Kanser tarama algı ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Adaptation of the cancer screening perception scale to Turkish; validity and reliability study
- Tez No: 791837
- Danışmanlar: PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Onkoloji, Halk Sağlığı, Nursing, Oncology, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Kanser, Kanser Tarama Programları, Hemşirelik, Geçerlik, Güvenilirlik, Güvenilirlik ve geçerlilik, Neoplazmlar, Onkolojik hemşirelik, Teşhis, Teşhis teknikleri ve prosedürleri, Türkçe uyarlama, Ölçekler, Cancer, Canser Screenings, Nursing, Validity, Realiability, Reproducibility of results, Neoplasms, Oncologic nursing, Diagnosis, Diagnostic techniques and procedures, Turkish adaptation, Scales
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı bireylerin kanser tanısı almadan önce kanser tarama programlarıyla ilgili bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi için geliştirilen Kanser Tarama Algı Ölçeği'nin Türk dili ve kültürüne uyarlanması, geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır. Yöntem: Metodolojik tipteki bu çalışma bir aile sağlığı merkezine 1 Ocak - 1 Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü 301 birey ile yürütülmüştür. Veriler, görüşme formu ve Kanser Tarama Algı Ölçeği ile toplanmıştır. Ölçek Mahmood ve arkadaşları tarafından 2016 yılında geliştirilmiş olup yirmialtı maddeden ve beş alt boyundan oluşmaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Sciences) ve SPSS AMOS 24.0 programlarında analiz edilmiştir. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile incelenmiştir. Geçerlik analizleri için doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Çalışmanın yürütülmesi için etik kurul izni alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %64.8'i kadın, %31.9'u lise mezunu, %68.7'si evli ve %51.2'si geliri giderinden azdır. Yapı geçerliliği için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.893 ve Kanser Tarama Algı Ölçeği'nin anlamlılık derecesi p<0,0001'dir Uyum indeksleri CMIN/df=2,674, RMSEA=0,075, SRMR=0,072, CFI=0,923, NFI=0,883, GFI=0,835'dir. Maddelere ait tüm yol katsayıları istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Toplam öz değeri 1'in üzerinde olan 5 boyutun açıkladığı toplam varyans %70,7'dir. En yüksek madde faktörü yükü 0,958, en düşük madde faktör yükü ise 0,409'dur. Ölçek alt boyutlarının Cronbach Alpha değerleri sırasıyla şunlardır; Algılanan Engeller 0.90, Algılanan Şiddet 0.88, Algılanan Duyarlılık 0.94, Algılanan Faydalar 0.94, Algılanan Engeller 0.90, Harekete Geçme İpuçları alt boyutu için 0.63'tür. Sonuç: Kanser Tarama Algı Ölçeği Türk dili ve kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir olarak değerlendirilmiştir. Ölçek ülkemizde kanser tarama programlarıyla ilgili bireylerin algı ve tutumlarının ölçülmesinden kullanılabilecek bir ölçüm aracıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study is to adapt the Cancer Screening Perception Scale, which was developed to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of individuals about cancer screening programs before receiving a cancer diagnosis, to the Turkish language and culture, and to conduct validity and reliability studies. Method: This methodological type study was conducted with 301 individuals over the age of 18 who were admitted to a family health center between January 1, 2021 and December 1, 2021. The data were collected with the interview form and the Cancer Screening Perception Scale. The scale was developed by Mahmood and his colleagues in 2016 and consists of twenty-six items and five subscales. The data obtained as a result of the research were transferred to a computer environment and analyzed in SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Sciences) and SPSS AMOS 24.0 programs. Compliance with the normal distribution was examined by Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests. Confirmatory and exploratory factor analyses were applied for validity analyses. The permission of the ethics committee was obtained for the study to be conducted. Results: 64.8% of the people participating in the research are female, 68.7% are married and 51.2% have less income than expenses. Kaiser-Meyer-Olkin value is 0.893 for construct validity and the significance level of Cancer Screening Perception Scale is p<0.0001 Compliance indices are CMIN/df=2.674, RMSEA=0.075, SRMR=0.072, CFI=0.923, NFI=0.883, GFI=0.835. All path coefficients of the items are statistically significant (p<0.001). The total variance explained by the 5 dimensions with a total eigenvalue above 1 is 70.7%. The highest item factor load is 0.958 and the lowest item factor load is 0.409. The Cronbach Alpha values of the scale sub-dimensions are as follows; Perceived Barriers were 0.90, Perceived Severity 0.88, Perceived Sensitivity 0.94, Perceived Benefits 0.94, Perceived Barriers 0.90, and 0.63 for Cues to Action sub-dimension. Conclusion: It was evaluated that the Cancer Screening Perception Scale is appropriate, valid and reliable for the Turkish language and culture. Thus, the scale is a measurement tool that can be used to obtain the opinions of individuals about cancer screening programs in our country and to determine their attitudes.
Benzer Tezler
- Yaylı çalgılar öğrencilerinin performansını etkileyen bazı faktörler ve ölçme değerlendirme yöntemleri üzerine bir araştırma
A study of some factors effecting strings students performance and of measurement and evaluation methods
ERTEM NALBANTOĞLU
Doktora
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. CEMALETTİN GÖBELEZ
- Bir üniversite hastanesinin aile hekimliği polikliniğine başvuran 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanser taraması hakkında bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitudes, and behaviors regarding colorectal cancer screening among individuals aged 50-70 who presented to the family medicine clinic of a university hospital
KÜBRA BÖLÜKBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL AKTUNÇ
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki yeterliliklerinin analizi
Social studies teachers qualification analysis
RAMAZAN KOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve Öğretimİnönü Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EROL KOÇOĞLU
- Kadınların servikal tarama programına katılımı ile ilişkili etkenler: Bir karma metod çalışması
Factors associated with cervical screening program participation of women: A mixed-methods study
ESİN ERDOĞAN COŞGUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL SAKARYA
- Sağlık algısı ile kanser taraması farkındalığı arasındaki ilişki
The relationship between health perceptionand cancer screening awareness
SEDA KARAKOYUNLU ŞEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK