Sigara kullanan adölesanlarda bilişsel davranışsal terapi temelli psikoeğitimin madde kullanma eğilimine etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy based psychoeducation on substance abuse proclivity in adolescent smokers
- Tez No: 793338
- Danışmanlar: PROF. DR. BEHİCE ERCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, bilişsel davranışçı terapi, madde kullanma eğilimi, psikiyatri hemşireliği, psikoeğitim, Davranış tedavisi, Ergenler, Hemşireler, Hemşirelik, Madde kullanım bozuklukları, Psikiyatrik hemşirelik, Sigara, Sigara içme, Adolescents, cognitive behavioral therapy-based psychoeducation, substance abuse proclivity, psychiatric nursing, Behavior therapy, Nurses, Nursing, Substance-related sdisorders, Cigarette, Smoking
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, sigara kullanan adölesanlarda bilişsel davranışçı terapi (BDT) temelli psikoeğitimin madde kullanma eğilimine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal Metot: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma modelidir. Araştırmanın örneklemi için yapılan Power analizi ile örneklem büyüklüğü 0.05 yanılgı ve 0.95 güven aralığında, 0.7 etki büyüklüğünde, 0.95 evreni temsil gücü ile 110 sigara kullanan adölesan birey (55 kontrol, 55 deney) olarak belirlendi. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Formu ile Madde Kullanma Eğilimi Ölçeği (MKEÖ) kullanıldı. Deney grubuna 8 oturumluk bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitim verildi. Kontrol grubuna ise herhangi bir eğitim programı uygulanmadı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzdelik, ortalama, standart sapma, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi uygulanmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki sigara kullanan adölesanlarda madde kullanma eğiliminin olduğu belirlendi. Deney grubundaki bireylerin eğitim öncesi MKEÖ toplam puan ortalaması 19.72±3.79 iken, eğitim sonrası 17.12±4.99' a inerek azaldığı görüldü. Son test madde kullanma eğilimi ölçeği toplam puan ortalamaları kontrol ve deney grupları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: BDT temelli psikoeğitimin sigara kullanan adölesanlarda madde kullanma eğilimini azaltmada etkili olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was carried out to determine the effect of cognitive behavioral therapy (CBT)-based psychoeducation on substance use tendency in adolescents who smoke. Material and method: The research is an experimental study model with pretest-posttest control group. With the Power analysis for the sample of the study, the sample size was determined as 110 smokers (55 control, 55 experiment) with 0.05 error and 0.95 confidence interval, 0.7 effect size, 0.95 universe representation power. The Descriptive Characteristics Form and the Substance Abuse Proclivity Scale (SAP) were used to collect the data. The experimental group received 8 sessions of cognitive behavioral therapy-based psychoeducation. No training program was applied to the control group. Number, percentile, mean, standard deviation, chi-square, dependent and independent groups t-test was used to evaluate the data. Results: It was determined that the adolescents in the experimental and control groups who smoked had a tendency to use substances. While the mean SAP total score of the individuals in the experimental group was 19.72±3.79 before the training, it decreased to 17.12±4.99 after the training. It was determined that the difference between the control and experimental groups in the post-test substance use tendency scale total score averages was statistically significant (p<0.05). Conclusion: CBT-based psychoeducation has been found to be effective in reducing the tendency to substance use in adolescents who smoke.
Benzer Tezler
- Adolesanlarda sigara kullanımının uyku kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of smoking on sleep quality in adolescent
GÜLSÜM ÖZEN
Doktora
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Kronik hastalığı olan adolesanlarda sigara kullanımı
Smoking among adolescents with chronic disease
PELİN ASFUROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Adolesanlarda nikotin bağımlılığının değerlendirilmesi
Evaluation of nicotine dependence in adolescents
FEVZİ KAHVECİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA AYCAN
- Çıraklık eğitimine devam eden çalışan adolesanlarda madde kullanım profilleri, risk faktörleri ve madde kullanımından korunma konusunda öz yeterlilikleri
Addictive substance abuse profiles, risk factors, self-efficacy of protection from addictive substance abuse of working adolescents who are in apprenticeship training
FATMA DOĞAN SABAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Halk SağlığıAdnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ABACIGİL
- Topluma yönelik sigara karşıtı müdahalelerin etkililiği: Bir meta analiz çalışması
Effectiveness of anti-smoking interventions towards community: A meta-analysis study
EGEMEN ÜNAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Halk SağlığıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA METİNTAŞ