Obez ve fazla kilolu çocuklarda kaledo oyununun ve sağlık inanç modeline göre hazırlanmış beslenme eğitiminin kilo vermeye etkisinin karşılaştırılması
The effect of the kaledo game and the nutrition education prepared according to health belief model on weight loss in obese and overweight children
- Tez No: 675675
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Beslenme eğitimi, Kilo verme, Obezite, Okul hemşireliği, Oyunlar, Sağlık inanç modeli, Çocuk hastalıkları, Çocuk obezitesi, Çocuklar, Nutrition, Nutrition education, Weight loss, Obesity, School nursing, Plays, Health belief model, Child diseases, Pediatric obesity, Children
- Yıl: 2021
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kaledo oyununu Türk kültürüne uyarlamak, fazla kilolu ve obez çocuklarda Kaledo oyununun ve sağlık inanç modeline göre hazırlanmış beslenme eğitiminin kilo vermeye beslenme özyeterliğine, tutumuna ve davranışına etkisini karşılaştırmaktır. Yöntem: Bu araştırma Kaledo oyununun Türkçeye uyarlanması açısından metodolojik; Kaledo oyununun ve Sağlık İnanç Modeline göre hazırlanmış beslenme eğitiminin beslenme özyeterliği, tutumu ve davranışı ile kilo vermeye etkisinin karşılaştırılması açısından ise randomize kontrollü deneysel çalışmadır. Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Hoca Ahmet Yesevi Ortaokulu, Kocatepe Ortaokulu ve Neriman İbrahim Küçükkurt Ortaokulunun 5.6. ve 7. sınıflarında eğitim gören fazla kilolu ve obez öğrenciler oluşturmuştur (n=543). Araştırmada oyun (n=38), eğitim (n=35), kontrol (n=53) olmak üzere üç grup bulunmaktadır. Veriler kişisel bilgi formu, çocuk beslenme öz-yeterlik ölçeği, beslenme tutum ölçeği, beslenme davranış ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma başlangıcında ve sonunda her üç grupta boy ve kilo ölçümleri yapılarak beden kitle indeksi değerleri hesaplanmış ve ölçekler uygulanmıştır. Bulgular: Kaledo oyununun Kapsam Geçerlik İndeksi 0,98'dir. Beslenme öz yeterliği ve davranışı açısından gruplar arası ve grup içi değerlendirmelerde anlamlı bir değişim olmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında grup ile grup ve zaman ana etkileri ve etkileşimi beslenme öz yeterlilik ve davranışı üzerine istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Beslenme tutum puanları gruplar arası farklılık göstermezken, grup içi değerlendirmelerde oyun grubundaki öğrencilerin oyun müdahalesi sonrası öncesine göre daha olumlu beslenme tutumu sergilediği tespit edilmiştir (p<0.05). BKİ'de oyun ve eğitim müdahale sonrası öncesine göre anlamlı değişiklik ortaya çıkmamıştır. Ayrıca zaman ana etkisi ile grup ve etkileşimi beden kitle indeksi üzerine istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. BKİ z skoru değerleri eğitim grubunda eğitim sonrasında öncesine göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Kaledo oyunu Türk toplumunda dil geçerliğini sağlamıştır. Kaledo oyunu öğrencilerin beslenme öz yeterliği ve davranışı ile beden kitle indeksi ve beden kitle indeksi z- skor değerlerinde bir etki yaratmamıştır. Oyun sonrası öğrenciler daha olumlu beslenme tutumuna sahip olmuştur. Sağlık İnanç Modeli doğrultusunda hazırlanan beslenme eğitimi beslenme özyeterliği, tutumu ve davranışı ile beden kitle indeksi değerlerinde bir değişime neden olmamış ancak öğrencilerin BKİ z skor eğitim sonrası öncesine göre düşüş göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: Adapting the Kaledo game to Turkish culture and to compare the effects of the Kaledo game and nutrition education prepared according to the health belief model with the nutritional self-efficacy, attitude and behavior and weight loss in overweight and obese children. Method: This research is methodological in terms of adapting Kaledo game to Turkish culture; It is a randomized controlled experimental study in terms of comparing the effect of Kaledo game and nutrition education prepared according to Health Belief Model on nutritional self-efficacy, attitude and behavior and weight loss. The population of the research constituted in 2019-2020 academic year Hoca Ahmet Yesevi Secondary School, Kocatepe Secondary School and Neriman İbrahim Küçükkurt Secondary School and overweight and obese students in the 5th, 6th and 7th grades (n=543). There are three groups in the study: game (n=38), education (n=35), control (n=53). The data were obtained with a personal information form, child nutrition self-efficacy scale, nutrition attitude scale, and nutrition behavior scale. Scales were applied and body mass index values were calculated by measuring height and weight in all three groups at the beginning and at the end of the study. Result: The Content Validity Index of the Kaledo game is 0,98. It was determined that there was no significant change in the between-group and in-group evaluations in terms of nutritional self-efficacy and behavior. Group and time main effects and interaction were not statistically significant on nutritional self-efficacy and behavior. While the nutritional attitude scores did not differ between the groups, it was determined that the students in the play group exhibited more positive eating attitudes after the play intervention than before, in the in-group evaluations. There was no significant change in body mass index after the game and education intervention compared to the pre-intervention. In addition, the main effect of time and group and interaction were not found statistically significant on body mass index. It was determined that body mass index z-score values were lower in the training group after the training than before. Conclusion: Kaledo game provided language validity in Turkish society. Kaledo game did not have an effect on the nutritional self-efficacy and behavior of the students, and the body mass index and body mass index z-score values. After the game, the students had a more positive eating attitude. Nutrition education prepared in line with the Health Belief Model did not cause a change in nutritional self-efficacy, attitude and behavior, and body mass index values, but the body mass index z-score of the students decreased after the training.
Benzer Tezler
- Karaciğer fokal lezyonlarının tanısında bilgisayarlı tomografi ve karaciğer sintigrafisi bulgularının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
HALUK AKMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Radyoloji ve Nükleer Tıpİstanbul ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKTAY ÇOKYÜKSEL
- Guar'ın açlık kan şekeri, kan lipidleri, vücut ağırlığı ve barsak absorpsiyonuna etkisi
Başlık çevirisi yok
MİTHAT YARDIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZİF BAĞRIAÇIK
- Deneysel stres ülserlerinin tedavisinde trunkal vagotomi ve gastrik devaskülarizasyonun yeri
Başlık çevirisi yok
ABDULLAH TAŞKIN
- Okul çocuğu yaş grubunda lık kriterleri ve akciğer fonksiyon testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
YAGHOUB ZAHİRİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
LAMİA ULUKUTLU
- Obezlerde OGTT'de glisemi ve insulinemi değerlerinin obezite derecesi ile ilişkisi
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAD TÜRKDOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1989
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. HÜSREV HATEMİ
- Kapalı hayvan barınaklarında sürekli kuru dezenfeksiyona uygun katı dezenfektan ilaç şekilleri üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ÖMER DEMET
Doktora
Türkçe
1989
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ŞANLI