Headshaping in Anatolia: A qualitative and quantitative research
Anadolu'da baş biçimlendirmesi: Nitel ve nicel bir araştırma
- Tez No: 787741
- Danışmanlar: PROF. DR. YILMAZ SELİM ERDAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Antropoloji, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Anadolu, Baş biçimlendirme, Kafatası, Metrik, Morfolojik analiz, Patoloji, Anatolia, Headshaping, Skull, Metric, Morphological analysis, Pathology
- Yıl: 2023
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Antropoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya üzerinde birçok çalışma, farklı yöntemler uygulayarak, istemli kafa şekillendirmenin farklı yönlerini araştırmış ve özellikle son yıllarda, standartlaştırılmış nicel analiz yöntemlerini oluşturmaya çalışılmıştır. Anadolu'daki araştırmalar ise biçimsel gözlemlere dayanan yaklaşımlarla sadece en yaygın morfolojik kafatası değişikliklerini tanımlayarak, yaygın olarak tarih öncesi dönemlere ait belirgin yuvarlak kafa şekillendirmesi vakalarına odaklanmıştır. Bu çalışma ise uygulamanın nedenleri, anlamı ve baş şekillendirme tekniklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, şimdiye kadara yapılan çalışmaların neredeyse tamamı yetişkin bireylere ait iyi korunmuş kafatası verilerini kullanırken, eski Anadolu iskelet kalıntılarının parçalanmış durumu ve bazı kronolojik dönemler için çok sayıda çocuk iskeletin varlığı, bu konunun bu coğrafi bağlamda araştırılması için alternatif bir yaklaşım ihtiyaç duyulmuştur. Esasen, çocuklara ilişkin verilerinin ileri derecede bilgi sağlayacak potansiyel sahip olmasına rağmen, bu yaş grubunun kafatası gelişiminin tamamlanmamış olması, nicel araştırmaları güçlestirmektedir. Bu çalışma, Neolitik'ten Orta Çağ sonrasına kadar tarihlenen on farklı arkeolojik alandan gelen hem yetişkinler hem de çocuklar üzerine toplanan metrik ve morfolojik verilerin istatistiksel analizlerine dayanmaktadır. Morfolojik ve metrik değişikenlerle Anadolu'da tanımlanan farklı kafa şekillendirme tiplerinin tanısını koymakla kalmayıp, aynı zamanda ilk kez yapay kafatası değişiklikleri ile wormian kemiklerinin gelişimi, metopism, kraniosinostoz ve porotik hiperostoz gibi patolojik durumlar arasındaki ilişkiyi açıklamayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte, bu çalışmanın en önemli katkısı, birbirleritle ilişkili metrik verilerden hesaplanan oransal verilerin ilk kez uygulanmasıyla, hem çocuklar hem de yetişkinleri içeren işlem görmemiş, yuvarlak ve yassılaşmış kafatası şekillendirmeleri yüksek bir doğruluk oranıyla ayırabilecek n nicel bir yöntem geliştirilmesini hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Several studies worldwide, by applying different methods, have investigated different aspects of intentional headshaping and, especially in the last decades, have tried to elaborate standardised quantitative analysis methods. Research in Anatolia instead, by morphoscopic approaches, have exclusively focused on severe cases of circular headshaping, mostly dated to the prehistoric periods, aiming at the identification of the most recurrent morphological cranial alterations as well as at suggesting shaping techniques or at hypothesizing reasons and meanings. Moreover, while almost all the existing studies have employed data of well-preserved skeletal materials from adult individuals, the fragmented status of the most ancient Anatolian skeletal remains as well as the presence of a high number of subadults for some chronological periods has led to propose an alternative approach for the investigation of this topic in this geographical context. In fact, although the high informative potentiality of subadult data, the incomplete cranial development of this age group makes quantitative investigations difficult. The present study, by the statistical analyses of metric and morphological data collected on both adults and subadults coming from ten different archaeological sites dated from the Neolithic to the Post-Medieval Age, has tried, for the first time, not only to identify morphological and metric alterations diagnostic of the different headshaping types identified in Anatolia but also to shed light on the relationship between artificial cranial modification and the development of Wormian bones or metopism and pathological conditions such as craniosynostosis and Porotic Hyperostosis. Nevertheless, the most important contribution of the work is the elaboration of a quantitative method able to discriminate, with a high percentage of accuracy, between unmodified and circularly and tabularly shaped crania by the application, for the first time, of proportional metrics computed on data of both adults and subadults.
Benzer Tezler
- Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri
Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness
ESEN AYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN OKAY
- Kayaçların kazılabilirlik ve jeoteknik özelliklerinin kollu galeri açma makinelerinin kazı hızları üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigation into cuttability characteristics of rocks and geotechnical factors affecting the advance rates of roadheaders
KOUROSH SHAHRİAR
- Çıkık kutuplu senkron generatörlerde uyarma alanları ve alan harmoniklerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
LALE TÜKENMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. NURDAN GÜZELBEYOĞLU
- Jeolojik süreksizliklerin keskilerin kesme performansı üzerine etkisinin araştıılması
Başlık çevirisi yok
CEMAL BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. NUH BİLGİN
- İstanbul'da perakende ticaretin gelişimi ve uzmanlaşmış alışveriş merkezlerinden yapı-hobi marketler
Development of retailing in İstanbul and specialist shopping centers-do-it-yourdelf stres
FİLİZ UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE ÇIRACI