15-16. yüzyıl divanlarında ışık imgesi
Image of light in 15th & 16th century ottoman poetry
- Tez No: 672920
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KEKLİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 193
Özet
Işık hem görünen hem de varlıkların görünmesini sağlayan enerjinin adıdır. İnsanoğlu, çağlardan beri ışığa önem vermiştir. Doğal aydınlatma kaynakları olan yıldızlar, güneş ve ay insanlar için büyük önem arz etmiştir. Zamanla insanlar, ışığın nimetlerinden daha iyi yararlanmak ve gecenin karanlığını da gündüz gibi aydınlık yapmak amacıyla uğraşlar vermiş ve yapay aydınlatma araçlarını elde etmişlerdir. İnsana ışığı sunan bu doğal kaynaklar ve yapay araçlar insan nazarında oldukça kıymetlenmiş ve toplumsal manada ışık birçok alanda önemli bir değer hâline gelmiştir. Klasik Türk şiirinde de konuların ele alınışında en önemli ilham ve gözlem kaynaklarından biri ışıktır. Günün ilk vakitlerinde gökte beliren kızıllıktan ay ve yıldızların çıkmasına, elde taşınan meşalelerden her ortamı ışıklandıran mumlara, sevgilide aydınlıkla bütünleşmiş güzellik unsurlarından memduhun aydınlıklarla dile getirilmiş özelliklerine, ışığın cisimlere yansımasından dini kaynaklarda ışığın işlenişine varıncaya kadar maddi ve manevi birçok durumun anlatılışında ışığa, ışık kaynaklarına, ışıkla ilgili dini ve toplumsal inançlara değinilmiştir. Işık bir imge olarak değerlendirmiş, ışıkla ilgili teşbih ilgileri kurulmuş, beyitlerde ele alınan pek çok konuya aydınlık-karanlık tezatlığında bakılmıştır. Bu çalışmada 15 ve 16. yüzyılın önde gelen şairlerinden seçilmiş on beş divandan hareketle şairlerin şiirlerinde ışık imgesine yükledikleri anlamların ve ışıkla ilgili önem teşkil eden hemen her unsuru şiirlerinde nasıl işlediklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma yapılırken yüzyılın önde gelen şairlerinin divanları taranmış, ilgili beyitler tespit edilip konuyu açıklamada emsal olacağı düşünülen örnekler seçilmiş, konu başlık ve alt başlıkları ile ilgili ön bilgiler verilmiş ve örnek beyitlerin açıklanması ile çalışma tamamlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Light is the name of both something seen and also make creatures seen. Humanbeing pay special attention to the light since centuries. Stars, the sun and the moon which are natural energy sources have been very important for people. In time, people achieve lightning equipment to get better benefit from light's advantages and to illuminate dark like daytime. These natural and artifical sources bringing light become more valuable in the sight of people morover, light become substantial in many areas. Light is one of the most important source for observation and inspiration in classical Turkish poetry. Light, light sources, beliefs about religion and society is mentioned from the redness with first light of the morning appeared on the sky, with emerging moon and the stars, from candles to torches, from beauty elements integrated with light to features of glorified elements, from reflection of the light on the objects to handling light in religious sources. Light is evaluated as an image and comparison relevance is established moreover many subjects are refered to light and dark contradiction. In this study, by considering the 15 collected poems chosen from prominent poets of 15th &16th centuries It is aimed to find attributed meanings of light image. In addition to this, how almost every element about the importance of light in the poems is discussed. While studying, prominent collected poems are scanned and also relevant couplets are determined after the precedent examples are chosen. The study is completed by giving foreknowledge about topic titles with sub-titles and by explaining example couplets.
Benzer Tezler
- Üsküplü İshak Çelebi Divan [metin-çeviri-açıklamalar-dizin]
Ishak Çelebi from Skopje Divan [text-translation-explanations-index]
MURAT KEKLİK
Doktora
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN TAŞ
- Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace
Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı
ALİ CENK KESKİN
Doktora
Fransızca
2009
HukukGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. JEAN MARC SOREL
PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM
- Türkçe divanlarda iman, İslâm ve küfür kavramları (15-16. yüzyıl)
Iman (Faith), Islam and kufr conceptions in Turkish divans (In 15-16th century)
KÜBRA KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ALİ TÖKEL
- 15 ve 16. yüzyıl divânlarında Ehl-i Beyt
Ehl-i Beyt in 15th and 16th century divans
GÖNÜL DELİCE
Doktora
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEYHAN KESİK
- İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi T1951 Numaralı Mecmua-i Gazeliyyât-ı Müntehabe'nin incelenmesi, çeviri yazılı metni ve Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi'ne (MESTAP) göre tasnifi
Examination of Istanbul Rare Books Library Journal Numbered T1951 Mecmua-ı Gazelliyât-ı Müntehabe, its translation written text and its classification according to the Systematic Classification of Journals Project (MESTAP)
YASİN ÇAMKÖMÜRÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıBartın ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ TOP