Risale der Keyfiyyet ve Kemiyyet-i Arazi-yi İrân ve Turân" adlı tarihi-coğrafi eseri
The prince of Bukhara Nasiriddin Bek bin Emir Shahmurad and his historical-geographical work named“risale der Keyfiyyet ve Kemiyyet-i Arazi-yi İran ve Turân”
- Tez No: 736660
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Buhara Hanlığı, Coğrafya, Farsça, Nasiriddin bin Emir Şahmurad, Tarihçilik, Türk tarihi, Türkçe çeviri, Çeviri bilim, İran, Bukhara Dynasty, Geography, Persian, Nasiriddin bin Emir Şahmurad, Historiography, Turkish history, Turkish translation, Science of translation, Iran
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İşbu tez XVIII–XIX. yüzyıllarda yaşamış olan Nasiriddin bin Emir Şahmurad tarafından Fars dilinde kaleme alınan“Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân”(“İran ve Turan topraklarının niceliği ve niteliği”) adlı eserinin değerlendirmesi, eser metni ve Türkçe tercümesinin hazırlanmasını kapsamaktadır. Nasiriddin, Buhara hükümdarı Emir Şahmurad'ın (1785-1800) oğluydu. Emir Şahmurad'ın yerine Buhara tahtına oturan Emir Haydar'ın (1800-1826) kardeşi Nasiriddin'le olan ilişkileri güven sorunu sebebiyle bozulmuş ve Nasiriddin, Merv'den kaçarak İran'a sığınmış, ardından da Osmanlı ülkesine geçmiştir. Osmanlı Payitahtına gelen Nasiriddin, Sultan Mahmut'un (1808-1839) tercümanı Mehmet Efendi Örfî'nin ricası üzerine söz konusu“Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân”eserini kaleme almıştır. Nasiriddin eserinde İran ve Turan topraklarını eyaletlere bölerek tasniflemiş ve her eyaletin sınırları, şehirleri, yöneticileri, devlet gelirleri, nüfusu, asker ve askerî mühimmat sayıları, ürettiği malları, doğal zenginlikleri gibi birçok önemli bilgileri aktarmıştır. Anahtar Sözcükler Nasiriddin Bek, Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân, Coğrafya, Buhara Hanlığı, Orta Asya, İran, Osmanlı İmparatorluğu, Örfî Paşa.
Özet (Çeviri)
This thesis covers the evaluation, preparation of the text and the Turkish translation of the work“Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân”(“Quantity and quality of Iran and Turan lands”) written in Persian language by Nasiriddin bin Emir Shahmurad, who lived in the XVIII–XIX century. Nasiriddin was the son of Emir Shahmurad (1785-1800), ruler of Bukhara. Emir Haydar (1800-1826), who ascended the throne of Bukhara instead of Emir Shahmurad, broke down his relations with his brother Nasiriddin due to the problem of trust, which forced Nasiriddin to escape from Merv, take refuge in Iran, from where he later went to the Ottoman country. Nasiriddin, who came to the Ottoman Capital, wrote the mentioned work“Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân”upon the request of Mehmet Efendi Örfî, the translator of Sultan Mahmut (1808-1839). In his work, Nasiriddin classified the Iranian and Turan lands by dividing them into provinces and conveyed many important information, such as the borders of each province, its cities, administrators, state revenues, population, number of soldiers, military ammunition, goods produced, and natural wealth. Key Words Nasiriddin Bek, Risale der keyfiyyet ve kemiyyet-i arazi-yi İrân va Turân, Geography, Bukhara Khanate, Central Asia, İran, Ottoman Empire, Örfî Paşa.
Benzer Tezler
- Hatibzâde Muhyiddin Efendi'ye göre Kelâmullah ve Rü'yetullah meseleleri
The issues of kalamullah and ru'yetullah according to Hatibzâde Muhyiddin Efendi
SEYFETTİN ERTÜRK
- Ğânim Kaddûrî el-Hamed'in Şerhu'l-Mukaddimeti'l-Cezeriyye adlı eserinde İbnü'l-Cezerî Mukaddimesi (İnceleme ve değerlendirme)
In the work of Ghanim Qadduri al-Hamed called Sharhu'l-Muqaddimati'l-Jazariyya, Ibn al-Jazari Muqaddim (Review and evaluation)
ABDUSSAMED KÖKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FAYSAL ARPAGUŞ
- İslâm düşüncesinde marifetullah: İhvân-ı Safâ örneği
Ma'rifatullah in Islamic thought: The case of Ikhwān al-Safā
NİSANUR DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRAH KAYA
- Risale-i Kavsiyye der Beyan-ı Zümre-i Tir-Endazan inceleme-metin-dizin
Risale-i Kavsiyye der Beyan-ı Zümre-i Tir-Endazan language analysis-text-index
NECİP FAZIL ŞENARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAZIM KÖKTEKİN
- Hesab bilimine giriş: Ali Kuşçu'nun Risâle der İlm-i Hisâb adlı eseri - Tenkitli metin, çeviri, değerlendirme -
Introduction to calculation: Alī Qūshjī's Risāla der ʻIlm-i Hisāb- Critical edition, translation and analysis –
ZEHRA BİLGİN
Doktora
Türkçe
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN FAZLIOĞLU