Adölesanların Akdeniz diyetine uyumu ile duygusal yeme ve stres durumlarının saptanması
Adaptation of adolescents to Mediterranean diet and detection of emotional eating and stress states
- Tez No: 783986
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR GÖBEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, Beslenme bozuklukları, Duygusal yeme, Ergenler, Stres, Mediterranean diet, Nutrition disorders, Emotional eating, Adolescents, Stress
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma adölesanların sağlıklı beslenme, duygusal yeme ve stres durumlarının saptanması amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Bu araştırmaya yaşları 11-14 arasında değişen 281 gönüllü adölesan birey katılmıştır. Oluşturulan anket formunda bireylerin genel özellikleri, antropometrik ölçüm verileri belirlenmiş ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmış, ayrıca Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KİDMED), Beslenme Egzersiz Davranışları Ölçeği (BEDÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Çocuk ve Adölesanlar için Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ-Ç) uygulanmıştır. Çalışmaya katılan adölesanların %58,4'ü erkek, %41,6'sı kadın olup yaş ortalamaları erkeklerin 11,94±1,08 kadınların 12,30±1,15 yıldır. Katılımcıların %27,8'i hafif şişman, %16,7'si obezdir. Katılımcıların Akdeniz Diyetine uyumları incelendiğinde %25,3'ünün düşük uyum, %53,0'ünün orta uyum, %21,7'sinin yüksek uyum sağladığı tespit edilmiştir. Cinsiyete göre KİDMED puanları istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (χ2=7,412; p=0,025). Erkeklerde çok düşük ve iyi diyet kalitesi oranı, kadınlardaki çok düşük ve iyi diyet kalitesi oranından daha yüksek çıkmıştır. Kadınların ASÖ toplam puanları, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek çıkmıştır. Cinsiyete göre BEDÖ toplam ve alt ölçek puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir (p>0,05). Cinsiyete göre DYÖ-Ç toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (Z=-4,056; p=0,000). Kadınların DYÖ-Ç toplam puanları, erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyete göre kullanılan ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmemiştir (p>0,05). BKİ yüksek olan adölesanların strese yatkın olduğu ve duygusal yeme eğilimi olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Cinsiyete göre KİDMED ile BKİ arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Ancak ASÖ, BEDÖ, DYÖ-Ç arasında ilişki bulunmuştur (p<0,05). Yapılan lojistik regresyon analizi sonucunda yaş ve cinsiyetin çok düşük diyet kalitesini etkileyen önemli bir parametre olduğu saptanmıştır (p<0,05). Stres düzeyi yükseldiğinde, yaş arttığında ve erkek adölesanlarda Akdeniz Diyetine uyumluluk düzeyi düşmektedir. Bu çalışmada, adölesanlarda Akdeniz Diyetine uyum, duygusal yeme ve stres durumu kapsamlı olarak araştırılmış ve ileriki çalışmalara ışık tutacak nitelikte sonuçlar bulunmuştur. Sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazandırılması konusunda erken yaşlardan itibaren gerekli önlemlerin alınması, duygusal yeme ve stresle baş edebilme uygulamaları geliştirilmesi için toplum düzeyinde çalışmalar yapılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Çalışma sonunda konu hakkında farklı yaş gruplarında ve daha geniş kapsamlı, destekleyici çalışmalar yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was planned and conducted to determine the healthy eating, emotional eating and stress status of adolescents. 281 volunteer adolescent individuals aged between 11-14 participated in this study. In the questionnaire form, the general characteristics of the individuals, anthropometric measurement data were determined and a 24-hour retrospective food consumption record was taken. In addition, the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED), the Nutrition Exercise Behaviors Scale (NEBS), the Perceived Stress Scale (PSS), and the Emotional Eating Scale for Children and Adolescents (EES-C) were applied. 58.4% of the adolescents participating in the study were male and 41.6% were female, with an average age of 11.94±1.08 for males and 12.30±1.15 years for females. 27.8% of the participants were slightly overweight and 16.7% were obese. There was no statistically significant difference in the percentages of adolescents meeting energy and nutrients (p>0.05). When the compliance of the participants to the Mediterranean Diet was examined, it was determined that 25.3% had low compliance, 53.0% moderate compliance, and 21.7% high compliance. KİDMED scores according to gender were statistically significant (χ2=7.412; p=0.025). The rate of very low and good diet quality in men was higher than the rate of very low and good diet quality in women. Women's PSS total scores were significantly higher than men's. There was no statistically significant difference in terms of NEBS total and subscale scores according to gender (p>0.05). EES-C total scores by gender were found to be statistically significant (Z=-4,056; p=0.000). Women's EES-C total scores were found to be significantly higher than men's. There was no statistically significant relationship between the scale scores used according to gender (p>0.05). It has been determined that adolescents with high BMI are recipient to stress and tend to eat emotionally (p<0.05). There was no significant difference between KIDMED and BMI according to gender (p>0.05). However, a relationship was found between PSS, NEBS, and EES-C (p<0.05). As a result of the logistic regression analysis, it was determined that age and gender were important parameters affecting very low diet quality (p<0.05). When the stress level rises, age increases and male adolescents, the level of compliance with the Mediterranean Diet decreases. In this study, compliance with the Mediterranean Diet, emotional eating and stress status in adolescents were extensively investigated and results were found to guide future studies. It is thought that there is a need for studies at the community level in order to take necessary precautions from an early age on gaining healthy eating habits, and to develop practices for emotional eating and coping with stress. At the end of the study, it was concluded that more comprehensive and supportive studies should be conducted on the subject in different age groups.
Benzer Tezler
- Adölesanlar için hedonik yeme ölçeğinin geliştirilmesi, Akdeniz diyetine uyumları ve duygusal yeme durumlarının belirlenmesi
Development of hedonic eating scale for adolescents, their adaptation to the Mediterranean diet and determination of emotional eating status
BUSE ÇEVİKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU AYDIN HAKLI
- Adölesanlarda diyet asit yükü ve bitkisel bazlı diyet indeksinin mental sağlık ile ilişkisi
The relationship of dietary acid load and plant-based dietary index with mental health in adolescents
SEDA NUR KÖKTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA YARDIMCI
- 14-16 yaş adolesanların Akdeniz diyetine uyumu ile bağırsak sağlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to mediterranean diet in 14-16 years old adolescents and its intestinal health
VİVYIN LARA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI
- Determining compliance with the mediterranean diet in adolescents aged 14-18 and evaluating its relationship with obesity
14-18 yaş arası adölesanlarda akdeniz diyetine uyumun saptanması ve obezite ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
SEREN PEKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Beslenme ve DiyetetikYeditepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İREM KAYA CEBİOĞLU
- Primer hipertansiyonu olan çocuklarda besin tüketim kaydının sağlıklı çocuklar ile karşılaştırılması ve diyet uyumunun değerlendirilmesi
Comparison of food consumption records in children with primary hypertension and healthy children and evaluation of dietary adherence
SEVDE CANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP NAGEHAN YÜRÜK YILDIRIM