientists took and applied it as a precaution against theft, counterfeits, and loss to preserve their libraries or bookshelf. However, it became an art discipline that bears the cultural characteristics of the past and a cultural and historical bridge that allows artists and art lovers to communicate with each other in a meaningful way. According to recent researches, the oldest known employment of this practice was discovered on a light blue colored tile which was made in 1400 BCE (circa). Archaeological evidence claims that it belonged to the personal library of pharaoh Amenhotep III. (alias Pharaoh Amenhopsis III.). After the invention of the printing press, the usage of it became widespread. Numerous amateur and professional artists began to apply it with their unique techniques, especially in Germany and other countries. In Turkey, the art of exlibris became common after the year 2000. Today, there are many enthusiasts all over the world and there are even some who sell or purchase books only for the exlibris. Since 1470, it is predicted that there are over two million exlibris that exist and that there are approximately more than two thousand collectors. The general interest fore began to rise in the 19th century. When making an ex libris, one of the most significant principles is to produce authentic work. Exlibris ought to be unique to the person, family or dynasty that it is made for while representing their values. During the design phase, one ought to be precise and cautious about the personal characteristics, interests, and dynasty which they are part of.
Benzer Tezler
- Exlibris tasarımında tipografi ve kaligrafi kullanımı“tipografik ve kaligrafik exlibris uygulamaları”
Usage of typography and calligraphy in exlibris design“typographic and calligraphic exlibris applications”
SALİH DENLİ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2004
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. HASİP PEKTAŞ
- İlköğretim okulları 6. sınıf resim-iş dersi öğretim programındaki özgün baskıresim konularının çok alanlı sanat eğitimi yöntemi ile uygulanmasının öğrencilerinin başarılarına, tutumlarına ve öğrenmenin kalıcığına etkisi
The primary education 6th grade art and craft lesson programme in the printmaking subjects, which are applied multi disciplinary art education method, to the influence of the student's achievent, their attitudes and the retention of learning
FERYAL BEYKAL ORHUN
Doktora
Türkçe
2005
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT ÖZSOY
- Exlibris ve A.İ.B.Ü. Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi bölümü resim-iş eğitimi anabilim dalı son sınıf öğrencilerinin exlibris konusuna ilişkin ilgileri
Exlibris and the interest of the fourth-year students at the program in arts and crafts education in the department of fine arts education at A.I.B.U
MERAL PER
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiResim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. EROL OZDEN
- Kaynak ve dayanaklarıyla Exlibris ve bir örnek sanatçı: Hasip Pektaş
Origins and support systems of Exlibris and an artist: Hasip Pektas
AYBEN KAYNAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Güzel SanatlarMustafa Kemal ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEHER KURT