Geri Dön

Davranışlarda iç-dış kontrol odağı ile ruh sağlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi

Examining the relationship between internal-external locus of control and mental health

  1. Tez No: 71721
  2. Yazar: ROZA MALKİ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. GÜLGÜN YANBASTI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Denetim odağı, Dış denetim, Problem çözme, Ruh sağlığı, İç denetim ve iç kontrol, Locus of control, Externel audition, Problem solving, Mental health, Internal control and internal audit
  7. Yıl: 1998
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Rotter tarafından ileri sürülen kontrol odağı, bireyin kendisine olanları kontrol edebilmesi, ya da edememesi algısını sunan bir kavramdır. Olumlu veya olumsuz olaylar üzerinde kendi kişisel kontrollerinin bulunduğuna inanan kişilerden iç kontrol odaklı, bunların kendi davranışlarından bağımsız meydana geldiğine inananlardan da dış kontrol odaklı olarak söz edilir. Çalışmalar, iç kontrol odaklı olmanın, olumlu bir kişilik özelliği olduğunu vurgulamaktadır. Bir çok çalışmada dış kontrol odağı ile psikopatoloji arasında anlamlı ilişkiler bildirilmektedir. Problem çözmede kendini algılamayla ilgili araştırmalarda problem çözmede kendini yeterli algılamanın ruh sağlığını olumlu yönde etkilediği ve yeterli olarak algılayanların çevreyi kontrol etmede kendine güvendikleri, nedenleri daha fazla iç ve kontrol edilebilir faktörlere atfettikleri bildirilmektedir. Bu araştırmada kontrol odağı ve problem çözmede kendini algılamayla ruh sağlığı arasındaki ilişki üniversite öğrencileri üzerinde incelenmiş ve Ege Üniversitesi Edebiyat ve Fen Fakültelerindeki Türk Dili ve Edebiyat, Tarih, Fizik, Kimya bölümleri ikinci ve üçüncü sınıf öğrencileri örneklemi oluşturmuştur. 327 kişi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada sosyo-demografık değişkenler Bireysel Bilgi Formuyla, ruh sağlığı düzeyi, Katz Uyum Skalası Bireysel Formuyla, kontrol odağı, Rotter'in tç - Dış Kontrol Odağı Ölçeğiyle, problem çözme konusunda kendini algılama da Problem Çözme Envanteriyle ölçülmüştür. Araştırma sonunda kontrol odağı-problem çözme konusunda kendini algılama, problem çözme konusunda kendini algılama-ruh sağlığı ve kontrol odağı-ruh sağlığı arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Öğrencilerde dış kontrol odağı eğilimi arttıkça problem çözmede kendini yetersiz algılamalarının da arttığı, problem çözmede yetersiz algılamaları arttıkça ruh sağlıklarının bozulduğu, dış kontrol odağı-eğilimi arttıkça da ruh sağlıklarının bozulduğu görülmüştür. Bu ilişkileri daha iyi anlayabilmek için kontrol odağı ve problem çözmede kendini algılama açısından örneklemin uç ve orta noktalarında yer alan denekler ayrılarak bunların ruh sağlığı düzeyleri incelenmiştir. Uygulanan varyans analizi sonucunda kontrol odağı ve problem çözmede kendini algılamanın ayrı ayrı ruh sağlığı üzerinde anlamlı etkileri olduğu görülmüş fakat çift yönlü varyans analizi sonucunda bu iki değişkenin ruh sağlığı üzerinde birlikte anlamlı ortak bir etki göstermedikleri saptanmıştır. (p>0.05).

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Locus of control concept, which is asserted by Rotter, represents an individual's perception of being able or unable to control what happens to him. People who have control over the bad or good events in their life are named as internals, who believe that these events are independent of their actions are named as externals. Investigations emphasized internal locus of control as a positive personality characteristic. In several investigations a considerable positive correlation between external locus of control and psychopathology was reported. In researches with problem solving self - appraisal, it was found that assessing one's problem solving ability as effective had positive effects on mental health. It was also predicted that self - appraised effective problem solvers had self-confidence in controlling the environment and they attributed the causes of the events to internal and controlling factors. In this study the relationship between locus of control, problem solving self - appraisal and mental health was investigated in students attending the university. 327 students educated at the Aagean University in the 2.nd and 3. rd classes of Physics, Chemisty, History and Turkish Literature departments were participated to the research. The measuring instruments were: Personal Information Form containing socio- demographic variables, for measuring the general mental health level the Katz Accomodation Scale Individuals Form, for measuring the locus of control believes the Rotter's Internal - External Locus of Control Scale, and for problem solving self - appraisal the Problem Solving Inventory were used. The results of the research showed that there were significant correlations between locus of control and problem solving self- appraisal, between problem solving self-appraisal and mental health and locus of control and mental health. It was found that as the students' tendency to believe in external locus of control increased, they found themselves more ineffective in problem solving. When they saw themselves more ineffective in problem solving they had worse mental health, and when their tendency to believe in external locus of control increased they had worse mental health also. 79To understand this relationships better the sample was divided into 3 groups according to the extreme and middle points on the variables of locus of control and problem solving self - appraisal and the subjects mental health level was examined. Results of this examination with variance analysis showed that the locus of control and problem solving self - appraisal had separately significant effects but they have no common significant effects on mental health (p>0.05). 80

Benzer Tezler

  1. Tez No

    193271

    Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri

    Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara

    İKBAL OK BOZKAYA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU

  2. Tez No

    371181

    Hemipleji hastalarında denetim odağı ve stres ile başaçıkma yolları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The relationship between locus of control and coping with stress in hemiplegia patients

    NAZENDE ŞAKA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiHaliç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BANU SAYINER

  3. Tez No

    137585

    Üstün yetenekli çocuklarda mükemmelliyetçilik, sınav kaygısı, benlik saygısı, kontrol odağı, öz yeterlilik ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The examination of relationship among problem solving skills and self-essicacy, locus of control, self-esteem, test anxiety, perfectionizm in giffed children

    ÖZLEM MISIRLI TAŞDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    Eğitim ve ÖğretimKaradeniz Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY

  4. Tez No

    277716

    Investigation of social-cognitive, emotional and behavioral variables as predictors of self-forgiveness

    Kendini affetmeyi yordayan sosyo-bilişsel, duygusal, davranışsal faktörlerin incelenmesi

    ASLI BUGAY

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2010

    PsikolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    PROF. DR. AYHAN DEMİR

  5. Tez No

    607541

    Industry 4.0: Layoff effects on organizational citizenship behavior (OCB) of employees with distinct locus of control

    Endüstri 4.0: İşten çıkarılmaların farklı kontrol odağına sahip çalışanların örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkileri

    AYKUT ERŞEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    İşletmeGebze Teknik Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HAKAN KİTAPCI

    DOÇ. DR. MEHMET ŞAHİN GÖK

Geri Dön