Mali sorumluluk açısından fıkıh literatüründeki“yed”kavramının tahlili
An analysis of the concept of“al-yad”in Islamic legal literature in terms of liability
- Tez No: 829462
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLAL AYBAKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Mali sorumluluk, Zilyedlik, İslam hukuku, Financial liability, Possesion, Islamic law
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, fıkıh literatüründeki yed kavramını mali sorumluluk açısından incelemektedir. Meseleyi dört mezhebin önemli kaynaklarını esas alarak mukayeseli bir şekilde inceleyen bu tez çalışması giriş ve sonuç dahil toplam beş bölümden oluşmaktadır. Kavramsal çerçeve bölümünde yed, damân, emânet ve teaddî kavramlarına değinilmiş; ardından yed-i damân ve yed-i emânet terkipleri incelenmiştir. Sonraki bölümde ise fıkıh eserlerinde mali sorumlulukları açısından çokça atıf yapılan zilyetlik türlerinden on tanesi inceleme konusu yapılmıştır. Bu zilyetlik türleri gasp, sevm, vedîa, lukata, şirket, vekâlet, mudârebe, icâre, âriyet ve rehindir. Yed-i damân ve yed-i emânet terimleri İslam hukukunda hicri dördüncü asırdan beri mali sorumluluk açısından zilyetlik türlerini ayırt etmede kullanılmaktadır. Yed-i damân, zilyedi kusuru olmasa da oluşan zarardan sorumlu tutan zilyetlik için kullanılmıştır. Yed-i emânet ise kusuru olmadığı müddetçe zilyedin sorumlu tutulamayacağı zilyetliği ifade eder. Bu açıdan bakıldığında bu tezde incelen on zilyetlik türü yed-i damân hükmünde olanlar, yed-i emânet hükmünde olanlar ve mezhepler arasında hükmü ihtilaflı olanlar şeklinde üçe taksim edilebilir. Bu çalışma yed-i damân ve yed-i emânet kavramlarının İslam hukukunda icra ettiği fonksiyonu göstermekte ve bir sorumluluk kaynağı olarak zilyetliğe dikkat çekmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the concept of al-yad in terms of liability in Islamic legal literature. This thesis, which examines the issue from a comparative perspective based on the important sources of the four madhhabs, consists of five chapters, including an introduction and a conclusion. In the conceptual framework section, the concepts of yad, ḍamān, amāna and taaddī are studied, followed by an analysis of the terms yad al-ḍamān and yad al-amāna. In the next section, ten of the types of possession that are frequently referred to in fiqh works in terms of liability are analyzed. These types of possession are ghaṣb, sawm, wadīa, luqata, shirka, wakāla, muḍāraba, idjāra, 'āriyya, and rahn. The terms yad al-ḍamān and yad al-amānah have been used in Islamic law since the fourth century Hijri to distinguish the types of possession in terms of liability. Yad al-ḍamān is used for possession that makes the possessor liable for the damage caused even if he is not at fault. Yad al-amāna, on the other hand, refers to the possession for which the possessor cannot be held liable unless he is at fault. From this point of view, the ten types of possession examined in this thesis can be divided into three categories: those that are in the nature of yad al-ḍamān, those that are in the nature of yad al-amāna, and those whose rulings are disputed among the madhhabs. This study demonstrates the function of the concepts of yad al-ḍamān and yad al-amāna in Islamic law and draws attention to possession as a source of liability.
Benzer Tezler
- Enflasyon hedeflemesi: Teori, politika ve Türkiye üzerine bir uygulama
Inflation targeting: Theory, policy and an application to Turkey
NURAN ARSLANER GÖKBUDAK
Doktora
Türkçe
2000
EkonomiHacettepe Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN MORGİL
DOÇ. DR. ERDİNÇ TELATAR
YRD. DOÇ. DR. CELAL KÜÇÜKER
- İslam Hukukunda hayvanların verdiği zararların hukukî mes'ûliyeti ve tazmini
The legal responsibility and indemfinication of damages that are give by animals in the Islamic Law
RAMAZAN DAVŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ YARGI
- الخدمات المصرفية في مصرف جيهان للاستثمار والتمويل الاسلامي
İslam bankacılık işlemleri (Cihan İslami yatırım ve finans bankası örneği)
OSAMA ABDULWAHED JALAL JALAL
Doktora
Arapça
2025
EkonomiBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHİTTİN ÖZDEMİR
- Varsıllık yoksulluk kavramları ve malî-dinî yükümlülükler
The concepts of wealthiness and poverty and religio-financial obligations
TUĞBA DURU
- 5846 sayılı Fı̇kı̇r ve Sanat Eserlerı̇ Kanunu kapsamında lı̇nk vermekten doğan hukukı̇ sorumluluk
Legal liability arising from linking within the scope of Law no. 5846 on Intellectual Property and Artistic Works
YASEMİN DİKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALİH POLATER