Dünya Sağlık Örgütü'nün yeni sınır değer önerilerine göreTürkiye'de hava kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of air quality in Turkey according to the new limit value recommendations of the World Health Organization
- Tez No: 836215
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGÜR ZEYDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Partikül maddeler (PM 2.5 ve PM 10 ), ozon (O 3 ), azot dioksit (NO 2 ), kükürt dioksit (SO 2 ) ve karbon monoksit (CO) dış ortam havasında sürekli olarak izlenmesi gereken hava kirleticileridir. Hava kalitesi sadece uyulması gereken bir standart değil, sağlıklı bir hayat ve çevre için sağlanması gereken gereksinimdir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tüm dünya nüfusunun %99'unun önerilen hava kalitesi standartlarına uygun olmayan şehirlerde yaşadığı belirtilmiş ve 2021 yılında sınır değer önerilerini daha sıkı olacak şekilde güncellemiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki hava kalitesi izleme istasyonlarında 2020 ve 2021 yıllarında ölçülen PM 10 , PM 2.5 , SO 2 ve NO 2 kirletici değerlerinin yeni DSÖ sınır değer önerilerine uygun olup olmadığının belirlenmesidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından işletilen Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı'ndan 2020 ve 2021 yılı için indirilen veriler kullanılarak Türkiye'deki hava kalitesi yeni DSÖ sınır değer önerilerine göre değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, 2020 yılı için yıllık ortalama PM 2.5 , NO 2 ve PM 10 sınır değerinin aşıldığı istasyonların oranları sırasıyla %81, % 63 ve % 40 olarak tespit edilmiştir. 2021 yılında yıllık ortalama PM 2.5 , NO 2 ve PM 10 değerinin aşıldığı istasyonların oranları ise sırasıyla %19, %37 ve %60 olarak bulunmuştur. Ayrıca çalışmada, PM 10 , PM 2.5 , SO 2 ve NO 2 kirletici ölçümlerinin en yüksek olduğu istasyonlar da belirlenmiş ve sebepleri yorumlanmıştır. DSÖ sınır değerlerinin üzerinde ölçüm yapan istasyonların bulunduğu bölgelerdeki hava kalitesinin halk sağlığını tehdit edecek düzeyde olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Particulate matter (PM 2.5 and PM 10 ), ozone (O 3 ), nitrogen dioxide (NO 2 ), sulfur dioxide (SO 2 ), and carbon monoxide (CO) are air pollutants that must be constantly monitored in ambient air. Air quality is not only a standard to be followed but also a requirement for a healthy life and environment. The World Health Organization (WHO) stated that 99% of the entire world population lives in cities that do not comply with the recommended air quality standards, and in 2021 it updated its limit value recommendations to be more stringent. This study aims to determine whether the pollutant concentrations of PM 10 , PM 2.5 , SO 2 , and NO 2 measured in air quality monitoring stations in Turkey in 2020 and 2021 comply with the new WHO limit value recommendations. Air quality in Turkey was evaluated according to the new WHO limit value recommendations, using data downloaded for 2020 and 2021 from the National Air Quality Monitoring Network operated by the Turkish Ministry of Environment, Urbanization, and Climate Change. As a result of the study, for 2020 the rates of stations where the annual average PM 2.5 , NO 2, and PM 10 limit values were exceeded were determined as 81%, 63%, and 40%, respectively. The rates of stations where the annual average PM 2.5 , NO 2 and PM 10 limit values were exceeded in 2021 were found to be 19%, 37% and 60%, respectively. In addition, the stations with the highest measurements of PM 10 , PM 2.5 , SO 2 , and NO 2 pollutants were also determined in the study. It can be said that the air quality in the regions where the stations measuring above the WHO limit values are at a level that will pose a threat to public health.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Çeltik kabuklarının yalıtım malzemesi olarak kullanılması
Başlık çevirisi yok
B.CİHAN ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KIRBIYIK
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN
- Üniversite ile ilgili kanun ve yönetmeliğin bilgisayara aktarılması
Başlık çevirisi yok
NAFİYE MESTANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ MANAS