Geri Dön

Ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı ölçeği kısa formu'nun (adsoy-14) Türk diline uyarlaması

Adaptation of Oral and Dental Health Literacy Scale Short Form to Turkish Language

PDF İndir

  1. Tez No: 655310
  2. Yazar: ÇİĞDEM YILMAZ AYDIN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. PINAR OKYAY
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Public Health
  6. Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı, Diş hekimliği, Diş sağlığı araştırmaları, Güvenilirlik, Güvenilirlik ve geçerlilik, Halk sağlığı, Sağlık okuryazarlığı, Türkçe uyarlama, Ölçekler, Oral health, Dentistry, Dental health surveys, Reliability, Reproducibility of results, Public health, Health literacy, Turkish adaptation, Scales
  7. Yıl: 2020
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Adnan Menderes Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Araştırmanın amacı, ''Health Literacy Dental Scale-Short Form (HeLD-14)'' ölçeğinin Türk diline uyarlamasının yapılarak, yetişkinlerde ağız ve diş sağlık okuryazarlığını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçeğin hazırlanmasıdır. Yöntem: Metodolojik bir araştırmadır. Psikolinguistik değerlendirmeler yapıldıktan sonra olasılıksız örnekleme yöntemleri içerisinden amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak hedef grubun varyasyonunun sağlanması amacıyla birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumlarına başvuran bireyler içerisinden 500 katılımcıya ulaşılmıştır. Geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Dil, görünüm, kriter, yapı geçerliliği, yakınsak ve ıraksak geçerlilik ile iç tutarlılık, paralel form, test-tekrar test ve iki yarı güvenilirliği değerlendirmeleri yapılmıştır. Dil geçerliliğinde 30 katılımcıya, tekrar test için 50 katılımcıya ulaşılmış, paralel form olarak da TSOY-32 ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Ölçek soruları KMO ve Barlett testleri ile değerlendirildiğinde örneklem sayısı ve veri içeriğinin faktör analizine uygun olduğu görülmüştür. Faktör analizinde toplam varyansın %71,21'ini açıklayan dört faktörlü yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktor analizinde modifikasyon indeksleri doğrultusunda iki maddenin çıkarılması ile 12 maddeden oluşan dört faktörlu yapının model uyum indekslerinin kabul edilebilir uyum gösterdiği bulunmuştur. Ölçekten alınan toplam puan, TSOY-32 ölçeğinden elde edilen genel indeks puanı ile anlamlı şekilde olumlu yönde orta düzeyde korelasyon göstermiştir (r=0,687). ADSOY ölçeğinin Cronbach alfa katsayısı AFA'da 0,910, DFA sonrası kabul edilen modelde 0,860 olarak bulunmuştur. Test-tekrar test sonucu, sınıf içi güvenilirlik katsayısı 0,885, dil geçerliliği değerlendirmesinde HeLD-14 ölçeği ile korelasyon olumlu yönde çok güçlü düzeyde anlamlı bulunmuştur (r=0,774). Sonuç: Ağız ve diş sağlık okuryazarlık (ADSOY) ölçeğinin Türk diline uyarlamasının, Türkiye'deki yetişkinlerde ağız ve diş sağlığı okuryazarlığını ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu gösterilmiştir. Alınan yüksek puanların daha iyi düzeyde ağız ve diş sağlığı okuryazarlığını gösterdiği görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of the study is to adapt the“Health Literacy Dental Scale-Short Form (HeLD-14)”scale to Turkish language and to prepare a valid and reliable scale to evaluate oral and dental health literacy in adults. Method: It is a methodological research. After the psycholinguistic evaluations, 500 participants were reached among the individuals who applied to primary, secondary and tertiary health institutions in order to ensure the variation of the target group by using the purposeful sampling method among improbable sampling methods. Structural equation modeling was used in validity and reliability analysis. Language, appearance, criterion, construct validity, convergent and divergent validity, internal consistency, parallel form, test-retest and split-half reliability were evaluated. In terms of language validity, 30 participants were reached, 50 participants were reached for retest, and TSOY-32 scale was used as a parallel form. Results: When the scale questions were evaluated with KMO and Barlett tests, it was seen that the sample size and data content were suitable for factor analysis. In the factor analysis, a four-factor structure that explains 71.21% of the total variance was obtained. In the confirmatory factor analysis, it was found that the model fit indexes of the four-factor structure consisting of 12 items showed acceptable fit by removing two items in line with the modification indexes. The total score obtained from the scale showed a moderate positive correlation with the general index score obtained from the TSOY-32 scale (r = 0.687). The Cronbach alpha coefficient of the ADSOY scale was found to be 0.910 in EFA and 0.860 in the model accepted after CFA. Test-retest result was found to have an in-class reliability coefficient of 0.885, and the correlation with the HeLD-14 scale in language validity assessment was found to be positively very strong. (r = 0.774). Conclusion: The validity and reliability analyzes of the HeLD-14 scale, which was adapted to evaluate oral and dental literacy in Turkish, were found to be within acceptable limits. It was observed that the high scores obtained showed a better oral and dental health literacy.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    735245

    3-6 yaş arası çocukları olan annelerin sağlık okuryazarlığı ile erken çocukluk çağı ağız sağlığı etki ölçeği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between health literacy and early childhood oral health impact scale of mothers with children aged 3-6

    ECEM KULAKSIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK

  2. Tez No

    980866

    Ağız ve diş sağlığı merkezine müracaat eden hastaların koruyucu ağız ve diş sağlığı hakkında bilgi düzeylerinin sağlık okuryazarlığı açısından incelenmesi

    Investigation of the knowledge levels about preventive oral and dental health of patients applicable to oral and dental health center in terms of health literacy

    HİCRAN BURUL TİYEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Sağlık Yönetimiİstanbul Arel Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İBRAHİM HALİL CANKUL

  3. Tez No

    861347

    Ebeveynlerin ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı ile ilkokul çağındaki çocuklarının ağız ve diş sağlığı arasındaki ilişki

    The relationship between parents' oral and dental health literacy and the oral and dental health of their primary school children

    FURKAN DURSUN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAkdeniz Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞEGÜL ILGAZ

  4. Tez No

    657944

    Hamile kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyi ve ağız ve diş sağlığı bilgisi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between pregnant women's health literacy levels and their oral and dental health knowledge

    GÖNÜL YETER

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Diş HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ŞENGÜL

  5. Tez No

    1004473

    Ebeveynlerin koruyucu ağız ve diş sağlığı uygulamaları hakkındaki bilgi ve davranışlarının ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı ile ilişkisi

    The relationship between parents' knowledge and behavior about preventive oral and dental health practices and oral and dental health literacy

    ZELİHA CEYHAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Diş HekimliğiKarabük Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAY NACAR

Geri Dön