Adölesanlarda kafein tüketiminin algılanan stres ve depresyon üzerine etkisi
The effect of caffeine consumption on perceived stress and depression in adolescents
- Tez No: 726650
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENER TAPLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, Ergenler, Hemşirelik, Kafein, Lise öğrencileri, Stres, Depression, Adolescents, Nursing, Caffeine, High schools students, Stress
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, lise son sınıf öğrencisi adölesanlarda kafein tüketiminin algılan stres ve depresyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla 2019-2020 eğitim öğretim yılında kesitsel çalışma olarak gerçekleştirildi. Araştırma Yozgat Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı il merkezinde bulunan 9 lisede gerçekleştirilmiş olup dahil etme kriterlerini sağlayan 527 adölesan çalışmanın örneklemini oluşturdu. Çalışma için kurum izni ve etik kurul izninin alınmasının ardından veriler Adölesan Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-10) ve Reynold Ergen Depresyon Ölçeği (REDÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, Shapiro Wilk normallik testi, ki kare, Kruskal Wallis, bağımsız iki örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Tukey testi, Spearman korelasyon analizi ve doğrusal regresyon modelleri kullanıldı. Regresyon analizleri için p<0.10; tek değişkenli analizler için p<0.05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edildi. Katılımcıların %47.1'i 17 yaşında olup %71.9'unun beden kitle indeksinin normal olduğu belirlendi. Adölesanların %45.2'sinin hemen hemen her gün kafein tükettiği ve günlük kafein tüketim miktarı 700 mL olarak bulundu. Adölesanların en sık tükettikleri kafeinli içecek türlerinin sırasıyla, demleme siyah çay, neskafe türleri, kola, sıcak kakao, soğuk çay, enerji içeceği, bitki çayı ve Türk kahvesi olduğu saptandı. Kafeinin en sık uyanık kalmak, zihni açık tutmak ve yorgunluğun giderilmesi için tüketildiği ve adölesanların kafein tüketmediklerinde uykusuzluk, baş ağrısı ve huzursuzluk gibi semptomlar yaşadıkları bulundu. Kafein tüketmediğinde uykusuzluk yaşayanların algılanan stres ve depresyon iv puanlarının yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). Günlük kafein tüketim miktarı ile algılanan stres ve depresyon puanları arasında istatistiksel olarak bir ilişki olmadığı belirlendi (p>0.05). Kafein tüketim sıklığına göre ise, hemen hemen her gün kafein tüketen adölesanların ASÖ-SRA, ASÖ-Toplam ve REDÖ puanları kafein tüketimi haftada 1-5 kez olan ile ayda 1-4 kereden fazla olmayanlardan istatistiksel olarak yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Pediatri hemşireleri tarafından düzenlenecek eğitim ve müdahale çalışmaları ile adölesanların riskli kafein tüketimi, kafein bağımlılığının etkileri ve stresle başetme hakkında bilgilendirilmeleri önerilir. 2022, 73 sayfa
Özet (Çeviri)
This research was carried out as a cross-sectional study in the 2019-2020 academic year in order to determine the relationship between caffeine consumption and perceived stress and depression in high school senior adolescents. The research was carried out in 9 high schools in the city center affiliated to the Yozgat National Education Directorate and formed the sample of 527 adolescent studies that met the inclusion criteria. After obtaining the permission of the institution and the ethics committee, the data were collected with the Adolescent Information Form prepared by the researchers, the Perceived Stress Scale (PSS) and the Reynold Adolescent Depression Scale (RADS). Descriptive statistical analyses, Shapiro Wilk test of normality, chi square test, kruskal wallis, independent two-sample t test, one-way analysis of variance, Tukey test, Spearman correlation analysis and linear regression models were used to evaluate the data. p<0.10 for regression analyses; p<0.05 was considered statistically significant for univariate analyses. In all, 45.2% of adolescents consume caffeine almost every day and the median daily caffeine consumption of adolescents was found to be 700 mL. It was determined that the types of caffeinated beverages consumed by the adolescents most frequently were brewed black tea, instant coffee types, cola, hot cocoa, cold tea, energy drink, herbal tea and Turkish coffee. It was found that caffeine is most commonly consumed to stay awake, keep the mind clear, and relieve fatigue, and adolescents most commonly experience symptoms such as insomnia, headaches, and restlessness when they do not consume caffeine. It was determined that perceived stres and depression scores of those who had insomnia when they did not vi consume caffeine were statistically higher (p<0.05). There was no statistically significant relationship between the amount of daily caffeine consumption and the perceived stres and depression scores (p>0.05). According to the frequency of caffeine consumption, it was determined that the PSS-SRA, PSS-Total and RADS scores of the adolescents who consumed caffeine almost every day were statistically higher than those who consumed caffeine 1-5 times a week and not more than 1-4 times a month (p<0.05). It is recommended that adolescents be informed about risky caffeine consumption, the effects of caffeine addiction and coping with stress through education and intervention studies to be organized by pediatric nurses. 2022, 73
Benzer Tezler
- Kız adölesanlarda çay tüketiminin hemoglobin, hematokrit ve serum demir düzeylerine etkisi üzerine bir araştırma
In this research the effect of tea consumption on hemoglobin, hematocrit and serum iron levels in female adolescents
İLKNUR TÜTÜNCÜ
- Çölyak hastalığı olan adölesanlarda A2 β-kazein içeren süt ve süt ürünleri tüketiminin beslenme durumuna, yaşam kalitesine ve bazı kan parametrelerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of consumption of A2 β-casein-containing milk and dairy products on nutritional status, quality of life, and selected blood parameters in adolescents with celiac disease
SÜMEYYE BORA
- Adölesanlarda kafein tüketimi
Caffeine consumpti̇on for adolescent
NURCAN KURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Gazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Adölesanlarda obezite ve hipertansiyonun uyku kalitesine etkisi
The effect of obesity and hypertension on sleep quality in adolescents
HALİDE YILMAZ GÜLEÇ
- Lise öğrencilerinin sınav kaygısı, kafein tüketimi ve uyku kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of exam anxiety, caffeine consumption and SLEEP quality of HİGH SCHOOL students
PELİN TURUNÇ