Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında sağlık okuryazarlığı ve tedavi uyumu ilişkisi
The Relationship Between Health Literacy and Treatment Compliance in Type 2 Diabetes Mellitus Patients
- Tez No: 831437
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diyabetes Mellitus, sağlık okuryazarlığı, tedavi uyumu, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-tip 2, Tedavi, Tedaviye bağlılık ve uyum, Type 2 Diabetes Mellitus, health literacy, treatment compliance, Diabetes mellitus, Diabetes mellitus-type 2, Treatment, Treatment adherence and compliance
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tip 2 Diyabetes mellitus (DM) Türkiye'de ve dünya genelinde oldukça yaygın kronik bir hastalıktır. Eğitim ve danışmanlık yoluyla hastaların farkındalıklarının ve tedaviye uyumlarının arttırılması tip 2 DM hastalığının başarılı bir şekilde yönetilebilmesinde kritik öneme sahiptir. Son yıllarda kronik hastalıklarda tedavi başarısı ile tedavi uyumu arasındaki ilişki üzerinde sıkça durulmaktadır. Bu çalışmada, tedavi başarısı ile ilgili olarak güncel kavramlardan biri olan sağlık okuryazarlığı seviyesi ile tip 2 DM hastalarının tedaviye uyumları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif, tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Mart 2023- Mayıs 2023 tarihleri arasında Harran Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine başvuran Tip 2 DM tanısı olan katılımcılarla yürütüldü. Verilerin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından oluşturulan Sosyodemografik ve Klinik Veri Değerlendirme Formu, ayrıca Tip 2 Diabetes Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği (DMTHUÖ) ve Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçekleri (YSOÖ) kullanıldı. Çalışma verileri SPSS 24,0 istatistik programı ile analiz edildi. İstatistiksel alfa önemlilik seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 150 hastanın yaş ortalaması 57,3±12,8 olup (min 25 – maks 90) 77'si (%51,3) kadındı. Katılımcıların çoğunluğu (n=131'i %87,3) evliydi. İlköğretim mezunu (%27,3) seviyesinde eğitimi olanların en yüksek oranda olduğu görüldü. Çalışmada DMTHUÖ toplam puan ortalaması 85,2±9,8 idi. Cinsiyet, medeni hal, çalışma durumu, eğitim ve gelir durumu açısından DMTHUÖ toplam puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. Sigara kullananlarda, tedavisini düzgün uygulamayanlarda, evde düzenli kan şekeri ölçmeyenlerde ve ek hastalığı olanlarda DMTHUÖ toplam puanı istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0,019; p<0,001; p=0,001; p=0,008). Katılımcıların YSOÖ toplam puan ortalaması 8,6±4,7 idi. Yaş ile YSOÖ toplam puanı arasında negatif yönde orta kuvvette istatistiksel olarak önemli bir ilişki bulundu (r=-0,355; p<0,001). Cinsiyeti erkek olanlarda, çalışanlarda, eğitim durumu lise ve üzeri olanlar ile geliri giderine eşit ya da giderinden fazla olanlarda YSOÖ toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). IX Sonuçlar: Çalışma bulgularımız DM hastalarında sağlık okuryazarlığı seviyesinin düşük seviyede olduğunu, tedavi uyum düzeyi ile sağlık okuryazarlığı arasında istatistiksel anlamda orta kuvvette bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Düşük sağlık okuryazarlığı seviyesinin diyabet hastalarının tedavi uyumunu, dolayısıyla tedavi başarısını düşürerek yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmelerini olumsuz yönde etkileyen bir risk faktörü olduğu görülmektedir. Diyabetin başarıyla yönetilebilmesi için hastaların hastalıklarıyla ilgili yeterli bilgi ve farkındalığa sahip olmaları ve tedaviye uyumları oldukça önemlidir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre tedavilerinin gerektirdiği diyet, egzersiz, kontrol ve takiplerin nasıl olması gerektiğini kavrayan ve uygulayan hasta profili hedefiyle ileri planlamalara ihtiyaç olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Type 2 Diabetes mellitus (DM) is a very common chronic disease in Turkey and around the world. Increasing patients' awareness and adherence to treatment through education and counseling is critical to the successful management of type 2 DM. In recent years, the relationship between treatment success and treatment compliance in chronic diseases has been frequently emphasized. In this study, the relationship between the level of health literacy, which is one of the current concepts regarding treatment success, and treatment compliance of type 2 DM patients was investigated. Materials and Methods: This prospective, descriptive and cross-sectional study was conducted with participants with Type 2 DM diagnosis who applied to the Harran University Hospital Endocrinology Policlinic between March 2023 and May 2023. Sociodemographic and Clinical Data Evaluation Form created by the researchers, as well as the Patient Compliance Scale for Type 2 Diabetes Mellitus Treatment (PCSFDM) and Adult Health Literacy Scale (AHLS) were used to obtain the data. Study data were analyzed with the SPSS 24.0 statistical program. Statistical alpha significance level was accepted as p<0.05. Results: The mean age of the 150 patients included in the study was 57.3±12.8 (min 25 – max 90) and 77 (51.3%) of them were female. The majority of the participants (n=131, 87.3%) were married. It was seen that primary school graduates (27.3%) were at the highest rate. The mean total score of PCSFDM in the study was 85.2±9.8. No significant difference was found between the PCSFDM total scores in terms of gender, marital status, employment status, education and income status. The total PCSFDM score was found to be statistically higher in smokers, in those who did not apply their treatment properly, in those who did not regularly measure blood sugar at home and in those who had additional diseases. (respectively p=0.019; p<0.001; p=0.001; p=0.008). The total mean score of the participants' AHLS was 8.6±4.7. There was a moderately strong statistically significant negative correlation between age and total AHLS score (r=-0.355; p<0.001). Total AHLS XI scores were statistically significantly higher in males, employees, those with high school education and above, and those whose income equals or exceeds their expenses (p<0.05). Conclusion: Our study findings revealed that the level of health literacy is low in DM patients, and that there is a statistically moderate relationship between the level of adherence to treatment and health literacy. It is seen that low health literacy level is a risk factor that negatively affects the ability of diabetic patients to continue their lives in a healthy way by reducing their adherence to treatment. In order to successfully manage diabetes, it is very important for patients to have sufficient knowledge and awareness of their disease and to comply with treatment. According to the results obtained from this study, it can be said that there is a need for advanced planning with the target of the patient profile who understands and applies how the diet, exercise, control and followups required by their treatment should be.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda tedaviye uyum ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationships between treatment compliance and health literacy for individuals with type 2 diabetes mellitus referral to a family health center
ECE ÖZONUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Hemşirelikİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİNE YILMAZ
- Factors affecting adherence among type 2 diabetes mellitus cases and prioritization of patient healthcare in pharmaceutical marketing activities
Tip 2 diyabetes mellitus olgularında tedaviye uyumu etkileyen faktörler ve ilaç endüstrisi pazarlama etkinliklerinde hasta sağlığının önceliklendirilmesi
MÜGE GİZEM BIÇAKÇI AKALIN
Doktora
İngilizce
2017
İşletmeİstanbul Bilgi Üniversitesiİşletme Yönetimi ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİME SEZGİN
- Tip 2 diabetes mellituslu yetişkin hastaların glisemik kontrol durumu ve ilişkili faktörler
Adult Type 2 diabetes mellitus patients' glycemic control status and related factors
ELİF SAMİYE BAYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TOPUZOĞLU
- Michigen revize diyabet bilgi testi'nin (Michigen revısed diabetes knowledge test) Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması ve tsoy 32 skorları ile ilişkisi
The validity and reliability study of the turkish version of the michigan revised diabetes knowledge test and relationship with tsoy 32 scores
ÜLKEM ŞEN UZELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHitit Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL AYDEMİR
DOÇ. DR. FERİT KERİM KÜÇÜKLER
- Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin tedaviye uyum ile ilişkisi
The relationship of health literacy level with treatment compliance of patients with type 2 diabetes mellitus
YELİZ EKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıKırklareli ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL YAŞAR
- İç hastalıkları kliniği'nde yatan ve ayaktan başvuran tip 2 diyabetli hastalarda kontrolsüz hipertansiyonun prevalansı ve ilişkili risk faktörleri
Prevalence and related risk factors of uncontrolled hypertension in patients with TYPE 2 diabetes in the internal medicine clinic
BÜŞRA ENGÜR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ