Investigation of artificial intelligence tools in design process and creativity
Tasarım sürecinde ve yaratıcılıkta yapay zeka araçlarının incelenmesi
- Tez No: 855968
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZ AYŞE GÜZİDE ZEHRA BÖREKÇİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Tasarım süreci, Yapay zeka, Yaratıcılık, Design process, Artificial intelligence, Creativity
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstri Ürünleri Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda, yapay zeka (YZ) araçları önemli bir gelişme göstermiş ve hayatımızın birçok alanına girmiştir. Tasarıma ilişkin ilham kaynakları, güncel haber kanalları ve sosyal medya sayfaları, bu araçlarla üretilen görsel ve metinleri paylaşmaktadır. Ayrıca bu araçların profesyoneller arasında yoğun olarak kullanıldığı gözlemlenmektedir. Son zamanlarda, şirketler içerisinde tasarım süreçlerine YZ araçları da dahil edilmeye başlanmıştır. Bu çalışma, tasarım profesyonelleri arasında tasarım sürecinde, özellikle yaratıcılık açısından, YZ araçlarının kullanımını incelemektedir. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada, tasarım profesyonelleri arasında sosyal medyada popüler olan on YZ aracı incelenmiştir. İkinci aşamada, yaratıcılıklarını tasarım süreçlerine entegre eden ve YZ araçlarından yararlanan 15 profesyonelle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, tasarım ve yaratıcı süreçleri hakkında derinlemesine bilgi edinilmiş ve bu süreçler içinde YZ araçlarının nasıl kullanıldığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Veriler tematik analiz kullanılarak çözümlenmiş, 8 kategori ve 28 tema ortaya çıkarılmıştır. Katılımcıların tasarım akışları şematik olarak ifade edilip kodlanmış ve ortak bir tasarım akış modeli olan Origami modeli oluşturulmuştur. YZ araçları bu model üzerinde haritalandırılarak sürecin neresinde yer aldıkları saptanmıştır. Çalışma, YZ araçlarının tüm tasarım sürecinde kullanıldığını ve yaratıcı süreçler üzerinde çeşitli etkileri olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, katılımcıların günlük hayatlarında da YZ araçlarından yararlandığı görülmüştür. Tasarımcıların bu araçların hızlı gelişimiyle entegre olabilmeleri için sahip olmaları gereken beceri setleri hakkında iç görüler elde edilmiştir. Ayrıca, bulgular, gelişen YZ araçları ile tasarımcıların yeni roller üstlendiklerini göstermektedir. Son olarak, bu çalışma, tasarımcıların YZ araçları hakkında çeşitli çekinceleri olduğunu da göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In recent years, artificial intelligence (AI) tools have seen a significant development and entered many areas of our lives. Sources of inspiration related to design, current news channels, and social media pages share visuals and texts produced through these tools. It is also observed that these tools are extensively used among professionals. Recently, AI tools have started to be included in design processes within companies. This study explores the usage of AI tools within the design process, particularly for creativity, among design professionals. The study follows two phases. In Phase 1, ten AI tools, popular on social media among design professionals, have been reviewed. In Phase 2, semi-structured interviews were conducted with 15 professionals who incorporate creativity into their design processes and benefit from AI tools, to gain in-depth insights into their design and creative processes and understand how they leverage AI tools within these processes. Data were analyzed using thematic analysis, revealing 8 categories and 28 themes. Participants' design flows were schematically expressed and coded, based on which, a common design flow model, the Origami model, was created. AI tools were mapped on this model, indicating where they fit into the process. The study revealed that AI tools are used throughout the entire design process and have various impacts on creative processes. Additionally, it emerged that participants also benefit from AI tools in their daily lives. Insights about the skill sets that designers need to integrate with the rapid development of these tools have been revealed. Furthermore, the findings show that designers are assuming new roles with the evolving AI tools. Finally, this study indicates that designers have various reservations about AI tools.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin yapay zekâ araçlarını yazma alanında kullanma durumlarının incelenmesi
An investigation of middle school students' use of artificial intelligence tools in the field of writing
PERVİN EKMEKÇİ GÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimMuş Alparslan ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA SÖNMEZ LOPES LE GAC
- Bilgisayar programcılığı öğrencilerinin üretken yapay zeka uygulamalarını öğretim amaçlı kullanım tutumları üzerine bir araştırma
An investigation into computer programming students' attitudes toward the use of generative artificial intelligence applications for educational purposes
HALİS FURKAN BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bilim ve Teknolojiİstanbul Topkapı ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYFUN GÜVEN
- Avangart tasarım süreci için kent morfolojisi kısıtlayıcıları ile bir simülasyon modeli
A simulation model with urban morphology constraints for avant-garde design process
ASLI AĞIRBAŞ
Doktora
Türkçe
2016
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FETHİYE EMEL ARDAMAN
- Mekanda animizm üzerine bir araştırma
A research on spatial animism
İKBAL EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN ALKIŞER BREGGER
- Mimari görselleştirme araçlarında yapay zekâ kullanımının incelenmesi
Investigation of artificial intelligence usage in architectural visualization tools
NURİ EFE ŞENEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Kültür ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EVREN BURAK ENGİNÖZ