Salik Efendi (Kasımpaşalı) hayatı, edebi kişiliği, Divanının tenkitli metni ve incelemesi
Salik Efendi (Kasımpaşalı) life, literatural caracter, the critic and edition critico of his Divan
- Tez No: 72707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET KIRKKILIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kasımpaşalı Salik Efendi, Kasımpaşalı Salik Efendi
- Yıl: 1998
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 18. yüzyıl Divan Edebiyatı şairlerinden Divan Kâtibi Kasımpaşalı Sâlik Efendi' nin Divânı incelendi. Sâlik Efendi'nin hayatı, sanatı; Divanı'nın muhteva bakımından incelenmesi, tenkitli metni olmak üzere çalışma iki bölümde değerlendirildi. Eski Türk Edebiyatı ile ilgili kaynaklar taranarak, Sâlik Efendi Divânı'nın mevcut Uç adet yazma nüshası tespit edildi. Tespit edilen bu yazma nüshaların üçü de değerlendirmeye esas alındı. İnceleme kısmında öncelikle hayatı hakkında bilgi verilmeye çalışıldı. H. 1130/1717-18 tarihinde doğan, ancak ölüm tarihi ve öldüğü yer hakkında kesin bilgi edinemediğimiz Sâlik Efendi'nin 85 yaşın üzerinde öldüğü tahmin ediliyor. Uzun ömrüne ve 20 yaşında tertip edilmiş mürettep divanına rağmen edebiyatımızda ne yazık ki tanınamamıştır. Şiirlerinde büyük ölçüde Sebk-i Hindi tesirleri görülür. Ayrıca, gazellerinde asrın ilk yarısında yaşayan Nedim'den, kasidelerinde ise Nef'i'den etkilendiği; yer yer hikemî tarzın öncüsü Nâbi'yi andıran uslübuyla yine O'nun etkisinde kaldığı söylenebilir. Bu etkiden dolayı Sâlik Efendi için:“Sebk-i Hindi”,“Nedîmane”ve "Nef i tarz'nın takipçisidir demek yerinde olur. Sâlik Efendi Divân'ında kaside, terkibibent, tarih, terciibent, gazel, tahmis, kıt'a, rubai, müfret, lügaz ve muamma şeklinde yazılmış çok güzel örnekler vardır. muammada ve lügazda da başarılıdır. Araştırmalarımızda divanından başka eserine rastlanmamıştır.
Özet (Çeviri)
In this study we researched (Kasımpaşalı) Sâlik Efendi's Divan which was a poet's of 18. century. We worked this study on two sections, first, Sâlik Efendi's life, art, critic of his Divan, and edition critic of his Divan. We searched many fountainhead, than found three copy hand-writing of Sâlik Efendi's Divan. There were less copy than we accepted them the basic for our study. Sâlik Efendi was born in H. 1130-1717/18 but we have not enough knowledge about his dead time. It is estimated he might be dead above 85 years old. In spite of his long life and his divan was written about he was 20, he could not known enough in our literature. He influenced more Sebk-i Hindi. ît may be think of he influenced Nedim's poems for his Gazels and Nef i for his Kasides. We may say who was a poems of Sebk-i Hindi's poets. There are many example of Kasides, Terkib-i bend, tarihs, gazels, tercii bend, tahmis, kıt'a, rubai, müfred lugaz and muamma in his Divan. He is very asseştive about poem, especially he is successfull for tarih, muamma and lugaz. We could not find any work than his Divan.
Benzer Tezler
- Risâle-i Merâtibü's-Sâlik (Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Mahmud Efendi bölümü no 3276) (inceleme-metin-dizin)
Risâle-i Merâtibü's-Sâlik(Süleymaniye Library /:Hacı Mahmud Efendi corpus no 3276) (examination- text-index )
EMRİYE SONKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARZU ÖZTÜRK
- Taceddinzade Mustafa Efendi'nines-sülûk fi't tarik adlı eseri(inceleme ve metin)
Taceddin-zade Mustafa Efendi El-Ankaravi's work named Al-sulūk fi't-tarik(text-review)
RABİA BAYKAL MARAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KONUR
- Kemahlı İbrâhim Hakkı Efendi, hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleri
Kemahlı İbrâhim Hakkı Efendi, his life, works and sufi opinions
YASİN YEDEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA ÖZTÜRK
- Hüseyin Hamdi b. Hüseyin'in Hasbihâlü's-Sâlik fî Akvâli'l-Mesâlik isimli eseri (Metin ve İnceleme)
Başlık çevirisi yok
YAVUZ ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN DERİN
- Abdünnâfi İffet Efendi Divanı'nda tasavvufî kavramlar
Sufistic concepts in the Divan of Abdünnâfi İffet Efendi
FANİ KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM TÜRKOĞLU