Türk Devletleri Teşkilatı'nın sosyal inşacı teori çerçevesinde analizi
A social constructivist analysis of Organization of Turkic States
- Tez No: 827380
- Danışmanlar: PROF. DR. EMEL GÜLDEN OKTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Uluslararası İlişkiler, History, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Gaspıralı İsmail, Milli kimlik, Siyasi tarih, Sosyal inşaa, Türk Devletleri Teşkilatı, Türk devletleri, Türk dış politikası, Türk kimliği, Türk siyasi tarihi, Ulusal çıkar, Gaspıralı İsmail, National identity, Political history, Social construction, Organization of Turkic States, Turkish states, Turkish foreign policy, Turkish identity, Turkish political history, National interest
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin 1991'de dağılmasının ardından bağımsızlıklarını ilan eden Türk Cumhuriyetleri; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Özbekistan ile Türkiye arasında Türk kimliği etrafında geliştirilen ilişkiler ele alınmıştır. İsmail Gaspıralı'nın“Dilde, Fikirde, İşte Birlik”ülküsü ile fikirsel altyapısını oluşturduğu ve 2009 Nahçıvan Anlaşmasıyla kurumsallaşma sürecini tamamlayan Türk Devletleri Teşkilatı bu ilişkilerin doruk noktasıdır. Bu çalışmada Türk Birliği idealinin ve bu yönde harcanan çabaların ilerleyen süreçlerde de bölgesel ve küresel ölçekte uluslararası ilişkilerin şekillenmesinde önemli bir rol oynayacağı değerlendirilmektedir. Uluslararası ilişkilerin anarşik yapısından yola çıkarak, uluslararası sistemi sadece maddi yapılar üzerinden ele alan Neo-Realist kuramın aksine sosyal inşacı kuram, uluslararası ilişkilerde sosyal ve fikirsel yapıların en az maddi yapılar kadar etkili olduğunu savunmaktadır. Sosyal inşacı yaklaşıma göre sistemdeki aktörlerce paylaşılan fikir, inanç ve değerler sistemi yapısal bir özellik gösterir ve sosyal-siyasal eylemler üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Paylaşılan ortak kimlik, kültür, inanç ve değerler sayesinde bir araya gelen Türk Cumhuriyetlerinin, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde zirveler süreciyle başlayan ve yeni kurumlarla desteklenen entegrasyon süreçleri olumlu bir yapıya evrilmektedir. Bilim, kültür, eğitim, ekonomi, diplomatik, siyasî, hukukî alanlarındaki ilişkiler ve iş birlikleri sosyal inşacı teorinin sadece maddi yapılar değil, fikirlerden ve ülkülerden doğan yapılar da uluslararası alanda egemen devletleri belli oluşumların içerisinde oynadıkları rol itibariyle ulusal çıkarlarını yeniden belirlemeye yönlendirebileceği iddiasını doğrulamaktadır. Bu tezin temel savı uluslararası ilişkilerde sosyal inşacı bakış açısından yola çıkarak, Türk Devletleri Teşkilatı'na üye olan Türk Devletleri'nin Teşkilat bünyesinde mevcut olan ve süreç içerisinde oluşturulacak iş birliği yapıları çerçevesinde uluslararası alanda ulusal çıkarlarını ortaklaşa belirleyebilecekleri bir aşamaya gelmelerinin mümkün olacağı yönündedir.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the relations between Turkey and the Turkic Republics, Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turkmenistan, and Uzbekistan, which declared their independence after the collapse of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) in 1991, are analyzed. The Organization of Turkic States, the ideological infrastructure of which was created with Ismail Gasprinsky's ideology of“Unity in Language, Opinion, and Work”and which completed the institutionalization process with the Nakhchivan Agreement of 2009, is the highest point of these relations. In this study, it is evaluated that the ideal of the Turkic Union and the efforts made in this direction will play an important role in shaping international relations on a regional and global scale in the future. In contrast to the Neo-Realist theory, which is based on the anarchic nature of international relations, analyses the international system only through material structures; Social Constructivist theory argues that social and ideational structures are at least as effective as material structures in International Relations. According to the Social Constructivist approach, the system of ideas, beliefs and values shared by the actors in the system has a structural characteristic and has a determinant effect on social-political actions. The Turkic Republics, leagued together by common identity, culture, beliefs and values, the integration processes within the Organization of Turkic States, which started with the summit process and supported by new institutions, are evolving into a positive structure. Relations and cooperation in the fields of science, culture, education, economy, and diplomatic, political and legal fields confirm the Social Constructivist Theory's claim that not only material structures but also structures arising from opinions and ideals can lead sovereign states in the international arena to redefine their national interests in terms of the role they play in certain formations. The main argument of this thesis is that based on the Social Constructivist perspective in International Relations, it will be possible for the Turkic States, which are members of the Organization of Turkic States, to reach a stage where they can jointly determine their national interests in the international arena within the framework of the cooperation structures that exist within the Organization and will be established in the process.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Küresizleşme sürecinde Türk Devletleri Teşkilatı ülkeleri arasında güvenlik iş birliği: 2010-2025
Security cooperation among the countries of the Organization of Turkic States in the process of deglobalization: 2010–2025
REYYAN ATMACA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerMilli Savunma ÜniversitesiGüvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ŞAHİN
DOÇ. DR. ÖMER FARUK KOCATEPE
- Türk Devletleri Teşkilatının Türk Birliğine dönüşme imkânının incelenmesi
An analysis of the feasibility of transforming the Organization of Turkic States into a Turkic Union
CÜNEYT AKIN
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerAfyon Kocatepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZELKİF POLAT
- Türkiye'nin kültürel diplomasi uygulamalarının bölgesel iş birliğinin güçlenmesine etkisi: Türk Devletleri Teşkilatı örneği
The impact of Turkey's cultural diplomacy practices on strengthening regional cooperation: The case of the Organization of Turkic States
ÖZLEM YURDUGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR ÇETİN
- Türk Devletleri Teşkilatının uluslarası güvenlik meselelerine dair yaklaşımının bir analizi
An analysis of the Organization of Turkic States approach to international security issues
ENGİN DÖŞLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiUluslararası Güvenlik ve Terörizm Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DEMİREL