Romatoid artritli hastalarda temporomandibular eklem disfonksiyonunun ultrasonografik tanısı ve temporomandibular eklem disfonksiyonu ile ilişkili faktörler
Ultrasonographic diagnosis of temporomandibular joint dysfunction in patients with rheumatoid arthritis and factors associated with temporomandibular joint dysfunction
- Tez No: 798742
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE BODUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, temporomandibular eklem, temporomandibular eklem disfonksiyonu, ultrasonografi, tanısal görüntüleme, disk kalınlığı, masseter, Artrit-romatoid, Masseter kası, Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu, Rheumatoid arthritis, temporomandibular joint, temporomandibular joint dysfunction, ultrasonography, diagnostic imaging, disc thickness, masseter, Arthritis-rheumatoid, Maseter muscle, Temporomandibular joint dysfunction syndrome
- Yıl: 2022
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Romatoid Artrit (RA) sinoviyal inflamasyonla giden, etiyolojisinde çeşitli faktörler aydınlatılsa da halen sebebi tam olarak anlaşılamayan, kronik simetrik poliartrit tablosudur. RA'lı hastalarda temporomandibular eklem (TME) tutulumu oldukça sık olmasına rağmen klinik önemi iyi tanımlanmadığından, göz ardı edilebilmektedir. TME çiğneme, konuşma ve yutma gibi önemli süreçlerde rol oynar. TME tutulumu ağız açmada kısıtlılık, çiğneme, yutma, konuşma gibi fonksiyonel aktiviteler esnasında ağrı, günlük yaşam aktivitelerinde kısıtlanma ve dizabilite gibi ciddi sonuçlara yol açar. Çalışmamızda RA'lı hastalarda ultrasonografi yardımıyla TME disk kalınlığı, eklemde efüzyon, osteofit varlığı ve masseter kas kalınlıklarını değerlendirerek, TME ultrasonografisinin temporomandibular disfonksiyon (TMD) tanısında prediktif değeri olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Romatizmal Hastalıklar Polikliniğine başvuran, 18-65 yaş arasında, 2010 ACR/EULAR kriterlerine göre RA tanısı almış olan 51 hasta ve bunlara yaş ve cinsiyet olarak benzer 51 sağlıklı kontrol olmak üzere 102 kişi dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların; yaşı, cinsiyeti, mesleği, eğitim durumu, vücut kitle indexi (VKİ), sigara kullanımları, komorbiditeleri, RA hastalık süreleri (yıl) ve kullandıkları ilaçlar, kan sayımındaki; CRP, ESR, RF, anti-CCP değerleri kaydedildi. Çalışmaya katılan tüm bireylere, Temporomandibular Düzensizlikler için Teşhis Kriterleri (TMD/TK) formu uygulanarak not edildi. Her iki TME için ağrı şiddeti Visuel Analog Skala (VAS) ile ölçüldü. Çalışmaya katılan iki grubun fonksiyonel kapasitelerini ölçmek için, Sağlık Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire HAQ) kullanıldı. RA'lı hastaların hastalık aktivitesi“Hastalık Aktivite Skoru (Disease Activity Score, DAS 28-ESR)”ile değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların tamamının TME sonogrofik incelemesi yapıldı, bilateral disk kalınlığı ve masseter kas kalınlıkları ölçümleri kaydedildi. Ultrasonografik bakıda, TME efüzyonu, kondil ve temporal kemik dejenerasyonu ile eklemde osteofit varlığı değerlendirildi. Bulgular: RA grubunda yaş ortalaması 53,0310,42 kontrol grubunda 51,276,86 olarak bulundu. Gruplar arasında yaş, cinsiyet, meslek, eğitim durumu, sigara içiciliği ve VKİ açısından anlamlı fark gözlenmedi. TMD/TK formuna göre RA'lı hastalarda TMD belirtisi sağlıklı kontrole göre daha sık görüldü, gruplar arasında anlamlı fark mevcuttu (p=0,023). TMD/TK tanı karar ağacına göre RA'lı hastaların 22'sinde (%43,1) ve sağlıklı kontrol grubunun 12'sinde (%23,5) ağrı bozukluğu saptandı. RA'lı hastaların 14'ünde (%27,5), sağlıklı kontrol grubunun 5'inde (%9,8) TME düzensizliği tanısı kondu ve gruplar arasında anlamlı fark izlendi (p=0,022). TME ultrasonografik bakısında; RA'lı hastaların disk kalınlıklarının sağlıklı kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Bilateral masseter kas kalınlığı ölçümü karşılaştırıldığında RA'lı hastalar ve sağlıklı kontrol arasında anlamlı fark saptanmadı. Çene hareketi ölçümlerinde; maksimum yardımsız ve yardımlı açmada, RA ve kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmazken, ağrısız ağız açıklığı RA'lı hastalarda, sağlıklı kontrol grubuna kıyasla belirgin olarak kısıtlı saptandı (p=0,007). Sağ ve sol disk kalınlıkları incelendiğinde, ağrı bozukluğu tanısı konulan kişilerde; ağrı bozukluğu olmayan gruba göre anlamlı yükseklik görüldü (sırasıyla p=0,002 ve p=0,003). Sağ ve sol disk kalınlıkları için demografik ve klinik veriler arasındaki ilişki korelasyon analizi ile incelendiğinde, yalnızca VAS skoru ile anlamlı ilişki bulundu. Yaş, RA hastalık süresi, sigara kullanımı, VKİ, DAS-28 ESR, HAQ, CRP ve ESR değerleri ile disk kalınlıkları arasında ilişki saptanmadı. Yaptığımız ultrasonografik değerlendirmelerde disk kalınlığının TME ağrı bozukluğu olan hastalarda belirgin olarak yüksek saptanması nedeniyle tanısal eşik değeri belirlemek üzere ROC analizi yaptık. ROC analizi sonucu TMD tanısı için disk kalınlığı eşik değerini 1,55 mm olarak belirledik. Sonuç: Bu çalışmada RA'lı hastalarda TMD'nin yaş ve cinsiyet eşleştirilmiş sağlıklı popülasyona göre daha sık olduğu görüldü. RA'lı hastalarda TME ağrı bozuklukları ve TME düzensizliğinin daha fazla olduğu ve ağrısız ağız açıklığı ölçümünün kısıtlandığı saptandı. Ultrasonografik incelemede RA'lı hastalarda TME'de efüzyon daha fazla ve TME disk kalınlıkları daha yüksek görüldü. TMD/TK tanı karar ağacına göre ağrı bozukluğu tanısı konulan kişilerde disk kalınlıkları belirgin olarak daha yüksek idi. Çizilen ROC eğrisinde disk kalınlıklarının TMD tanısında prediktif değeri olduğu ve bu değerin 1.55 mm olduğu gösterildi. Bu bulgular non-invaziv, X ışını maruziyeti olmayan, tek elden uygulanan ve kolay ulaşılabilen USG'nin TMD tanısında uygulanabilir bir yöntem olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Rheumatoid Arthritis (RA) is a chronic symmetrical polyarthritis with synovial inflammation, the etiology of which is still not fully understood, although various factors in its etiology have been clarified. Although temporomandibular joint (TMJ) involvement is quite common in patients with RA, its clinical significance is not well defined, so it can be ignored. TMJ plays a role in important processes such as chewing, speaking and swallowing. Involvement of the TMJ leads to serious consequences such as limitation in mouth opening, pain during functional activities such as chewing, swallowing, speaking, limitation in activities of daily living, and disability. In our study, we aimed to investigate whether TMJ ultrasonography has a predictive value in the diagnosis of temporomandibular dysfunction (TMD) by evaluating TMJ disc thickness, joint effusion, presence of osteophytes and masseter muscle thickness with the help of ultrasonography in patients with RA. Materials and Methods: Age and gender were included with 51 patients between the ages of 18-65 who were diagnosed with RA according to 2010 ACR/EULAR criteria, who applied to Ankara City Hospital Physical Therapy and Rehabilitation Hospital Rheumatic Diseases Outpatient Clinic. Patients included in the study; age, gender, occupation, educational status, body mass index (BMI), smoking, comorbidities, RA disease duration (years) and drugs used, blood count; CRP, ESR, RF, anti-CCP values were recorded. All individuals participating in the study were noted by applying the Diagnostic Criteria for Temporomandibular Irregularities (TMD/TC) form. Pain intensity for both TMJs was measured with the Visual Analogue Scale (VAS). The Health Assessment Questionnaire HAQ was used to measure the functional capacities of the two groups participating in the study. Disease activity of patients with RA was evaluated with the“Disease Activity Score (DAS 28-ESR)”. All participants included in the study underwent TMJ sonographic examination, bilateral disc thickness and masseter muscle thickness measurements were recorded. In the ultrasonographic examination, TMJ effusion, condyle and temporal bone degeneration, and the presence of osteophytes in the joint were evaluated. Results: The mean age in the RA group was 53.0310.42, in the control group it was 51.276.86. There was no significant difference between the groups in terms of age, gender, occupation, educational status, smoking and BMI. According to the TMD/TC form, TMD symptoms were observed more frequently in patients with RA than in healthy controls, and there was a significant difference between the groups (p=0.023). According to the TMD/TC diagnostic decision tree, pain disorder was detected in 22 (43.1%) patients with RA and 12 (23.5%) in the healthy control group. TME irregularity was diagnosed in 14 (27.5%) of the RA patients and 5 (9.8%) of the healthy control group, and a significant difference was observed between the groups (p=0.022). In TMJ ultrasonographic examination; It was observed that the disc thickness of the patients with RA was higher compared to the healthy control group (p<0.001). When the bilateral masseter muscle thickness measurement was compared, no significant difference was found between RA patients and healthy controls. In jaw movement measurements; While there was no significant difference between RA and control groups in maximum unaided and assisted opening, painless mouth opening was significantly limited in patients with RA compared to the healthy control group (p=0.007). When the right and left disc thicknesses are examined, in people diagnosed with pain disorder; significantly higher than the group without pain disorder (p=0.002 and p=0.003, respectively). When the relationship between demographic and clinical data for right and left disc thickness was analyzed by correlation analysis, only a significant relationship was found with VAS score. No correlation was found between age, RA disease duration, smoking, BMI, DAS-28 ESR, HAQ, CRP and ESR values and disc thickness. Since the disc thickness was found to be significantly higher in patients with TMJ pain disorders in our ultrasonographic evaluations, we performed ROC analysis to determine the diagnostic threshold value. As a result of ROC analysis, we determined the disc thickness threshold value as 1.55 mm for the diagnosis of TMD. Conclusion: In this study, TMD was found to be more common in patients with RA than in the age- and sex-matched healthy population. It was found that TMJ pain disorders and TMJ irregularities were more common in patients with RA, and painless mouth opening measurement was limited. Ultrasonographic examination revealed more effusion and higher TMJ disc thickness in TMJ patients with RA. According to the TMD/TC diagnostic decision tree, disc thicknesses were significantly higher in people diagnosed with pain disorder. In the ROC curve drawn, it was shown that disc thickness had a predictive value in the diagnosis of TMD and this value was 1.55 mm. These findings support that US, which is non-invasive, without X-ray exposure, applied from a single source and easily accessible, is a viable method in the diagnosis of TMD.
Benzer Tezler
- Temporomandibular eklem disfonksiyonuna sahip olan romatoid artritli bireylerde manuel tedavi uygulamalarının etkinliği
Effectiveness of manual therapy applications in individuals with romatoid arthritis who have temporomandibular joint dysfunction
KÜBRA AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonSanko ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN POLAT
- Romatoid artritli hastalarda temporomandibular eklemin manyetik rezonans görüntüleme ile incelenmesi
Examination of temporomandibular joint with magnetic resonance imaging in patients with rheumatoid arthritis
MANOLYA İLHANLI
Doktora
Türkçe
2023
Diş HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERUZE ÇELENK
- Romatoid artritli hastalarda temporomandibular eklemin manyetik rezonans görüntüleme bulguları
Başlık çevirisi yok
SERDAR AKTAN
- Romatoid artiritli hastalarda temporomandibular eklem tutulumunun MRG ve 64-Çok Kesitli BT bulgularının karşılaştırılması
Comparison of MRI and MDBT (64x0.5 findings of temporomandibular joint involvement in patients with rheumatoid arthritis
DUYGU ÖRÜM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Radyoloji ve Nükleer TıpEskişehir Osmangazi ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. CÜNEYT ÇALIŞIR
PROF. DR. CENGİZ KORKMAZ
- Romatoid artrit hastalarında mandibular kondil trabekülasyon değişikliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ve panoramik radyografi görüntüleri üzerinde fraktal analiz ile incelenmesi
Evaluation of mandibular condyle trabeculation changes in rheumatoid arthritis patients by fractal analysis on cone-beam computed tomography and panoramic radiography images
NEŞE İSPEKTER ÖNER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2021
Diş HekimliğiErciyes ÜniversitesiAğız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN MURAT CANGER