Geri Dön

Çoklu kronik hastalığı olan bireylerde hastalık algısının sosyodemografik faktörlere ve hastalık özelliklerine göre incelenmesi

Investigating illness perceptions according to sociodemographic factors and disease characteristics in individuals with multiple chronic disease

PDF İndir

  1. Tez No: 819288
  2. Yazar: GÜLÇİN CİHANDİDE AYALP
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HANİFE ÖZLEM SERTEL BERK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Kronik Hastalık, Çoklu Kronik Hastalık, Hastalık Algısı, Çoklu Kronik Hastalık Algısı, Morbidite, Multimorbidite, Çoklu Morbidite, Biyopsikososyal Yaklaşım, Chronic Disease, Multiple Chronic Conditions, Illness Perception, Multiple Chronic Illness Perception, Morbidity, Multimorbidity, Multiple Morbidity, Biopsychosocial Perspective
  7. Yıl: 2023
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: 257

Özet

Çoklu morbidite (ÇM) kişide aynı anda birden fazla hastalığın görülmesi olup bu grupta hastalık algıları merak konusudur. Çalışmada ÇM'li hastaların hastalık algılarının sosyodemografik ve hastalık özelliklerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Gibbons ve arkadaşları (2013) tarafından geliştirilen ve ÇM'nin algılanan etkisini ölçen Çoklu Morbidite Hastalık Algıları Ölçeği (ÇMHAÖ) Türkçeye uyarlanmıştır. Katılımcılardan Sosyo Demografik ve Klinik Bilgi formu, ÇMHAÖ, Kısa Hastalık Algısı Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Kısa Form-36, Genel Sağlık Anketi, Bayliss Komorbidite Özbildirimi ve Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği vasıtasıyla yüz yüze veri toplanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını en az iki kronik hastalık bildiren, İstanbul'daki çeşitli hastanelerde çoğunluğu hastalardan oluşan 533'ü kadın toplamda 790 birey oluşturmuştur. ÇMHAÖ yapı geçerliği sınamaları sonucunda 17 maddelik 5 faktörlü bir yapı göstermiştir. ÇMHAÖ ile diğer değişkenler arasındaki ilişkiler yapı geçerliği kapsamında sınanmıştır. ÇMHAÖ'nün iç tutarlık ve test-tekrar test güvenirlikleri de incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar ÇMHAÖ'nün geçerliğine ve güvenilirliğine dair kanıt olarak değerlendirilmiştir. Bulgulara göre kadınlar, 18-44 yaş arasındakiler, eğitim seviyesi düşük olanlar, çalışanlar, geliri olmayanlar, en az 3 çocuğu olanlar, 5 ve üzerinde ilaç türü kullananlar, hayatını en çok etkileyen hastalığı ne en uzun ne de en kısa süreli hastalığı olan bireyler ÇM'yi daha olumsuz algılamaktadır. ÇM algısı yalnızca medeni duruma göre farklılaşmamaktadır. Ulusal literatürde ÇM'de hastalık algısı kavramı yer almamaktadır ve bu çalışma ilgili grubun ülkemizdeki profilini biyopsikososyal perspektiften belirlemeye dair yürütülen ilk araştırmadır. Ayrıca ÇMHAÖ bu bireylerin deneyimlerini ve ihtiyaçlarını belirlemeye yönelik veya müdahale uygulamalarında algılarındaki değişimi ve gelişimi takip etmek amaçlarıyla yürütülecek çalışmalarda kullanılabilir.

Özet (Çeviri)

Multimorbidity (MM) is defined as the simultaneous occurrence of more than one disease in an individual and illness perceptions of this particular group of patients are a matter of curiosity. In this study, it is aimed to examine the perceptions of patients with MM according to their sociodemographic and disease characteristics. Therefore, the Multimorbidity Illness Perceptions Scale (MULTIPleS), which measures the perceived impact of MM, developed by Gibbons et al. (2013) will be adapted into Turkish. Participants' data were collected face-to-face by Socio-Demographic and Clinical Information Form, MULTIPleS, Brief Illness Perception Questionnaire, Hospital Anxiety and Depression Scale, Short Form-36, General Health Questionnaire, Bayliss Comorbidity Self-Report and Adult Health Literacy Scale. The sample of the study consisted of 790 individuals, 533 of whom were women, mostly patients in various hospitals in Istanbul, who reported having at least two chronic diseases. As a result of the construct validity tests of the MULTIPleS, it showed a 17-item 5-factor structure. Relationships between MULTIPleS and other variables were tested within the further scope of construct validity. The internal consistency and test-retest reliability of the MULTIPleS were also examined. The results obtained were evaluated as evidence for the validity and reliability of the scale. According to the findings, women, those between ages of 18-44, those with a low education level, those who work, those with no income, those who have at least 3 children, those who use 5 or more types of drugs, and those whose most destructive disease is neither the longest nor the shortest one among other diseases, perceive MM more negatively. MM perception does not differ only according to participants' marital status. The concept of MM illness perception is not included in the national literature and this research is the first study to determine the profile of this group in our country from a biopsychosocial perspective. In addition, MULTIPleS can be used in further studies to determine the experiences and needs of individuals with multimorbidity or to follow the change and development of perceptions during interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    229766

    Yaşlıların yaşlılık algısı ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini etkileyen faktörler

    Aging perceptions of the elderly and the related factors about health related quality of life

    NİMET PINAR BAYSAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    GeriatriCelal Bayar Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERHAN ESER

  2. Tez No

    411654

    Durgun su ortamında su alma borusuna ait hava girişine taban geçirimliliğinin etkisinin araştırılması ve modellenmesi

    The investigation and modelling of effect of base permeability on air entraining vortex belongs to intake in still-water environment

    OSMAN SUSEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İnşaat MühendisliğiBozok Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. BURHAN ÜNAL

  3. Tez No

    411830

    Lise çağı ergenlerde internet kullanımı ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The relationship between internet use and loneliness in adolescents

    AÇELYA ESEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    PsikolojiHaliç Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ZEHRA BANU SAYINER

  4. Tez No

    411861

    Treatment of multiple gingival recessions with two different approaches

    Çoklu dişeti çekilmelerinin tedavisinde farklı iki tedavi yaklaşımı

    İLKNUR ÖZENCİ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2014

    Diş HekimliğiYeditepe Üniversitesi

    Periodontoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RECEP SELÇUK YILMAZ

  5. Tez No

    411882

    Sınıf öğretmeni adaylarında eleştirel düşünce yönelimleri ile eğitim inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi

    The examination of relationship between critical thinking dispositions and educational beliefs in preservice elementary school teachers

    İSMAİL AKGÜN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Eğitim ve ÖğretimDumlupınar Üniversitesi

    İlköğretim Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. HAKAN SARIÇAM

Geri Dön