Obezite ve fiziksel aktivite düzeyleri ile kentlerin morfolojik özellikleri arasındaki ilişki
The relation urban morphology, obesity, physical activity
- Tez No: 774467
- Danışmanlar: PROF. DR. EBRU ÇUBUKÇU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Coğrafi bilgi sistemleri, Kent morfolojisi, Obezite, Geographical information systems, Urban morphology, Obesity
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentlilerin fiziksel aktivitede bulunma eğilimi hem dünyada hem de ülkemizde son yıllarda azalış göstermektedir. Bireylerin sağlığını olumsuz yönde etkileyen bu durumun önlenmesi için mekânsal tasarım yoluyla fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi gerekmektedir. Tez kapsamında, fiziksel aktivitenin en kolay erişilebilen türü olan“yürüyüş davranışına”ve yürüyüş davranışını etkileyen“kentlerin morfolojik özellikleri”konusuna odaklanılmıştır. Yürüme davranışı verileri TÜBİTAK 116K358 No.lu projeden elde edilmiştir. 184 öğrencinin 7 günlük seyahat günlüğü, akselerometre ve KKS verileriyle, CBS temelli analizler yapılmıştır. Gençlerin yürümeyi tercih ettikleri/etmedikleri sokakları gösteren aktivite haritalarına dayanarak; tez kapsamında yaya yoğunluğunun çok ve az olduğu bölgeleri temsil edecek toplam dört alan seçilmiştir. Seçilen alanların morfolojik özellikleri çok sayıda değişken üzerinden karşılaştırılmıştır. Morfolojik analizlerde sokak ağı, yapı-sokak ve yapı adası-sokak ilişkisi incelenmiştir. Kentsel morfolojinin bu temel elemanlarına ek olarak, arazi kullanım ve doğal çevre özellikleri de irdelenmiştir.“Sokak ağı”; mekân dizim,“yapı-sokak ilişkisi”; bina yoğunluğu ve tipleri (mekân matrisi), arazi kullanım özellikleri (çeşitlilik ve erişilebilirlik), karşı-konum, mekânsal kapalılık (SVF),“yapı adası-sokak ilişkisi”; AwaP ve IC parametreleriyle ölçülmüştür. Doğal çevre için, NDVI ve eğim analizi yapılmıştır. Özetle, mekânın yapısını anlamaya yönelik kapsayıcı ve güncel teknikleri kullanan morfolojik analizler CBS aracılığıyla nesnel bir şekilde yapılmıştır. Böylece, 34 morfolojik parametrenin alanlarda ne düzeyde değiştiği karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. Tüm değişkenler için oluşturulan hipotezler Ki-Kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis ile test edilmiştir. Sonuçlar literatürdeki bulguları kısmen desteklemiştir. Bu tez çalışmasında mekânsal dokunun kişilerin yürüyüş davranışını henüz tasarım aşamasındayken ne derece desteklediğini irdeleyebilecek özgün ve nesnel yöntem önerilmiştir. Yöntemin akıllı kent uygulamalarına ve sonraki akademik çalışmalara örnek olması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The tendency of people to engage in physical activity has decreased in recent years, in the world and our country, which affects health and causes obesity. To prevent this situation, physical activity should be encouraged through spatial design. Therefore, the thesis investigates the relationship between“walking behavior”and“morphological characteristics of cities.”The walking behavior data were obtained from the TUBITAK116K358 project, which analyzed 184 students' activity maps to differentiate the routes they walk or not. Maps were produced using a 7-day travel diary, accelerometer, GPS and analyzed via GIS. This information was used to select four areas, two representing preferred for walking and the other for motor vehicles. Selected areas were compared for street network, building-street, and block-street relationship. Additionally, land-use and the natural environment were analyzed.“Street network”; space syntax,“building-street relationship”; building density and types (Spacematrix), land-use characteristics (diversity and accessibility), counter-position, spatial enclosure (SVF), and“block-street relationship”; measured with AwaP and IC parameters. Lastly, for the natural environment, NDVI and slope analyses were made. In summary, morphological analyzes using up-to-date techniques to understand the structure of the space were made objectively via GIS. Furthermore, areas were compared for 34 variables. Hypotheses were tested via Chi-Square, Mann-Whitney U, and Kruskal-Wallis. The results partially supported the findings in the literature. This thesis is important in proposing an original/objective method to examine to which extent the spatial fabric supports walking behavior. This method may be applied in smart city applications and potentially pave the way for subsequent academic studies.
Benzer Tezler
- Çankırı'da yaşayan gençlerin fiziksel aktivite düzeyini etkileyen açık yeşil alan özelliklerinin belirlenmesi
Determination of open green field features affecting the physical activity level of youth living in Çankırı
İBRAHİM PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatÇankırı Karatekin ÜniversitesiTarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KARACA
- Ergenlik dönemindeki öğrencilerde obezite sıklığı ile fiziksel aktivite düzeyleri ve ilişkili faktörler
Frequency of obesity and physical activity levels and related factors in adolescent students
ŞEYMA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ HİSAR
- Spor merkezi üyelerinin beslenme durumu ile depresyon skorları, fiziksel aktivite düzeyleri ve vücut bileşimlerinin belirlenmesi
Determination of the nutritional status, depression scores, physical activity levels, and body composition of fitness center members
BÜŞRA NUR AYDIN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU BAYRAK
- Ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ve obezite farkındalık düzeylerinin araştırılması
Investigation of physical activity levels and obesity awareness levels of middle school students
MELTEM GÜNAY KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sporİnönü ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET GÜLLÜ
- Üniversite öğrencilerinin egzersiz davranışı düzeyleri ile vücut kompozisyonuna yönelik bilgi ve tutumları arasındaki ilişki
The relatıonshıp between the levels of exercıse behavıor of unıversıty students and theır knowledge and attıtude to body composıtıon
KADİR DUHAN ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
SporHitit ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNER ÇİÇEK