Yetişkin bireylerin gıda etiketi okuma alışkanlıkları ve bu alışkanlıklarının, besin seçimi ve diyet kalitesi üzerine etkisi
Adults' food label reading habits and the effects of these habits on food choice and diet quality
- Tez No: 748891
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Alışkanlıklar, Besin tercihleri, Diyet kalitesi, Etiket okuma, Gıda işletmeleri, Gıda maddeleri, Sağlıklı beslenme, Tüketici tercihleri, Yetişkinler, Habits, Food preferences, Diet quality, Label reading, Food companies, Food materials, Healthy nutrition, Consumer preferences, Adults
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Bilgi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Programlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, yetişkin tüketicilerde gıda etiketi okuma alışkanlıklarının belirlenmesi, bu alışkanlıklarının besin seçimleri ve diyet kalitesi ile ilişkilendirilmesidir. Bununla birlikte çalışmada katılımcıların demografik ve antropometrik özellikleri, besin seçimlerini etkileyen faktörler ve diyet kalite puanları da değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yaşayan, yaşları 19-65 yaş aralığında olan 253 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların demografik ve antropometrik özellikleri, gıda etiketi okuma alışkanlıkları, besin seçimi anketi ve 24 saatlik besin tüketim kaydı verilerini alabilmek amacıyla yüz yüze görüşme yöntemi ile anket uygulanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 35,54±10,66 yıl, beden kütle indeksi ortalaması 24,77±4,14 kg/m2'dir. Katılımcılar gıda ürünleri satın alırken sırasıyla en çok geçmiş deneyimler (%70,0), aile/arkadaş önerisi (%59,3) ve ambalaj üzerindeki etiket bilgilerinden (%55,7) etkilenmektedir. Cinsiyete göre gıda ürünü etiketi okuma durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Son kullanma tarihi (%96,0) ve marka (%84,6) en fazla dikkat edilen etiket bilgisi olmuştur. Gıda etiketinde marka ve besin değerlerine dikkat edenlerin yaş ortalaması daha küçük, TSE/Türk Gıda Kodeksi uygunluğuna dikkat edenlerin yaş ortalaması daha büyük bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların besin seçimini etkileyen en önemli dört faktör sırasıyla doğal içerik, fiyat, duyusal çekicilik ve sağlıktır. Katılımcıların büyük çoğunluğu (%90,9) gıda etiketleri hakkında yetkili kuruluşların bilgilendirme yapmasını istemektedir. Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puan ortalaması kadınlarda 53,5±13,63; erkeklerde 45,82±13,96 olarak saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the food label reading habits in adult consumers and to correlate these habits with food choices and diet quality. In addition, the demographic and anthropometric characteristics of the participants, factors that affect their food choices and diet quality scores were also evaluated in the study. The sample of the study consists of 253 volunteer participants aged between 19-65 years, living in Istanbul. A face-to-face interview method was used to obtain demographic and anthropometric characteristics, food label reading habits, food selection questionnaire and 24-hour food consumption record data of the participants. The average age of the participants was 35,54±10,66 years and the average body mass index was 24,77±4,14 kg/m2. When purchasing food products, participants are most influenced by past experiences (%70,0), family/friend suggestions (%59,3), and label information on the packaging (%55,7) respectively. There was no statistically significant difference in food product label reading status according to gender (p>0,05). The expiration date (%96,0) and brand (%84,6) have been the label information that has been given the most attention. It was found that the average age of those who paid attention to the brand and nutritional values on the food label was smaller, and the average age of those who paid attention to the compliance with the TSE/Turkish Food Codex was larger (p<0,05). The four most important factors affecting the participants' food choice are natural content, price, sensory attractiveness and health, respectively. The vast majority of participants (%90,9) want authorized institutions to inform about food labels. The average score of Healthy Eating Index (HEI) was found to be 53,5±13,63 for women and 45,82±13,96 for men.
Benzer Tezler
- Bariatrik cerrahi geçirmiş hastaların gıda okuryazarlığı ve gıda etiketi okuma alışkanlıklarının belirlenmesi
Determination of food literacy and food label reading habits of patients with bariatric surgery
TUĞBA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN SEYLAM KÜŞÜMLER
- Yetişkin bireylerde paketli gıda tüketim sıklığı ve besin etiketi okuma alışkanlıklarının incelenmesi: Y ve Z kuşaklarının karşılaştırılması
An examination of packaged food consumption frequency and nutrition label reading habits among adults: A comparative study of generations Y and Z
İLKNUR UÇAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRSEN DEMİREL
- 18-50 yaş arası kadınlarda etiket okumanın eğitiminin diyet kalitesi ve sürdürülebilir gıda okuryazarlığı üzerine etkisi
The effect of label reading on diet quality after nutrition education in women among the age of 18-50
SENA GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YILDIRIM MAVİŞ
- Tüketicilerin gıda güvenilirliği yönünden etiket okuma alışkanlığı ve algısının değerlendirilmesi
Consumers' label reading habits and perceptions in terms of food safety
EYLEM EZGİ TÜYBEN
- Yetişkin bireylerin gıda okuryazarlığı düzeyleri ile sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the correlation between the food literacy levels and attitude scale for healthy nutrition of adult individuals
ESİN BAĞDATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ÖRENLİLİ YAYLAGÜL