Geri Dön

Osmanlı İstanbulu'nda demografi, servet ve eşitsizlik: 18. yüzyıl Tereke Defterlerinden bir analiz

Demography, wealth and inequality in Ottoman Istanbul: An analysis from 18th century Probate Inventories

  1. Tez No: 750114
  2. Yazar: MUHAMMET BEDRETTİN TOPRAK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. EROL ÖZVAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tarih, Ekonomi, History, Economics
  6. Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Defterler, Demografi, Ekonomi tarihi, Eşitsizlik, Osmanlı Dönemi, Osmanlı tarihi, Servet, Tereke Defterleri, İstanbul, 18. century, Registers, Demography, Economic history, Inequality, Ottoman Period, Ottoman history, Wealth, Tereke Registers, Istanbul
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İktisat Tarihi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma 18. yüzyıl Osmanlı İstanbulu'nda nüfusun karakteristiklerini, servetin yapısı ve bölüşümüyle servet eşitsizliğinin boyutlarını ampirik olarak ortaya koyma amacındadır. Dönemin İstanbulu hangi sosyoekonomik gruplar ayrımında incelenebilirdi? Cinsiyet, din, unvan ve meslek gruplarına ilişkin servet yapıları nasıldı? Servet hangi kompozisyonlar şeklinde tutuluyordu? Miras hukuku serveti nasıl ve ne yönde dağıtıyordu? Tüm bunlar servet eşitsizliğini nasıl etkiliyordu? Bu soruların yanıtlarını Kadı Sicilleri içerisinde yer alan tereke defterlerinden oluşturulan veri seti yardımıyla analiz etmeye çalışan araştırmada öncelikle terekelerin muhtevası ortaya konup sınırları ve imkanları tartışıldı. Ardından birincil kaynaklardan oluşturulan veri seti modern metotlarla analiz edildi. Terekeler içinden rastlantısal olarak seçilen 700 civarında kaydın analizi çeşitli sosyal grupların servet biriktirme biçimlerindeki farklılıkları ortaya koydu. Servet kompozisyonları, birikimi ve bölüşümünün meslek, din ve cinsiyet bazındaki ayrımları ortaya çıktı. Ayrıca dönemin İstanbulu için pazar mekanizmasının eşitsizlikleri sınırladığı çerçeveler tespit edildi.

Özet (Çeviri)

This study aims to make an empirical contribution to the characteristics of the population, the structure and distribution of wealth and the aspects of wealth inequality in 18th century Ottoman Istanbul. What socioeconomic groups could the population be divided into? What were the wealth structures related to gender, religion, title and occupation? What was the compositions of wealth? How and in what way did the inheritance law distribute wealth? How did all this affect wealth inequality? In the research, the dataset created from the primary sources is used, namely probate inventories. Results were obtained with the help of modern data science methods. Firstly, the content of the inventories was revealed and the limits and possibilities of the sources were discussed. Analysis of around 700 randomly selected records among the inventories revealed differences in the way various social groups accumulate wealth. Distinctions of wealth composition, accumulation and distribution on the basis of occupation, religion and gender emerged. Finally, the research concluded that the market mechanism limited wealth inequality for the Istanbul of the period.

Benzer Tezler

  1. Osmanlı Manastırı'nda sosyal ve iktisadî hayat: Servet dağılımı üzerine bir tahlil (1800-1860)

    Social and economic life in Ottoman Manastir: An analysis of wealth distribution (1800–1860)

    MEHMET BERKUN DENLİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Tarihİstanbul Üniversitesi

    İktisat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖMER KARAOĞLU

  2. Türkiye'de su hakkı

    The right to water in Turkey

    YILDIZ AKEL ÜNAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDOĞAN BÜLBÜL

  3. Tereke defterleri ve Osmanlı maddî kültüründe değişim (1785-1875 İstanbul örneği)

    Inventory estates and change in the Ottoman material culture (1785-1875 Istanbul example)

    FATİH BOZKURT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    TarihSakarya Üniversitesi

    Tarih Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARİF BİLGİN

  4. İstanbul ili balat semtinde yaşamış kadim kültürlerin Türk mutfak kültürüne etkileri

    The effects of ancient cultures living in balat neighborhood of İstanbul on Turkish culinary culture

    ELİF TUĞÇE ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Topkapı Üniversitesi

    Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜL YILMAZ

  5. Gaziantep'teki Amerikan Hastanesi, hastaneye bağlı tıp ve sağlık okullarının tarihi ve çevreye etkileri

    The history and impacts of The American Hospital and the connected faculty of medicine and health schools in antep

    GÜLKİZİLCA YÜRÜR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul Üniversitesi

    Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURAN YILDIRIM