Geri Dön

COVID 19 salgın sürecinde kanser hastalarının sağlık hizmetine erişim durumlarına yönelik ölçek geliştirilmesi ve incelenmesi

Development and investigation of a scale for the access to healthcare patients with cancer during the Covid 19 epidemic

PDF İndir

  1. Tez No: 767620
  2. Yazar: AYŞE SARI
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİM KARAGÖZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, İşletme, Health Care Management, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Hasta, Kanser, Sağlık Hizmeti, Sağlığa Erişim, Ölçek Geliştirme, COVID 19, Hastalar, Kanser hastaları, Pandemiler, Sağlık hizmetleri, Sağlık hizmetlerine erişim, Patient, Cancer, Healthcare, Access to Health, Scale Development, COVID 19, Patients, Cancer patients, Pandemics, Health services, Access to health services
  7. Yıl: 2022
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, Covid-19 salgın sürecinde kanser hastalarının sağlık hizmetine erişim ve kullanım durumlarının incelenerek, sağlık hizmetine erişim durumlarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirmek amacıyla yapılmış metodolojik bir çalışmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi Onkoloji Merkezi Ayaktan Tedavi Ünitesinden sağlık hizmeti alan toplam 640 (403+237) kanser hastası oluşturmaktadır. Çalışma Nisan 2021-Nisan 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmada herhangi bir örneklem seçimine gidilmemiş, salgın sürecinde kanser sağlık hizmeti alan hastaların hepsine ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada;“Hasta Bilgi Formu”ve araştırmacı tarafından oluşturulan“Covid-19 Salgın Sürecinde Kanser Hastalarının Sağlık Hizmetine Erişim Durumu Ölçeğinin”taslak formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 ve AMOS 25.0 istatistik paket programları kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 55,60±13,53 (min:20, max:80) ve %51,1'i (206) kadın, %48,9' u (197) erkektir. Katılımcıların; %78,2'si (315) evli, %11,9'u (48) dul ve %9,9'u (40) bekar olup, %36,2'si (146) emekli ve %41,5'i (167) ise çalışmamaktadır. Aylık geliri 1000-3000tl arasında olan kişi sayısı %46,6 (188) olup büyük çoğunluğu oluşturmaktadır. Katılımcıların %68,2'si (275) il merkezinde yaşarken, %18,1'i (73) ilçe, %13'7'si (55) ise köyde yaşamaktadır. Kanser tanıları; %24,8'i (100) meme, %22,6'sı (91) akciğer, %11,2' si (45) kolon, %9,2'si (37) mide, %6,7'si (27) prostat ve %25,3'ü (102) ise diğer kanserlerden oluşmaktadır. Katılımcıların %59,6'sı (240) kanser tanısını salgın sürecinde alırken, %40,4'ü (163) ise salgından önce tanı almıştır. Salgın öncesi tanı alan hastaların sağlık hizmetinden memnuniyetleri kıyaslandığında: %60,1'i (98) farklılık olmadığını söylerken, %31,9'u (52) salgın öncesi, %8'i (13) ise salgın dönemindeki sağlık hizmetinden daha memnun kaldıklarını söylemiştir. Ölçek kapsam geçerliği için 20 uzman görüşü alınmış ve 45 maddelik havuzdan 10 madde çıkarılmıştır. Uzman önerisi ile bir madde eklenerek 36 madelik taslak ölçek elde edilmiştir. Taslak ölçeğin Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0.870, Barlett's testi skoru 5513,998 (p<0.000) olarak hesaplanmış ve verilerin açımlayıcı faktör analizine uygun olduğu saptanmıştır. 5'li likert tipi taslak ölçekten analiz neticesinde, 4 alt faktörden (boyuttan) oluşan 19 maddelik ölçek geliştirilmiştir. Birinci faktör“Sağlık Hizmeti Kullanımı”, ikinci faktör“Hizmet Alırken Karşılaşılan Zorluklar”, üçüncü faktör“Ekonomik Durum”ve dördüncü faktör“Covid-19 Korkusu”olarak adlandırılmıştır. Açıklanan toplam varyans 59,567, maddelere ait faktör yük değerleri 0,640 ile 0,895 aralığında tespit edilmiştir. Ortaya çıkan faktör yapısının uygunluğu doğrulayıcı faktör analizi ile teyit edilmiştir. DFA uyum indeks değerleri; CMIN/df 2,088, GFI 0,905, IFI 0,931, TLI 0,916, CFI 0,930, RMSEA 0,061, NFI 0,90 olarak hesaplanmış ve modelin ortaya çıkan faktörlerle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Faktör yüklenimlerinin yeterliliğini gösteren regresyon katsayılarının anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Maddelerin ayırt edicilik indekslerini hesaplamak amacıyla alt-üst gruplara dayalı madde analizi sonucunda herbir maddenin t-testi sonuçları anlamlıdır (p<0,001). Ölçeğin toplam Cronbach Alpha değeri 0,811, Faktör 1 için 0.866, Faktör 2 için 0.775, Faktör 3 için 0.779, ve Faktör 4 için 0.811 olarak hesaplanmıştır. Test-tekrar test sonucunda (n=58) ölçeğin iki uygulaması arasında yüksek düzeyde tutarlılık saptanmıştır (r:.9954, p<0,05). Sonuç: Sonuç olarak, geliştirilen ölçeğin Covid-19 salgın sürecinde kanser hastalarının sağlık hizmetine erişim ve kullanım durumlarını belirlemede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca salgın sürecinde kanser hastalarının yoğunlukla; randevu alma, poliklinik hizmetleri ve tanı alma tetkiklerini yaptırmada olumsuzluk yaşadıkları ancak büyük çoğunluğun salgın sürecindeki sağlık hizmetinden memnun oldukları sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

Aim: This study is a methodological study conducted to develop a scale to determine the access status of health care services by examining the access and use of health care services of cancer patients during the Covid-19 epidemic process. Materials and Methods: The study group of the research consists of 640 (403+237) cancer patients receiving health care from the Sivas Cumhuriyet University Health Services Research and Application Hospital Oncology Center Outpatient Treatment Unit. The study was carried out between April 2021 and April 2022. No sample selection was made in the study, and it was tried to reach all patients who received cancer health care services during the epidemic process. In the study; The“Patient Information Form”and the draft form of the“Scale of Access to Health Care for Cancer Patients in the Covid-19 Epidemic Process”created by the researcher were used. SPSS 25.0 and AMOS 25.0 statistical package programs were used in the analysis of the data. Results: The mean age of the participants in the study was 55.60±13.53 (min:20, max:80) and 51.1% (206) were female, 48.9% (197) were male. Participants; 78.2% (315) are married, 11.9% (48) are widowed and 9.9% (40) are single, 36.2% (146) are retired and 41.5% (167) does not work. The number of people whose monthly income is between 1000-3000 TL is 46.6% (188) and constitutes the vast majority. While 68.2% (275) of the participants live in the city center, 18.1% (73) live in the district and 13.6% (55) live in the village. Cancer diagnoses; 24.8% (100) breast, 22.6% (91) lung, 11.2% (45) colon, 9.2% (37) stomach, 6.7% (27) prostate and 25.3% (102) other cancers.While 59.6% (240) of the participants were diagnosed with cancer during the epidemic, 40.4% (163) were diagnosed before the epidemic.When the satisfaction of the patients diagnosed before the epidemic is compared, 60.1% (98) stated that there was no difference, 31.9% (52) said that they were more satisfied with the healthcare service before the epidemic and 8% (13) during the epidemic period. For the content validity of the scale, 20 expert opinions were taken and 10 items were removed from the 45-item pool. By adding an item with the suggestion of an expert, a draft scale of 36 items was obtained. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value of the draft scale was calculated as 0.870 and the Barlett's test score as 5513,998 (p<0.000) and it was determined that the data were suitable for exploratory factor analysis. As a result of the analysis from the 5-point Likert-type draft scale, a 19-item scale consisting of 4 sub-factors (dimensions) was developed. The first factor was named as“Health Service Use”, the second factor as“Difficulties Encountered While Receiving Service”, the third factor as“Economic Situation”and the fourth factor as“Covid-19 Fear”. The total variance explained was 59,567, and the factor load values of the items ranged from 0.640 to 0.895. The suitability of the resulting factor structure was confirmed by confirmatory factor analysis. CFA fit index values; CMIN/df was calculated as 2.088, GFI 0.905, IFI 0.931, TLI 0.916, CFI 0.930, RMSEA 0.061, NFI 0.90, and it was concluded that the model was compatible with the factors that emerged. Regression coefficients showing the adequacy of factor loadings were found to be significant (p<0.05). In order to calculate the discrimination indexes of the items, the t-test results of each item were significant (p<0.001) as a result of item analysis based on lower-upper groups. The total Cronbach Alpha value of the scale was calculated as 0.811, 0.866 for Factor 1, 0.775 for Factor 2, 0.779 for Factor 3, and 0.811 for Factor 4. As a result of the test-retest (n=58), a high level of consistency was found between the two applications of the scale (r:.9954, p<0.05). Conclusion: As a result, it was concluded that the developed scale is a valid and reliable measurement tool that can be used to determine the access and use of health care services of cancer patients during the Covid-19 epidemic process. In addition, during the epidemic, cancer patients mostly; It was concluded that they had problems in making appointments, outpatient services and diagnostic tests, but the majority of them were satisfied with the health service during the epidemic process.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    738275

    Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji bölümüne başvuran kanser hastalarının COVID-19 pandemisi sürecinde yaşam kalitesi ve beslenme durumundaki değişikliklerin değerlendirilmesi

    Evaluation of changes in quality of life and nutritional status of cancer patients applying to Gaziantep University Medical Faculty department of oncology during the COVİD-19 pandemic

    ÜMİT BİLGE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    OnkolojiGaziantep Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYDIN AYTEKİN

  2. Tez No

    688618

    COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19

    KAMIL ZARNISHANOV

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN

    DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN

  3. Tez No

    747682

    Tıbbi görüntü işleme ile akciğer grafisinde COVID-19 pozitif tespiti için veri madenciliği ve derin öğrenme yöntemlerinin performanslarının incelenmesi

    Investigation of the performance of data mining and deep learning methods for COVID-19 positive detection in lung graph with medical image processing

    FATMA GÜL KURT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    BiyoistatistikHacettepe Üniversitesi

    Biyoistatistik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. JALE KARAKAYA KARABULUT

  4. Tez No

    779251

    İlaç endüstrisinde yapılan iş birliklerinin hisse senedi değerlerine etkisinin olay analizi ile incelenmesi

    Investigation of the effect of strategic alliances made in the pharmaceutical industry on share values by event analysis

    MELİSA SOYLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEÇKİN POLAT

  5. Tez No

    715243

    COVID-19 salgını sürecinde orta sınıfın değişen tüketim pratikleri üzerine sosyolojik bir araştırma

    During the process of COVID-19 epidemic, the sociological study of changing consumption practices in middle class

    NURDAN DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    SosyolojiNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ ÜMİT YAZGAN

Geri Dön