Eski Uygur Türkçesi mitolojik söz varlığı
Old Uyghur Turkish mytologycal vocabulary
- Tez No: 772916
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRER GÜLSEVİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Eski Uygur Türkçesi, mitoloji, Budizm, Maniheizm, Hristiyanlık, Söz varlığı, Dil bilgisi, Dil bilim, Lehçeler, Türk lehçeleri, Uygurca, Old Uyghur, mytology, Buddhism, Manichaeism, Christianity, vocabulary, Grammar, Linguistics, Old Uighur Turkish, Dialects, Mitology, Turkish dialects, Uighur language
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Lehçeleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eski Uygur Türkçesi tarihî Türk lehçelerinin bir koludur. Bu tarihî lehçe tıpkı diğer lehçeler gibi kendi kapsamında önem taşımaktadır. Önem arz eden hususlardan bir tanesi de mitolojik varlıklardır. Çünkü Eski Uygurlar pek çok dinden ve pek çok farklı milletin mitolojisinden etkilenmişlerdir.Yapılan bu çalışmada Eski Uygur Türkçesi söz varlığındaki mitolojik ögeler incelenecektir. Eski Uygurlar, Maniheizm, Budizm ve Hristiyanlığın Nesturi mezhebini kendilerine din olarak benimsemişlerdir. Bu etkilenmeler sonucunda da bu dinlerde geçen mitolojik ögeler, Eski Uygur Türkçesinin söz varlığına da girmiştir. Biz bu söz varlığını dinlere göre sınıflandırma yoluna gitmedik. Çünkü Eski Uygurlarda da görüldüğü gibi bir millet aynı anda birden fazla dini de benimsemiş olabilir. Bunun sonucunda eğer biz bu mitolojik ögeleri geçtiği dinlere göre ayırırsak, karmaşıklık meydana geleceğini düşündük. Ancak söz varlığı incelemesine başlanılmadan önce bu dinler hakkında temel bilgileri aşağıda verdik. Aynı zamanda bu çalışmamızda ele aldığımız metinler daha önceden incelenmiş oldukları için biz bu metinleri yapılan çalışmalardan olduğu gibi almayı daha uygun bulduk. Bu nedenle metinlerdeki okunamayan kısımlar ya da yanlış okunan kısımlar yapılan çalışmalardaki şekliyle alınmıştır.
Özet (Çeviri)
Old Uyghur Turkish is a branch of historical Turkish dialects. This historical dialect, like other dialects, is important in its own context. One of the important issues mythological beings. Because the ancient Uyghurs were influenced by many religions and the mythology of many many different nations. In this study, the mythological elements in the Old Uyghur Turkish vocabulary will be examined. The ancient Uyghurs adopted Manicheism, Buddhism and the Nestorian sect of Christianity as their religion. As a result of these influences, the mythological elements in these religions have also entered the lexicon of Old Uyghur Turkish. We did not try to classify this lexical existence according to religions. Becasuse, as seen from the ancient Uyghurs, a nation may have adopted more than one religion at the same time. As a result, we thought that if we separated these mythological elements according to the religions they passed, they would be complexity. However, before starting the lexical examination, we have given below basic information about these religions. At the same time, since the texts we discussed in this study have been examined before, we found it more appropriate to take these texts as they are from the studies conducted. For this reason, the unreadable parts or the misread parts in the texts were taken as in the studies.
Benzer Tezler
- Eski Uygurcada değerli taş terminolojisi
Gemstones terminology in Old Uyghur Turkish
NESLİŞAH YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıOrdu ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN YILDIZ
- Die Sprache und der Sprachstil Arno Schmidt's in:“Die Gelehrtenrepublik”
Başlık çevirisi yok
ZİHNİ TUNCER
- Eski Uygur Türkçesi metinlerinde geniş zaman ekinin kullanımı
Usage of the simple present tense suffix in old Uighur text
SERPİL AKBULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE İLKER
- Budist çevre eski Uygur Türkçesi metinlerinde niteleme sıfatları
Environmental qualification of the old buddhist text suffix for adjectives
GÜLŞAH AZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Türk Dili ve EdebiyatıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
- Eski Uygur Türkçesi dönemine ait tantrik bir metin: Sitātapatrādhāraṇī
A tantric text of the old Uyghur Turkic period: Sitātapatrādhāraṇī
AYŞE KILIÇ CENGİZ
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE YILMAZ
