Geri Dön

Türkiye`de film yapımcılığı

Filmproduktion in der Türkei

  1. Tez No: 72396
  2. Yazar: ALTUĞ IŞIĞAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NİLGÜN ABİSEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
  6. Anahtar Kelimeler: Film, Film yapımcılığı, Sinema, Sinema sektörü, Türk sineması, Film, Film production, Cinema, Cinema sector, Turkish cinema
  7. Yıl: 1998
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Türk Sineması, 1980'li yıllardan 1990'lar yıllara dek uzanan bir bunalım atlattıktan sonra, 1990'lı yıllanın ortasında izleyici sayısını arttırarak, bunalımdan çıktığına dair bir izlenim vermiştir. Bu çerçevede, kimi yazarlar, Türk sinemasının iktisadi kalkınma açısından yeni bir dönüm noktasına geldiği iddia ederken, diğer bir bölümü de, iktisadi bir canlanmanın gerçekleştiğini teslim etmekle birlikte, bu canlanmayı olanaklı kılan yeni estetik ve sanatsal eğilimleri eleştirmiştir. Karşıt konumdaki bu yazarlar, ahlaki ve politik görüş farklılıkları nedeniyle, yeni durumu birbirine zıt biçimde yorumlarken, aynı iktisadi zemini veri aldıklarından, kimi ortak önvarsayıma sahip olmuşlardır. İlkin, her iki taraf da özünde değişmez ve tarihüstü bir endüstri ve sektör imgesinden hareket etmiştir. İkinci olarak, her iki taraf da üretimi, yani yapımcılığı merkeze alarak, dağıtım ve gösterimle kurulan ilişkilerin yapımcılığın işleyişi üzerindeki etkisini gözardı etmiştir. Son olarak, her iki taraf da, Türk sinemasının 1990'lardaki işleyişini 1960'lı yıllardaki işleyişin benzeri ve uzantısı olarak düşünmüştür. 19601ı yılların iktisadi zemininin çöktüğü, 1980'li yılların sonlarında ise yabancı şirketlerin pazara, doğrudan girebilmeleriyle birlikte yeni bir yapının yerleşiklik kazandığı gözönünde tutulduğunda, 1990'lı yılların genel iktisadi durumunu kavramaya yönelik bir çalışmanın yapılmamış olması önemli bir eksik olmuştur. Çalışmada, Türk sinemasının 1990'h yıllarda oluşan koşullarda sağlamış olduğu izleyici sayısı artışlarının anlam ve nedenleri ele alınacak, bu gelişmelerin gelecekte evrilebileceği noktalar ortaya konmaya çalışılmıştır. Hem kalkınma tartışmaları, hem de sanat ve estetik eleştirisi açısından böyle bir çalışmanın gerekliliğinden hareket edilmiştir.Çalışmada 1990'lı yıllarda izleyici sayılarında meydanan gelen artışın, yabancı ve yerli büyük dağıtım firmalarıyla kurulan ilişkilerin bir sonucu olduğu, dolayısıyla.gelişmelerin yerli yapımcılığın kendi içindeki bir değişimden çok, sektörü oluşturan diğer halkalarla değişen ilişkilerinin bir sonucu olduğu öne sürülmüştür. Bu yeni ilişki tarzının ise 1960'lı yıllardaki ilişkilere benzemeyip, ü. Dünya Savaşı öncesindeki sektörel yapı ve işleyişe benzediği iddia edilmiştir. Bu çerçevede, birinci bölümde, yerli yapımcılığın gelişimini, gösterim ve dağıtım halakalanyla olan ilişkileri bağlamında ele alan bir tarihsel çerçeveye yer verilmiştir. İlkin ü. Dünya Savaşı öncesi dönem ele alınarak, yerli yapımcılığın gelişemeyişinin ardında yatan nedenler gösterilmeye çalışılmış, uluslararası iktisadi işleyişin ulusal pazarın oluşumu üzerindeki etkileri serimlenmiştir. Daha sonra ise, yabancı filmlerin gösterimine dayalı ve büyük ithalatçı-işletmeci aile şirketleri egemenliğindeki bu yapıdan, üretimini giderek arttıran bir yapımcılığın gelişiminin nasıl mümkün olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, giderek genişleyen bir pazarda alternatif bir amortisman alanının oluştuğuna dikkat çekilmiş, ancak bu alternatif alanın, yapısal nedenlerden dolayı yerli yapımcılığın yeniden büyük dağıtımcılara bağımlı hale gelmesiyle sonuçlandığı vurgulanmıştır. İkinci bölümdeyse, 1990'h yıllardaki gelişmeler ele alınmıştır. Bu bölümde önce, 1990'lı yılların koşullarının oluştuğu bir dönem olması nedeniyle 1980'li yılların genel gelişmeleri ele alınmıştır. Ardından ise yapımcılık, dağıtım ve gösterim alanındaki eğilimler, sayısal verilere de dayanarak saptanmış, bu eğilimlerin nitelikleri ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, dağıtım ve gösterim alanındaki eğilimler gözönünde tutulup, yapımcılığın bu halkalarla ilişkileri de düşünülerek, yapımcılığın sağlamış olduğu izleyici 112ÖZET Türk Sineması, 1980'li yıllardan 1990'lar yıllara dek uzanan bir bunalım atlattıktan sonra, 1990'lı yıllanın ortasında izleyici sayısını arttırarak, bunalımdan çıktığına dair bir izlenim vermiştir. Bu çerçevede, kimi yazarlar, Türk sinemasının iktisadi kalkınma açısından yeni bir dönüm noktasına geldiği iddia ederken, diğer bir bölümü de, iktisadi bir canlanmanın gerçekleştiğini teslim etmekle birlikte, bu canlanmayı olanaklı kılan yeni estetik ve sanatsal eğilimleri eleştirmiştir. Karşıt konumdaki bu yazarlar, ahlaki ve politik görüş farklılıkları nedeniyle, yeni durumu birbirine zıt biçimde yorumlarken, aynı iktisadi zemini veri aldıklarından, kimi ortak önvarsayıma sahip olmuşlardır. İlkin, her iki taraf da özünde değişmez ve tarihüstü bir endüstri ve sektör imgesinden hareket etmiştir. İkinci olarak, her iki taraf da üretimi, yani yapımcılığı merkeze alarak, dağıtım ve gösterimle kurulan ilişkilerin yapımcılığın işleyişi üzerindeki etkisini gözardı etmiştir. Son olarak, her iki taraf da, Türk sinemasının 1990'lardaki işleyişini 1960'lı yıllardaki işleyişin benzeri ve uzantısı olarak düşünmüştür. 19601ı yılların iktisadi zemininin çöktüğü, 1980'li yılların sonlarında ise yabancı şirketlerin pazara, doğrudan girebilmeleriyle birlikte yeni bir yapının yerleşiklik kazandığı gözönünde tutulduğunda, 1990'lı yılların genel iktisadi durumunu kavramaya yönelik bir çalışmanın yapılmamış olması önemli bir eksik olmuştur. Çalışmada, Türk sinemasının 1990'h yıllarda oluşan koşullarda sağlamış olduğu izleyici sayısı artışlarının anlam ve nedenleri ele alınacak, bu gelişmelerin gelecekte evrilebileceği noktalar ortaya konmaya çalışılmıştır. Hem kalkınma tartışmaları, hem de sanat ve estetik eleştirisi açısından böyle bir çalışmanın gerekliliğinden hareket edilmiştir.

Özet (Çeviri)

Çalışmada 1990'lı yıllarda izleyici sayılarında meydanan gelen artışın, yabancı ve yerli büyük dağıtım firmalarıyla kurulan ilişkilerin bir sonucu olduğu, dolayısıyla.gelişmelerin yerli yapımcılığın kendi içindeki bir değişimden çok, sektörü oluşturan diğer halkalarla değişen ilişkilerinin bir sonucu olduğu öne sürülmüştür. Bu yeni ilişki tarzının ise 1960'lı yıllardaki ilişkilere benzemeyip, ü. Dünya Savaşı öncesindeki sektörel yapı ve işleyişe benzediği iddia edilmiştir. Bu çerçevede, birinci bölümde, yerli yapımcılığın gelişimini, gösterim ve dağıtım halakalanyla olan ilişkileri bağlamında ele alan bir tarihsel çerçeveye yer verilmiştir. İlkin ü. Dünya Savaşı öncesi dönem ele alınarak, yerli yapımcılığın gelişemeyişinin ardında yatan nedenler gösterilmeye çalışılmış, uluslararası iktisadi işleyişin ulusal pazarın oluşumu üzerindeki etkileri serimlenmiştir. Daha sonra ise, yabancı filmlerin gösterimine dayalı ve büyük ithalatçı-işletmeci aile şirketleri egemenliğindeki bu yapıdan, üretimini giderek arttıran bir yapımcılığın gelişiminin nasıl mümkün olduğu açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, giderek genişleyen bir pazarda alternatif bir amortisman alanının oluştuğuna dikkat çekilmiş, ancak bu alternatif alanın, yapısal nedenlerden dolayı yerli yapımcılığın yeniden büyük dağıtımcılara bağımlı hale gelmesiyle sonuçlandığı vurgulanmıştır. İkinci bölümdeyse, 1990'h yıllardaki gelişmeler ele alınmıştır. Bu bölümde önce, 1990'lı yılların koşullarının oluştuğu bir dönem olması nedeniyle 1980'li yılların genel gelişmeleri ele alınmıştır. Ardından ise yapımcılık, dağıtım ve gösterim alanındaki eğilimler, sayısal verilere de dayanarak saptanmış, bu eğilimlerin nitelikleri ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda, dağıtım ve gösterim alanındaki eğilimler gözönünde tutulup, yapımcılığın bu halkalarla ilişkileri de düşünülerek, yapımcılığın sağlamış olduğu izleyici 112ÖZET Türk Sineması, 1980'li yıllardan 1990'lar yıllara dek uzanan bir bunalım atlattıktan sonra, 1990'lı yıllanın ortasında izleyici sayısını arttırarak, bunalımdan çıktığına dair bir izlenim vermiştir. Bu çerçevede, kimi yazarlar, Türk sinemasının iktisadi kalkınma açısından yeni bir dönüm noktasına geldiği iddia ederken, diğer bir bölümü de, iktisadi bir canlanmanın gerçekleştiğini teslim etmekle birlikte, bu canlanmayı olanaklı kılan yeni estetik ve sanatsal eğilimleri eleştirmiştir. Karşıt konumdaki bu yazarlar, ahlaki ve politik görüş farklılıkları nedeniyle, yeni durumu birbirine zıt biçimde yorumlarken, aynı iktisadi zemini veri aldıklarından, kimi ortak önvarsayıma sahip olmuşlardır. İlkin, her iki taraf da özünde değişmez ve tarihüstü bir endüstri ve sektör imgesinden hareket etmiştir. İkinci olarak, her iki taraf da üretimi, yani yapımcılığı merkeze alarak, dağıtım ve gösterimle kurulan ilişkilerin yapımcılığın işleyişi üzerindeki etkisini gözardı etmiştir. Son olarak, her iki taraf da, Türk sinemasının 1990'lardaki işleyişini 1960'lı yıllardaki işleyişin benzeri ve uzantısı olarak düşünmüştür. 19601ı yılların iktisadi zemininin çöktüğü, 1980'li yılların sonlarında ise yabancı şirketlerin pazara, doğrudan girebilmeleriyle birlikte yeni bir yapının yerleşiklik kazandığı gözönünde tutulduğunda, 1990'lı yılların genel iktisadi durumunu kavramaya yönelik bir çalışmanın yapılmamış olması önemli bir eksik olmuştur. Çalışmada, Türk sinemasının 1990'h yıllarda oluşan koşullarda sağlamış olduğu izleyici sayısı artışlarının anlam ve nedenleri ele alınacak, bu gelişmelerin gelecekte evrilebileceği noktalar ortaya konmaya çalışılmıştır. Hem kalkınma tartışmaları, hem de sanat ve estetik eleştirisi açısından böyle bir çalışmanın gerekliliğinden hareket edilmiştir.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    677277

    Anaakım ve sanat sineması bağlamında Türkiye'de film yapımcılığı

    Filmmaking in Turkey in the context of mainstream and art cinema

    NURULLAH ÖZDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İletişim Bilimleriİnönü Üniversitesi

    İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYLER YETKİNER

  2. Tez No

    319469

    Türkiye'de sinema ve televizyonda film yapım teknolojilerindeki gelişmeler: Görüntü sihirbazları

    The developments in the cinema and television film production technologies in Turkey: The image wizards

    ERKAN ÜNALAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Sahne ve Görüntü SanatlarıMarmara Üniversitesi

    Sinema Televizyon Ana Sanat Dalı

    PROF. BÜLENT VARDAR

  3. Tez No

    553023

    Türkiye'de film yapım sürecinde dijital dönüşümün yapım şirketleri üzerindeki etkisi

    Digital transformation in film making process, and its impact on production companies in Turkey

    BERNA BERDAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    İletişim BilimleriMarmara Üniversitesi

    Gazetecilik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEM SEFA SÜTCÜ

  4. Tez No

    469429

    2000'li yıllarda Türkiye'de çekilen korku filmleri ve istikamet uzun metraj film senaryosu

    Horror movies made in turkey after the year 2000 and a feature film screenplay: The Direction

    DENİZ MÜFTÜOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Sahne ve Görüntü SanatlarıKadir Has Üniversitesi

    Radyo, Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ELİF AKÇALI

  5. Tez No

    703768

    Türkiye'de sinema profesyonellerinin sinemasal mekân belirleme yaklaşımlarının incelenmesi

    Investigating the setting determine approaches of the cinema professionals in Turkey

    EBRU ANIL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İletişim BilimleriAnadolu Üniversitesi

    Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. E. GİZEM UĞURLU

Geri Dön