Zemahşerî ve Ebüssuûd Efendi'nin müteşâbih âyetlere yaklaşımlarının karşılaştırılması
The comparison of al-Zamakhshari and Ebussuud Efendi's approaches to mutashābih verses
- Tez No: 763632
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KAHVECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Zemahşerî, Ebüssuûd, Muhkem, Müteşâbih, Te'vil, Ayetler, Kur'an-ı Kerim, Müteşabih ayetler, Zemahşeri, İslamiyet, Şeyhülislam Ebussuud Efendi, Zamakhshari, Ebussuud, Muhkam, Mutashabih, Ta'wil, Verses, Koran, Mutashābihāt verses, Zemahşeri, Islam, Şeyhulislam Ebussuud Efendi
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Müteşâbih âyetler meselesi, Kur'ân'ın anlaşılması bağlamında ortaya çıkan konulardan biridir. Benzerlik, kapalılık ve çok ihtimallilik sebebiyle müteşâbih ifadelerin manalarının“açıkça bilinemez”veya“anlaşılmaz”olduğu söylemi ile Kur'ân'ın açık ve anlaşılır bir kitap olduğu söylemi görünürde birbiriyle çelişmektedir. Özellikle,“Allah'ın eli”ve“Allah'ın yüzü”gibi müteşâbih ifadelere yanlış anlamların yüklenmesi veya bu tür ifadelerin Kur'ân'a ve Sünnet'e aykırı te'vil edilmesi itikadî açıdan büyük sorun teşkil etmektedir. Öyle ki müteşâbih sorunu; mezhepler arasında çok ciddi tartışmalara ve derin görüş ayrılıklarına neden olmuştur. Bu çalışmada Mu'tezile ve Ehl-i sünnet'in önde gelen müfessirlerinden Zemahşerî ile Ebüssuûd Efendi'nin müteşâbih âyetlere yaklaşımlarını mukayeseli bir şekilde irdelemeye çalıştık. Netice itibariyle müteşâbih âyetlerin yorumunda iki müfessir arasındaki ihtilaflardan çoğunun lafzî olduğu; esasen bu konuda aralarında görüş ayrılığından ziyade ciddi manada benzerlikler bulunduğunu fark ettik. Ayrıca Zemahşerî'nin Mu'tezilî olduğu halde bazı âyetlerin yorumunda Ehl-i sünnet'in görüşlerini kısmen benimsediğini gördük. Bu bakımdan, Ehl-i sünnet câmiasında adet haline gelen Zemahşerî'yi salt eleştirmenin veya tamamen ötekileştirmenin en azından müteşâbih âyetler bağlamında doğru olmadığı kanaatine vardık. Bilakis, onun bu konuda Ehl-i sünnet'e yakın durduğunu ve görüşleri içinde istifade edilebilecek hususların bulunduğunu söylemek mümkündür .
Özet (Çeviri)
The issue of mutashabih verses is one of the topics that arise in the context of comprehending the Qur'an. The discourse that the meanings of mutashabih expressions are like“unknowable”or“unfathomable”due to similarity, opacity and multi-probability seem to contradict each other with the discourse that the Qur'an is a clear and understandable book. In particular, giving false meanings to ambiguous expressions such as“God's hand”or“God's face”or interpreting such expressions contrary to the Qur'an and Sunnah poses grave theological problems. So much so that the problem of mutashabih has caused serious discussions and deep divergences among the sects. In this study, we tried to examine the approaches of Zamakhshari and Ebussuud Efendi, the leading exegetes of Mu'tazila and Ahl al-Sunnah, to mutashabih verses in a comparative way. As a result, most of the disagreements between the two exegetes in the interpretation of mutashabih verses are verbal; in fact, we realized that there are similarities rather than differences of opinion on this matter. In addition, we saw that although Zamakhshari was a Mu'tazilite, he partially adopted the views of Ahl al-Sunnah in the interpretation of some verses. In this respect, we have concluded that it is not correct to criticize or completely marginalize Zamakhshari, which has become a tradition in the Ahl al-Sunnah community, at least in the context of mutashabih verses. On the contrary, it is possible to say that he was close to Ahl al-Sunnah on this issue and that his views could be benefited.
Benzer Tezler
- Ebüssuûd Efendi'nin İrşâdü'l-akli's-selîm isimli tefsirinde İsrâiliyat
Isrā'īliyyāt in Ebussuʿūd Efendi's tafsīr Irshād al-ʿaql al-salīm
HİLAL UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET YILMAZ
- Ebussuûd tefsiri'nde kader ve ihtiyâr
Destiny and free will in Abu al-Saud's tafsir
MUHAMMED YAVUZ
Doktora
Türkçe
2022
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÖZEL
- Ebussuûd tefsirini sosyokültürel bağlamında okumak (Zekât, nikâh ve hac ayetleri bağlamında)
Reading Abū al-su‛ūd's tafsir in terms of socio-cultural context (Verses of zakat, nikah, and hajj)
AKHMAD MUGHZI ABDILLAH
Doktora
Türkçe
2022
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT OKUMUŞ
PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU
- Ebüssuûd tefsirinde temel kaynaklar ve özgünlük: Meânînin kasr konusu örneğinde bir inceleme
Main sources and originality in Abussuud's tafsir: An analysis on the topic of qasr in ma'ani
KÜBRA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ALTUNDAĞ
- Ebussuûd tefsirinde müşkilü'l-Kur'ân
Mushkil al-Qur'an in the commentary of Ebussuûd
MURAT DİNLER
Doktora
Türkçe
2018
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADRETTİN GÜMÜŞ