İstanbul'daki aile hekimi asistanlarının kanser taramaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendrilmesi
Evaluation of family medicine assistants knowledge, attitudes and behaviors about cancer screenings in İstanbul
- Tez No: 846572
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK, DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ulusal Kanser Tarama Standartları, Kanser Bilgi Yükü, Aile Hekimi, National Cancer Screening Standards, Canser İnformaition Load, Family Medicine
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tahminlere göre 2030 yılında kanser vaka oranının iki katına çıkması beklenmekte bu da kanserin ülkemizde ve tüm dünyada daha da ciddi bir sağlık sorunu haline geleceğini göstermektedir. Bu durum karşısında UKTP çok önem arz etmektedir. Koruyucu sağlık uygulamalarının ve sağlık eğitimlerinin bu kişilere nasıl uygulanacağı konusunda en önemli noktada aile hekimleri bulunmaktadır. Aile hekimleri ulusal kanser tarama programının topluma iletilmesinde, hedef yaştaki nüfusun davet edilmesinde, tarama sayılarının istenen düzeylerde yapılmasında ve tarama sonuçlarının iletiminde tarama programlarının vazgeçilmez bir parçası olmaktadır. Bu çalışmayla İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının kanser taramaları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarını incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki bu çalışmanın evreni olarak Başakşehir Çam ve Sakura Şehir hastanesi, Haseki EAH, Gaziosmanpaşa EAH, Bağcılar EAH, Okmeydanı EAH olmak üzere toplam 260 asistan evreninden %5 hata payı ile güven aralığı %95 olarak 156 katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılara online anket yapılarak 20/09/2023-20/10/2023 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Toplamda 38 sorudan ve 2 bölümden oluşan anketimizde, ilk bölüm 9 sorudan oluşup katılımcıların sosyodemografik özellikleri, öz değerlendirmeleri ve tutumları değerlendirmektedir. İkinci bölümde ise Sağlık Bakanlığının yayınlamış olduğu UKTP baz alınarak 29 soru hazırlanmıştır. İlk 21 soru çoktan seçmeli olup sonraki 8 soru doğru/yanlış sorusu olarak bilgileri değerlendirmektedir. Bilgi puanları için doğru 1 puan, yanlış 0 puan kabul edilerek hesaplanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. Alfa anlamlılık seviyesi p˂0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: 156 hekim katılımcı ile yapılmıştır. Hekimlerin %63,5'i kadın, %15,4'ü SAHU, %84,6'ü AHU olarak eğitimlerini sürdürmekteydi. Çalışmaya katılan asistan hekimlerin yaş ortalaması 29,7±4,2 olarak hesaplandı. Hekimlerin“Kanser tarama testleri hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunuzu düşünüyor musunuz?”sorusuna evet yanıtını verenlerin oranı %55,1 bulundu. Katılımcıların 29 sorudan oluşan bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması ise 20,8±3,1 olarak hesaplandı. Katılımcıların asistanlıkta geçirdiği süreye göre kanser taramaları ile ilgili eğitim almış olma durumlarında istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p=0006). Asistanlık eğitiminde kanser taramaları ilgili eğitim alanların almayanlara göre öz yeterlilik algısı oranları istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,001). Daha önce ASM de çalışanların serviks kanser tarama bilgi puanları çalışmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,005). SAHU uzmanlık öğrencilerinin meme kanseri, serviks kanseri tarama bilgi puanı AHU öğrencilerine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,022 p<0,001). Sonuç: Aile hekimleri, aile hekimliği uygulamasında önerilen UKTP hakkında kendilerini yetersiz görmektedir. Aile hekimleri kanser taramalarını hangi yöntemle tarayacağını bilmekte fakat hangi yaş aralığını hangi sıklıkta tarayacağını bilememektedir. 2030 yılında kanser vakaların yüzde yüz artması beklenirken erken tanı için bu denli önemli olan kanser tarama programı gerek asistanlık eğitiminde teorik bilgilere (sempozyum, seminer ve kongre) daha çok ağırlık verilmesi gerekse asistanlık eğitiminde kanser taramaların özümsendiği pratiğe döküldüğü EASM'lerde çalışma olanağının artırılması gerektiği düşünüldü.
Özet (Çeviri)
Aim: According to estimates, it is expected that the cancer incidence rate will double by the year 2030, indicating that cancer will become an even more serious health issue in our country and worldwide. In this context, Cancer Screening Programs (CSP) are of utmost importance. Family physicians play a crucial role in implementing preventive health practices and health education for these individuals. Family physicians are indispensable in conveying the national cancer screening program to the public, inviting the target age population, ensuring that screening is conducted at the desired levels, and communicating screening results. With this study, we aimed to examine the knowledge, attitudes, and behaviors of family medicine assistants in Istanbul regarding cancer screenings. Material and Methods: This cross-sectional study was conducted with a sample of 156 participants, with a 5% margin of error and a 95% confidence interval, from a population of 260 assistants, including Başakşehir Çam and Sakura City Hospital, Haseki Training and Research Hospital, Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital, Bağcılar Training and Research Hospital, and Okmeydanı Training and Research Hospital. The participants were surveyed online between 20/09/2023 and 20/10/2023. The survey, consisting of a total of 38 questions divided into 2 sections, aimed to evaluate participants' sociodemographic characteristics, self-assessments, and attitudes in the first section, which included 9 questions. The second section comprised 29 questions based on the UKTP published by the Ministry of Health. The first 21 questions were multiple-choice, while the subsequent 8 questions evaluated knowledge through true/false responses, with correct answers scored 1 point and incorrect answers scored 0 points. Statistical analysis was performed using SPSS 15.0 for Windows, with a significance level set at p<0.05. Results: The study was conducted with 156 participating physicians. Among them, 63.5% were female, and 15.4% were SAHU (Specialist in Family Medicine) trainees, while 84.6% were AHU (Assistant in Family Medicine) trainees. The mean age of the participating assistant physicians was calculated as 29.7±4.2 years. The proportion of participants who answered“yes”to the question“Do you think you have sufficient knowledge about cancer screening tests?”was found to be 55.1%. The average score obtained by participants from the 29 knowledge questions was calculated as 20.8±3.1. There was a statistically significant difference in the receipt of training related to cancer screenings according to the duration of residency (p=0.006). The ratio of self-perceived competence was statistically significantly higher in those who received training on cancer screenings during residency compared to those who did not (p=0.001). The cervical cancer screening knowledge scores of participants who had previously worked in Primary Health Care Centers (ASM) were statistically significantly higher than those who had not (p=0.005). The breast cancer and cervical cancer screening knowledge scores of SAHU trainees were statistically significantly higher compared to AHU trainees (p=0.022, p<0.001). Conclusion: Family physicians perceive themselves as inadequate regarding the recommended UKTP in family medicine practice. They are aware of how to conduct cancer screenings but lack knowledge about which age groups to screen and how often. With cancer cases expected to increase by one hundred percent by 2030, the cancer screening program, which is crucial for early diagnosis, requires more emphasis on theoretical knowledge (symposiums, seminars, and conferences) during residency training, as well as increased opportunities for practical application of cancer screenings in EASM (Educational Activities in Primary Health Care Centers) during residency training.
Benzer Tezler
- İstanbul'daki aile hekimi asistanlarının sık görülen dermatolojik hastalıklar hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendrilmesi
Evaluation of family physician assistants knowledge, attitudes and behaviors about common dermatologic diseases in İstanbul
MUHAMMED GÜLSEVEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
- İstanbul'daki Aile Hekimi asistanlarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve depresyon durumunun birlikte değerlendirilmesi
Together evaluation of healhty lifestyle behaviors and depression status among family medicine residents in İstanbul
TUĞÇE DURAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. BURAK ÇAĞRI KENDİR
- İstanbul'daki aile hekimlerinin ve aile hekimliği asistanlarının Skabiyez hakkındaki bilgi beceri tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the Knowledge , Skills , Attitudes and Behaviors of Family Physicians and Family Medicine Assistants in İstanbul About Scabies
HİDAYET DİRİL GÖĞÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının esansiyel hipertansiyon hakkındaki bilgi, algı ve tutumları
Family medicine assistants in Istanbul information, perception and perception about essential hypertensionattitudes
MERVE YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
UZMAN CEYHUN DİKMEN BATMAZ
- İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının akademik okuryazarlık hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine residents attitudes and behaviors towards academic literacy in İstanbul
ELİF GÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ